Թեմաներ
Կիրակի 04 / 11 / 2021
Փոխարժեք
+ °C
+ °C

Ամենակարևոր իրավական լուրերը Հայաստանից` Telegram-ում

ԲՈԼՈՐ ՆՅՈՒԹԵՐԸ

04/11/2021   13:20 Մահացել է Արման Նավասարդյանը 04/11/2021   13:07 Հակառուսականությունը հիմնականում զուգակցվում է «նիկոլն ի՞նչ մեղք ունի» թեզով. Հարությունյան 04/11/2021   12:57 Իտալիայի ԱԳ նախարարը ԱՄՆ-ի պետքարտուղարի հետ կքննարկի Ռուսաստանի եւ ՉԺՀ-ի հետ հարաբերությունները 04/11/2021   12:37 Չեխիայում կորոնավիրուսի պատճառով արտակարգ դրության ռեժիմի գործողությունը ավարտվում է 04/11/2021   12:22 Իրանի ԱԳՆ-ն հայտարարել Է, որ ԱՄՆ-ի հետ ուղիղ շփումներ չի ծրագրում 04/11/2021   12:14 Ռուսաստանում մեկ օրում կորոնավիրուսով վարակվածների թիվը հասել է 8 702-ի 04/11/2021   11:56 Մտածող և գործող մարդիկ միշտ էլ հասարակության փոքրամասնությունն են կազմել. Հասրաթյան 04/11/2021   11:47 «Մանդատացավն» ու քաղաքական «փրկիչներին» մերժելու ժամանակը 04/11/2021   11:40 Այսօր հարթակ դուրս կգան գերծանր քաշային ծանրորդները. Ծանրամարտի Եվրոպայի առաջնություն 04/11/2021   11:31 Արցախում հաստատվել է կորոնավիրուսային հիվանդության 11 դեպք 04/11/2021   11:27 Ի՞նչ եղավ 30 միլիարդ դոլարանոց տնտեսական արտաքին շուկայի նվաճումը. Մխիթարյան 04/11/2021   11:19 Փաստորեն կյանքը շարունակվում է, ոչինչ չի փոխվել. Իշխանյան 04/11/2021   11:14 Իրանի ատոմային օբյեկտում բաշխիչ էլեկտրացանցում վթար է տեղի ունեցել 04/11/2021   11:08 Իշխանություններն իրեն քայլերով խոչընդոտում են Բայդենի կողմից Հայոց ցեղասպանության ճանաչմանը. Սուրեն Սարգսյան 04/11/2021   11:03 Հայաստանում գրանցվել է կորոնավիրուսի վարակման 650 նոր դեպք, 15 մարդ մահացել է 04/11/2021   10:56 Գերիների, անհետ կորած զինծառայողների հարազատները կհանդիպեն Փաշինյանին, որից հետո կորոշեն իրենց անելիքները 04/11/2021   10:53 Կորոնավիրուսի հետևանքով մահացել է հայագետ-տոմարագետ Գրիգոր Բրուտյանը 04/11/2021   10:45 Արարատի մարզում Nissan Tida-ն բախվել է երկաթե արգելապատնեշներին, կոտրել դրանք, հայտնվել հանդիպակաց գոտում և ճակատ-ճակատի բախվել Toyota Camry-ին. կան վիրավորներ 04/11/2021   10:40 Ի՞նչը խանգարեց Գ. Ծառուկյանին հասկանալ շատ պարզ, շատ նուրբ, շատ մարդկային բաներ. Մհեր Մկրտչյան 04/11/2021   10:32 Արցախի պաշտպանության բանակի ողնաշարը ջարդվեց Լալաթափան գրոհելու արկածախնդրության հետևանքով. Էլբակյան 04/11/2021   10:21 Ավտովթար Տավուշի մարզում. վիրավորների մեջ կան երեխաներ 04/11/2021   10:16 ԵԽ-ում ապրիլի 12-ին տեղի կունենա հատուկ քննարկում Ադրբեջանից հայ գերիների անհապաղ վերադարձի հարցերով. ՄԻՊ 04/11/2021   10:08 Կրակոց Աբովյան քաղաքում. «Ֆեմիլի ֆուդ» հացատան դիմացից հրազենային վնասվածքներով հիվանդանոց է տեղափոխվել 19-ամյա տղա 04/11/2021   09:59 Էրդողանը հաստատել Է «Ղրիմի բռնակցումը» չճանաչելու Թուրքիայի սկզբունքային որոշումը 04/11/2021   09:53 ՀՀ տարածքում կան փակ ավտոճանապարհներ․ Ստեփանծմինդա-Լարս ավտոճանապարհը փակ է 