Թեմաներ
Հինգշաբթի 07 / 07 / 2022
Փոխարժեք
+ °C
+ °C

Ամենակարևոր իրավական լուրերը Հայաստանից` Telegram-ում

ԲՈԼՈՐ ՆՅՈՒԹԵՐԸ

07/07/2022   00:00 WhatsApp, Spotify եւ Snapchat հավելվածներին տուգանքներ են սպառնում՝ տվյալները տեղայնացնելուց հրաժարվելու համար 07/06/2022   23:55 Հրդեհի բռնկմամբ ՃՏՊ՝ Հացիկ-Մայիսյան ավտոճանապարհին 07/06/2022   23:43 Իրանում լրտեսության կասկածանքով ձերբակալվել են մի քանի օտարերկրյա դիվանագետներ, այդ թվում՝ երկրում Մեծ Բրիտանիայի առաքելության ղեկավարի տեղակալը․ Reuters 07/06/2022   23:35 Բորիս Ջոնսոնը մտադիր չԷ հրաժարական տալ եւ «կշարունակի պայքարել»․ Sky News 07/06/2022   23:23 Հանրապետության մի շարք տարածքներում կդադարեցվի գազամատակարարումը 07/06/2022   23:05 Մոսկվայում մեկ տարեկան տղան ընկել է երրորդ հարկի պատուհանից 07/06/2022   22:49 Աննա Հակոբյանն այցելել է Գորիսի կանանց զարգացման «Ռեսուրս կենտրոն» հիմնադրամ 07/06/2022   22:36 Իշխան Սաղաթելյանը հանդիպել է Եվրոպական խորհրդարանի պաշտպանության և անվտանգության հանձնաժողովի փոխնախագահի հետ 07/06/2022   22:22 Էլեկտրաէներգիայի վաղվա անջատումների հասցեները 07/06/2022   22:02 «Ամեն օր արե՛ք այն հնարավորը, ինչ կարող եք, և մի օր կտեսնեք, որ արեցիք անհնարինը». Դումանյանը շնորհավորել է Բրյուսովի անվան պետական համալսարանի շրջանավարտներին 07/06/2022   21:49 Առաջ մղել թեզը, թե ԼՂ հակամարտությունը կարգավորված է, նշանակում է միջազգային իրավունքը մահացել է․ Հռիփսիմե Գրիգորյանը ելույթ է ունեցել ԵԱՀԿ ԽՎ նիստում 07/06/2022   21:38 Քրեական ենթամշակույթ կրող խմբավորում ստեղծելու և ղեկավարելու գործով քրեական հետապնդում է հարուցվել 7 անձի նկատմամբ. խուզարկությամբ հայտնաբերվել է 180.000 ԱՄՆ դոլար (տեսանյութ) 07/06/2022   21:21 ԱՄՆ-ն իրանական 13 նավթային ընկերությունների դեմ պատժամիջոցներ է սահմանել 07/06/2022   21:12 Մհեր Գրիգորյանը և Լին Թրեյսին մտքեր են փոխանակել Կառավարության բարեփոխումների օրակարգի արդիական հարցերի շուրջ 07/06/2022   20:59 Ուկրաինայում տարվա արդյունքներով տնտեսության անկում են ակնկալում 07/06/2022   20:48 Բերձորը պոկվել է ԼՂԻՄ-ից՝ նրա կազմավորումից ամիսներ անց և բռնակցվել Ադրբեջանին. 1921թ․ ռազմական քարտեզներում ԼՂԻՄ-ն ու Խորհրդային Հայաստանն իրարից անջատված չեն․ պատմաբան 07/06/2022   20:35 Փաշինյանը հեռախոսազրույց է ունեցել Վլադիմիր Պուտինի հետ 07/06/2022   20:29 Դատավորները ճիշտ էին, բոլոր քրեական գործերը կարճվել են, տասնյակ գործերից մնացել է մեկը. Վարդազարյան (տեսանյութ) 07/06/2022   20:20 Գերմանացիները չեն հավատում Ուկրաինայի հաղթանակին 07/06/2022   20:02 Ինչպես Անդրանիկ Քոչարյանը խոստացել էր. Վանաձորի ավագանու «Հայրենիք» խմբակցության ղեկավարին եռամսյա հավաքներին մասնակցելու ծանուցում է ուղարկվել 07/06/2022   19:50 Սևանում ջրափրկարարների նավակը քամուց շրջվել է. նրանք մոտ 1 կմ լողալով, դուրս են եկել Շորժա գյուղի մոտակա ափ 07/06/2022   19:39 Ավետիք Չալաբյանի դեմ հարուցված քրեական գործի նախաքննությունն ավարտվել է 07/06/2022   19:29 Կառավարության գերակա խնդիրը կրթության և գիտության զարգացումն է․ փոխվարչապետ Մաթևոսյանը մասնակցել է Բրյուսովի անվան պետական համալսարանի շրջանավարտների ավարտական հանդիսությանը 07/06/2022   19:19 Երևանում գործող «Արթմեդ» ԲԿ-ի վերելակի հորանում հայտնաբերվել է տղամարդու դի 07/06/2022   19:07 Վիլեն Գաբրիելյանը ճիշտ չի խոսում. իշխանական պատգամավորն ԱԺ ամբիոնից զրպարտում է. Գեղամ Մանուկյան 07/06/2022   19:01 Կինը հազվագյուտ հիվանդության պատճառով կենդանի արձանի է վերածվել 07/06/2022   18:53 Վերահաստատել եմ Հայաստանի դիրքորոշումը՝ ԵԱՀԿ ՄԽ մանդատի ներքո շարունակել Ադրբեջանի հետ բանակցությունները՝ ԼՂ հակամարտության համապարփակ կարգավորման ուղղությամբ.Միրզոյան 07/06/2022   18:34 Վահան Քերոբյանը հանդիպել է Դեն Բիլզերյանի և իր գործընկերների հետ 07/06/2022   18:24 Թող իրենք պատվիրեն երաժշտությունը, իրենք պարեն կապիտուլյանտի դուդուկի տակ, իրենք էլ պատասխանատու լինեն իրենց բազմաթիվ ձախողումների համար. Զաքարյան 07/06/2022   18:14