04/11/2021   09:49 Հրդեհ Հրազդան քաղաքում 04/10/2021   21:55 Տեղի ունեցավ «Ինքնիշխան Հայաստան» նախաձեռնության գրասենյակի պաշտոնական բացումը 04/10/2021   21:45 Տիգրան Աթանեսյանը հրապարակել է, թե ինչ հիմքով է բանակից ազատվել Նիկոլ Փաշինյանը 04/10/2021   20:37 Դաժան ու դավաճանված պատերազմը մեզնից շատ բան խլեց, սկսում ենք «Մեր պարտքը» շարժումը. Վարագյան 04/10/2021   20:22 2020 նոյեմբերի 10-ի ժամը 00։00-ից մինչ այսօր ՀՀ ՊՆ և ԶՈՒ ԳՇ իրականացրել են երեք «փայլուն» օպերացիաներ. Ղարամյան 04/10/2021   20:16 ՀՀ տարածքում կան փակ ավտոճանապարհներ․ Ստեփանծմինդա-Լարս ավտոճանապարհը փակ է. ԱԻՆ 04/10/2021   19:21 Միքայել Մինասյանը խոսեց շատ ցավոտ, բայց և սթափեցնող. «Եվրոպական ինտեգրացիա» ՀԿ նախագահ 04/10/2021   18:30 Սակուրաները, սպիտակ կարապ օրիգամիներն ու Մուրակամիի հայերեն առաջին թարգմանությունը` ԱԺ-ում 04/10/2021   17:07 ՀՀ հատուկ քննչական ծառայությունում քննվող թե´ այս, և թե´ մյուս քրեական գործերի վերաբերյալ հրապարակումներ կատարելիս նախապես պարզաբանումներ ստանալ նաև վարույթն իրականացնող մարմնից. ՀՔԾ 04/10/2021   17:00 ՀՀ ԱԳՆ-ն համամիտ է Արցախի գնահատականի հետ. Ստեփանակերտ տանող ճանապարհ ներխուժելը ահաբեկչության մի ձեւ է 04/10/2021   16:47 Լրջագույն սադրանք՝ հայ-ռուսական հարաբերություններին. Պուտինի հետ հանդիպումից ինչ-որ բան իշխանություններին դուրս չի եկել. Ղազինյան 04/10/2021   16:43 Քաղաքացիները Փաշինյանի հետ ապագա չեն տեսնում. հարցումներ՝ Երևանում 04/10/2021   16:39 «Գործը դրել են տակներն ու նստել». Մարտի 1-ի գործով սպանության մեջ մեղադրվողի մասով նախաքննություն չի իրականացվում 04/10/2021   16:28 Ստեփանակերտում հայտնաբերվել է «Սմերչի» կասետային ռումբ. քիչ անց այն կվնասազերծվի 04/10/2021   16:27 Ռազմագերիների հարցը լուծելու համար պետք է դադարեն բոլոր տեսակի բանակցությունները. Դանիելյան 04/10/2021   16:08 Մենք պետք է մեր զավակներին փոխանցենք ուժեղ հայրենիք. Չախալյան 04/10/2021   15:53 Քասախ գյուղի շենքերից մեկի հետնամասում տղամարդը հայհոյանքներ է հնչեցրել և անկանոն կրակոցներ արձակել. Ոստիկանություն 04/10/2021   15:48 Օդի ջերմաստիճանն ապրիլի 10-14-ն աստիճանաբար կնվազի 10-12 աստիճանով 04/10/2021   15:48 ԱՄՆ-ում Johnson պատվաստանյութի և թրոմբոզների դեպքերի միջև կապ չեն գտել 04/10/2021   15:44 Եղանակը բացվում է, մեծ թափով պետք է իրականցնենք ինժեներական աշխատանքներ նոր բնագծերում. գեներալ-մայոր Ռոմիկ Մարգարյան 04/10/2021   15:42 Սամվել Բաբայանը՝ որպես ԱՀ անվտանգության խորհրդի քարտուղար, ֆինանսական ռեսուրսներ երբևէ չի տնօրինել. պարզաբանում 04/10/2021   15:35 Միքայել Մինասյանը քաղաքական առաջնորդներից առաջինն էր, որ տվեց իրավիճակի ախտորոշումը․ մենք խայտառակվել ենք՝ որպես ազգ և պետություն, բայց վերածնվելու շանս ունենք՝ խաղաղվելով մեր անցյալի հետ․ Մ․ Հակոբյան 04/10/2021   15:32 ՀՀ մարդու իրավունքների պաշտպանը Ռուսաստանի հայերի միության նախագահի հետ քննարկել է ՌԴ-ում մեր հայրենակիցների իրավունքների պաշտպանության հարցերը 04/10/2021   15:20 Կինը սպառնացել է տղամարդուն, որ համապատասխան գումար չտալու դեպքում, իր մասին արատավորող տեղեկություններ և ձայնագրություններ կհրապարակի.Ոստիկանություն 04/10/2021   15:02 Հնարավոր է, որ մասնակցենք հունիսի 20-ի արտահերթ ընտրություններին.Արա Զոհրաբյան
04/10/2021   21:45 Տիգրան Աթանեսյանը հրապարակել է, թե ինչ հիմքով է բանակից ազատվել Նիկոլ Փաշինյանը 04/10/2021   16:43 Քաղաքացիները Փաշինյանի հետ ապագա չեն տեսնում. հարցումներ՝ Երևանում 04/09/2021   23:23 Մոսկվայում տաքսիստը բռնաբարել է քնած ուղեւորուհուն 04/10/2021   08:51 Նիկոլայ Բասկովը, Ստաս Միխայլովը. Ովքեր այսօր կերգեն Ծառուկյանի որդու «թագավորական» հարսանիքին․ «Հրապարակ» 04/09/2021   16:53 Պետական, բարձրագույն մակարդակով ահաբեկչություն և ավազակապետություն է. Արցախի արտգործնախարար 04/11/2021   10:40 Ի՞նչը խանգարեց Գ. Ծառուկյանին հասկանալ շատ պարզ, շատ նուրբ, շատ մարդկային բաներ. Մհեր Մկրտչյան 04/10/2021   20:22 2020 նոյեմբերի 10-ի ժամը 00։00-ից մինչ այսօր ՀՀ ՊՆ և ԶՈՒ ԳՇ իրականացրել են երեք «փայլուն» օպերացիաներ. Ղարամյան 04/09/2021   22:48 Քոչարյանը եւ Փաշինյանը նույն խաղն են խաղում. թիրախում Մեղրին է. Պավել Մանուկյան 04/09/2021   20:44 Օնիկ Գասպարյանը փորձեց իր վրայից մաքրել ռազմական խայտառակ պարտության արյունը. Միքայել Մինասյան 04/10/2021   00:07 Քայլիստ «կենդանու» հերթական «անասունությունը». Համբարյան (լուսանկար) 04/09/2021   18:54 Գերիների վերադարձի վերաբերյալ պայմանավորվածություն չի եղել, մենք ուղղակի հույս ենք ունեցել, որ այդ թռիչքը իր հետ լավ լուր կբերի.Ալեն Սիմոնյանը հերքում է ՀՀ իշխանությունների հայտարարությունները 04/09/2021   15:09 ՊՆ աշխատակիցներին ռազմական ուղղաթիռներով տարհանում են 04/10/2021   13:53 «Ընգերուհի ջան, չգիտենք, մեզ տվել են էդ մեդալները ասել են բաժանեք». Ինչպես են զոհված զինծառայողներին Մասիվի թաղապետարանում հետմահու մեդալներ շնորհել 04/10/2021   14:56 Թուրք վարձկանները բողոքում են՝ պատերազմին մասնակցելու համար խոստացված վճարը չեն ստացել, զոհերի ընթանիքներին փոխհատուցում չի տրվել 04/09/2021   16:02 Թող Քելբաջարը չտային, թող գերիներին հետ ուզեին, ինչն էր խանգարում. գերեվարված զինվորի հայր 04/09/2021   23:13 Ալիեւն ու Էրդողանը գումար են տվել Փաշինյանին, որ ընտրություններում հաղթի. Իսագուլյան 04/11/2021   10:21 Ավտովթար Տավուշի մարզում. վիրավորների մեջ կան երեխաներ 04/10/2021   16:47 Լրջագույն սադրանք՝ հայ-ռուսական հարաբերություններին. Պուտինի հետ հանդիպումից ինչ-որ բան իշխանություններին դուրս չի եկել. Ղազինյան 04/10/2021   13:17 Մեր թիմը միշտ եղել է Ռոբերտ Քոչարյանի թիմի հետ ներդաշնակ՝ այս չարիքի դեմ պայքարում. Hraparak.am 04/09/2021   22:29 «Կարմիր բլուր» գերեզմանոցի մոտ հնչել են կրակոցներ. կան վիրավորներ. դեպքի վայրում հայտանբերվել են մեծ թվով կրակված պարկուճներ, գնդակներ, արնանման հետքեր

Նման միջազգային պրակտիկայի մասին երբեք չեմ լսել, որ քաղաքացին կարգապահական վարույթի շրջանակներում դատավորի դեմ անմիջականորեն «մեղադրողի» ֆունկցիա իրականացնի. Դավիթ Հարությունյան 03/26/2021   19:43  |  Հարցազրույց

ԱԺ-ն ընդունեց ԲԴԽ-ի լիազորություններն ընդլայնող աղմկահարույց  օրինագիծը։ Ինչ են մտածում դատավորներն այդ օրինագծի մասին, արդյոք դրանով հարվածի տակ չի դրվում դատարանների անկախությունը, խաթարում արդարադատության իրականացումը։

«Փաստինֆո»-ի հարցերին է պատասխանում Երեւանի ընդհանուր իրավասության դատարանի դատավոր Դավիթ Հարությունյանը։

- Պարոն Հարությունյան,  ինչպես եք գնահատում ԲԴԽ լիազորություններն ընդլայնող նախագծի ընդունումը։

- Նախ` ասեմ, որ դժվար թե գտնեք գեթ մեկ դատավոր, կամ պրոֆեսիոնալ ու գերատեսչական շահեր չունեցող և անկախ իրավաբան, ով դրական կարծիք կարող է հայտնել նշված նախագծի մասին:

Մի քանի հանգամանք նշեմ միայն.

Նախագծի սկզբնական տարբերակում հեղինակները ԲԴԽ-ին ցանկանում էին տրամադրել լիազորություն, որ գործը վերցնի մի դատավորից ու փոխանցի հմուտ դատավորի (նշվածը կատակով անվանում ենք ՀԿԳ դատավորի ինստիտուտի ներդրում): Լավ է, որ այս ձևակերպումից հրաժարվեցին: Չի կարող լինել որևէ պաշտոնյա կամ ԲԴԽ անդամ, ով կարողանա իրավաչափ գնահատական տա ընթացիկ գործով դատավորի կիրառած հմտություններին և իր ճաշակով որոշի գործը վերցնել ու փոխանցել մեկ այլ դատավորի: Որքան էլ ազնիվ ու բարի մղումներ կամ շարժառիթներ լինեն, այն անթույլատրելի միջամտություն է:

Նախագծի վերջնական տարբերակում ներդրվել է մեկ այլ գաղափար, հրաժարվել են կոպիտ միջամտությունից, չհաշված անցումային դրույթները, սակայն փաստացի քողարկված մնացել է այդ «հմուտ կամ ՀԿԳ դատավորի» գաղափարը. Օրենսգրքի 21-րդ հոդվածով սահմանվել է, որ ԲԴԽ-ն վարչական, քաղաքացիական և քրեական մասնագիտացման դատավորներից կարող է ընտրել դատավորներ, որոնք, ի լրումն համապատասխան մասնագիտացման գործերի, քննում են առանձին տեսակի կամ բարդության գործեր:»

- Մասնագիտացումն ընդունված է նաեւ քննչական եւ դատախազական մարմիններում՝ հաշվի առնելով հանցատեսակները, սահմանադրական գործառույթների տեսակները։ Փաստորեն՝ մեզանում ներդրվում է մասնագիտացման նոր չափորոշիչ՝ բարդ ու թեթեւ գործերի, այսինքն տեսակավորելու են դատավորներին, թե որոնք են ունակ քննել բարդ գործերը, որոնք՝ ոչ։

-Այո, ամբողջ աշխարհում, այնպես էլ մեզ մոտ, դատավորների մասնագիտացում կա,  կա նաև ենթամասնագիտացում (օրինակ՝ ես նախընտրել եմ և քննում եմ նաև կիբեռհանցագործությունների վերաբերյալ գործեր, մյուսը՝ անչափահասների վերաբերյալ և այլն), սակայն ինձ հայտնի չէ որևէ երկիր, որտեղ նույն կարգավիճակի ու նույն դատարանի դատավորները տարանջատվեն սովորական կամ թեթև գործեր քննող ու, ինչպես օրենքում է ձևակերպված, բարդ գործեր քննող դատավորների: Դժվար է պատկերացնել, թե արդյոք ԲԴԽ-ն կարող է որոշել կամ տարանջատել թեթև գործը բարդ գործից: Թե, դա, օրինակ, քրեական գործի տեսակի ինչ նոր դասակարգում է, ես չեմ կարող ասել: Քրեական գործի բարդության մասին նման չափորոշիչներ կենցաղային մակարդակից դուրս սահմանել հնարավոր չէ:

Պրակտիկայում հանդիպում են ոչ մեծ ծանրության հանցագործության, մասնավոր մեղադրանքի գործեր, օրինակ 118-րդ հոդվածով՝ ծեծի վերաբերյալ, որոնց քննությունը ամիսներ կամ տարի է տևել, եղել է առանձնապես ծանր հանցագործության վերաբերյալ գործ, մի քանի նիստով ավարտվել է:

Գործերի նման տարանջատումը բնորոշ է միայն նախնական քննությանը, այն էլ այն տարբերակով, երբ օրինակ, քննչականի պետը գործի բարդությունը կանխատեսելով քննիչների խմբին է այն հանձնարարում, բայց նույնիսկ քննիչների մասով, որևէ օրենքում չեմ հանդիպել որևէ ձևակերպման, թե կան բարդ գործեր քննող ու այլ քննիչներ:

Նույն եղանակով նշանակված դատարանի ու մասնագիտացում ունեցող դատավորների նման վերացական տարանջատման դեպքում արդյոք կարելի է պատկերացնել դատարան դիմած անձի վերաբերմունքը, երբ իր գործը մակագրեն «բարդ գործեր չքննող» դատավորի: Բնականաբար՝ նշվածը չի նպաստի դատարանների նկատմամբ վստահության մակարդակի բարձրացմանը:

-Ներկայումս գործերի մակագրումը կատարվում է էլեկտրոնային համակարգով, որը ներկայացվում էր որպես կարեւոր ձեռքբերում, որը նվազագույնի է հասցվում մարդկային գործոնը՝ գործերի բաշխման գործընթացում, թե  որ գործը որ դատավորը պետք է քննի։   

- 2011 թ.-ին ներդրվեց  գործերի բաշխման էլեկտրոնային համակարգը կամ  ոչ ձեռագիր մակագրությունը, որից շատերը դժգոհում էին ժամանակին, սակայն այն համարվում է դատական բարեփոխումների համատեքստում նաև հակակոռուպցիոն շատ կարևոր ձեռքբերում: Հիմա խնդիրը հետևյալում է. Կամ պետք է հետ գնանք հին տարբերակին, ասենք, որ վստահում ենք դատարանների նախագահներին, գործերը ձեռքով մակագրեն իրենց ուզած դատավորներին կամ էլ այլևս ձեռնպահ մնանք զանազան ձևակերպումներ պարունակող հիշատակված միջամտություններից: Ընդ որում՝ ձեռագիր մակագրության միակ հիմնավոր ու օբյեկտիվ փաստարկն այն էր, որ ոչ թե համակարգիչն էր ծանրաբեռնվածությունը որոշում, բալանսավորում, այլ դատարանի  նախագահը: Ամեն դեպքում գտնում եմ, որ պետք է առաջ գնանք, այլ ոչ թե՝ հետ:

- Փաստորեն, այս ԲԴԽ-ն կարող է մահակ դառնալ դատավորների գլխին։

-  Հակված եմ չհավատալ, որ եթե նույնիսկ օրենքն ուժի մեջ մտնի, ԲԴԽ-ն նշված լիազորությունից երբևէ կօգտվի ու նման տարանջատում կանի նույն դատարանում աշխատող դատավորների միջև:

Բայց ես ուզում եմ ուշադրություն հրավիրել մեկ այլ խնդրահարույց դրույթի վրա, որը վերաբերում է  դատական պրակտիկայի և վիճակագրության ամփոփման լիազորությունը՝ չսահմանելով հստակ նպատակ(նախագծի սկզբնական տարբերակից նպատակը հանվել է): Այն ինքնին խնդրահարույց չէր լինի, եթե չհետապնդի կամ չհանդիսանա դատավորների նկատմամբ կարգապահական վարույթներ հարուցելու առիթ այդ եղանակի կիրառմամբ: Դրա կիրառման բացասական փորձի ականատեսը շատերն են եղել:

- Ի դեպ, այս օրինագծի կարեւոր նորարարություններից է նաեւ ԲԴԽ-ին կարգապահական վարույթ հարուցելու իրավունքի ընձեռումը՝ ընդ որում քաղաքացիների, իրավաբանական անձանց բողոքի հիման վրա, Մեծամասամբ գործերն ունենում են երկու կողմ ու մեկը կարող է դժգոհ մնալ դատական ակտից ու հենց նրանց էլ վերապահվել է ապացուցման բեռը։

-Այո, պակաս խնդրահարույց կամ մտահոգիչ չէ Օրենսգրքի մասնավորապես 143-րդ հոդվածի փոփոխությունը, որով դատավորին կարգապահական պատասխանատվության ենթարկելու հիմքի առկայության ապացուցման պարտականությունը դրվել է նաև ֆիզիկական կամ իրավաբանական անձի վրա, որը դատավորին կարգապահական պատասխանատվության ենթարկելու հարցով դիմել  է Բարձրագույն դատական խորհուրդ:

Ստացվում է, որ օրինակ, ֆիզիկական անձին, ով կարող է բնավ կաշկանդված չլինել մասնագիտական կամ տարրական էթիկայի կանոններով, վարույթի շրջանակներում ստանձնելու է «մեղադրողի» դեր՝ փորձելով հիմնավորել դատավորի կողմից կարգապահական խախտում թույլ տալու հանգամանքը: Կարելի է արդյոք պատկերացնել դատական նիստում պաշտպանվող դատավորին մի կողմից, իսկ մյուս կողմում, օրինակ` ամբաստանյալին, կամ դատապարտյալին, ով ԲԴԽ-ի առջև պետք է հիմնավորի դատավորի ենթադրյալ խախտումը: Կամ հարցը դիտարկենք այլ՝ դիմողի իրավունքների տեսանկյունից. ֆիզիկական անձը, չունենալով մասնագիտական գիտելիքներ, կրելու է «մեղադրանքը» հիմնավորելու պարտականություն, բնականաբար կողմերի հավասարության մասին ու արդար դատաքննության մասին խոսք լինել չի կարող:

Պետք է նշել, որ այս տեսանկյունից հարցը այլ է, երբ «մեղադրանքը պաշտպանելու» կամ այլ կերպ՝ կարգապահական խախտումը հիմնավորելու պարտականությունն իրականացնում է մասնագիտական հմտություններ ունեցող, համապատասխան վարվեցողության էթիկայի կանոններով կաշկանդված արդարադատության նախարարության պաշտոնյան կամ առավել ևս դատավորների կարգապահական հանձնաժողովի անդամը, դատավորը:

-Պարոն Հարությունյան, ստացվում է՝ «մեղադրողի» դերում լինում են այն անձինք, որոնց  վերաբերյալ որոշում պետք է կայացնի դատավորը։ Այսպիսով՝ վերջինս արդարադատություն իրականացնելիս նաեւ պետք է մտածի կողմերին «չնեղացնելու» մասի՞ն։

- Նման միջազգային պրակտիկայի մասին երբեք չեմ լսել, երբ քաղաքացին դատավորին կարգապահական պատասխանատվության ենթարկելու վարույթի շրջանակներում ուղղակիորեն, ոչ միջնորդավորված «մեղադրողի» ֆունկցիա իրականացնի: Նման երևույթ չկա ոչ միայն միջազգային պրակտիկայում, այլև չկա ներպետական կառավարման մարմինների որևէ այլ ոլորտում, թե դատախազությունում, թե քննչական ու այլ իրավապահ համակարգերում: Առավել ևս նման ընթացակարգերի ներդրումը չէր կարող լիներ արդարացված դատական համակարգում:

Այս ամենի համատեքստում ևս մեկ կարևոր հարց է ծագում. Դիմող անձն է ձևակերպելու այն մեղադրանքը, որից պաշտպանվելու է դատավորը, թե՝ ԲԴԽ-ն, իսկ պատշաճ կազմված մեղադրանքի բացակայությունը ինքնին պաշտպանության իրավունքի խախտում է:

- Նման փոփոխություններ իրականացնելիս արդյո՞ք օրենսդիրն այդ հարցերը քննարկել է մասնագետների, դատավորների հետ՝ հաշվի առնելով, որ նշված փոփոխություններն անմիջականորեն դատավորներին են վերաբերում։

-Մասնագիտական շրջանակների կողմից անշուշտ շատ է խոսվել ԲԴԽ-ի կողմից վարույթ հարուցելու լիազորություն մասին: Ինչ է ստացվում. Կարգապահական վարույթի շրջանակներում արդարադատություն իրականացնողները, միևնույն ժամանակ կամ մի մասով իրականացնելու են նաև մեղադրանքի պաշտպանություն: Դրան զուգահեռ էլ մեկ այլ կարևոր հարց է ծագելու, թե դա ինչ կանոններով դատավարություն է լինելու, որ կարողանա իր մեջ պարունակել արդար դատաքննության բաղադրատարրեր: Պարզեցնեմ օրինակով՝ մեղմ ասած դժվար կլինի օրվա կեսը իրականացնեմ արդարադատություն ու գնահատման ենթարկեմ նույն շենքում աշխատող կոլեգա դատավորների մեղադրական դիրքորոշումները, իսկ օրվա մյուս կեսին՝ կամ մի ժամ հետո, այդ դատավորները արդարադատություն իրականացնեն իմ մեղադրական կարծիքի վերաբերյալ: Հարց է ծագում, դատարան դիմած քաղաքացին նման պայմաններում կարող է արդյոք մեծ ցանկության դեպքում վստահել մեզ:

Բայց տվյալ դեպքում խնդիրն ավելի բարդ է, այս նախագծով ստացվում է, որ կարգապահական վարույթ հարուցած, մեղադրական կարծիք ունեցող ԲԴԽ անդամները այդ նույն գործով շարունակելու են դատարանի կազմում արդարադատություն իրականացնել:

Օրինակ՝ եթե փաստաբանը, քննիչը կամ դատախազը որևէ գործով դիրքորոշում են հայտնել և հետագայում դարձել են դատավոր, պարտավոր են ու պրակտիկայում մշտապես հայտնում են ինքնաբացարկ:

Եթե այս երևույթը նորմալ համարենք, ապա պետք է փաստենք, որ տվյալ դեպքում համընդհանուր ճանաչում ու կիրառություն ստացած, դարերի խորքից եկող ճշմարիտ լատիներեն կանոնը («Որևէ մեկը չի կարող լինել իր գործով դատավոր») այլևս չի գործելու, և ստացվելու է, որ «ԲԴԽ անդամները կարող են լինել իրենց գործով դատավոր»:

Նշեմ, որ հատկապես այս նախագծի փաթեթի վերաբերյալ գործընկերները՝ դատավորները, փաստաբանները ու իրավունքի ոլորտում գործող բազմաթիվ կազմակերպություններ, արդարադատության նախարարությունը բացասական կարծիքներ էին հայտնել, որոնք փաստացի հաշվի չեն առնվել՝ չհաշված կոպիտ ձևակերպումները: Անձամբ ես կարծիք չէի հասցրել ներկայացրել նախագծի սկզբնական տարբերակի վերաբերյալ, քանի որ չէի մտածում, որ այն հավանության կարժանանա, բացի այդ էլ կրկնվում է, երբ սկզբնական նախագծի ու վերջնական տարբերակն ընդհանրապես միմյանց հետ կապ չեն ունենում: Կարծում եմ Սահմանադրական օրենքների փոփոխության դեպքում պետք է հնարավորություն ստանանք նաև կարծիքներ հայտնել վերջնական լրամշակված տարբերակների վերաբերյալ: Համոզված եմ բոլորին էլ օգտակար կլինի:

- Նախագծի հեղինակները իրավաբաններ էին ու ենթադրվում է, որ հասկացել են, թե ինչ վտանգավոր  տարրեր է իր մեջ պարունակում  իրենց իսկ ներկայացրած նախագիծը։ Ձեր կարծիքով՝ ինչու այն ընդունվեց, ինչ նպատակ է հետապնդում ։ 

- Ինչպես նշել եմ, չեմ կարծում, թե այս փոփոխությունը կարող են պաշտպանել խորը իրավաբանական գիտելիքներ ունեցող ու դատարանների անկախության եվ վստահության բարձրացման համար ջատագով իրավաբանները:


Հեղինակ՝ Իզաբել Սահակյան

Աղբյուր` Փաստինֆո


Հարակից հրապարակումներ`

14:51 06/03/2021  |  ՎերլուծություններԴիտարկումներ Վճռաբեկ դատարանի դատավորի ընտրության կապակցությամբ Ազգային ժողովում տեղի ունեցած գործընթացների և դրանց սահմանադրականության վերաբերյալ
11:45 30/12/2020  |  ԼՐԱՀՈՍՈստիկանների գործողությունները պետք է հրատապ համապատասխանեցնեն սահմանադրությանը. Դավիթ Հարությունյանը՝ դիմել է ոստիկանապետին
08:57 12/09/2020  |  ՄամուլՈվ որ ճամբարում է հայտնվել. «Հրապարակ»
19:39 02/04/2020  |  ԼՐԱՀՈՍԴատարանները պետք է սեփական նախաձեռնությամբ վերանայեն անազատության մեջ գտնվող անձանց խափանման միջոցները. Ֆանյան
13:40 26/02/2020  |  Վերլուծություններ«Բական ընդդեմ Հունգարիայի» ՄԻԵԴ վճիռը եւ դրա նշանակությունը Հայաստանում իրականացվող Սահմանադրական հանրաքվեի համար
16:54 14/02/2020  |  ԼՐԱՀՈՍՀեռու չէ օրը, երբ ՍԴ դատավորներին կալանավորելու փորձեր կտեսնենք. Ենթադրում եմ՝ «թխվում են» աղմկահարույց գործեր. Դավիթ Հարությունյան
12:08 12/02/2020  |  ԼՐԱՀՈՍՊետությունը պարտվելու է ոչ թե ՄԻԵԴ-ում, այլ պարտվում է իր ապագան
11:51 12/02/2020  |  ԼՐԱՀՈՍՀանրաքվեի հաջողության դեպքում տասնամյակներ ճաշակելու ենք դրա բացասական արդյունքները. Դավիթ Հարությունյան
23:20 07/02/2020  |  ՎերլուծություններԴիտարկումներ` «Հայաստանի Հանրապետության Սահմանադրության փոփոխությունների նախագիծը հանրաքվեի դնելու մասին» Ազգային ժողովի որոշման վերաբերյալ
19:40 31/01/2020  |  ՎերլուծություններՈրոշ դիտարկումներ՝ «Ազգային ժողովի կանոնակարգ», «Հանրաքվեի մասին» և «Սահմանադրական դատարանի մասին» ՀՀ սահմանադրական օրենքներում առաջարկվող փոփոխությունների մասին

Տեսանյութեր

04/09/2021   11:04 Իզոլացնում են Արարատ Միրզոյանին. վախենում են «խաղեր տա»․ «Իրավունք»

Տեսադարան

04/08/2021   11:22 Հանրապետության հրապարակում հայտնի պարող շատրվանները

Մամուլ

Արխիվ

[]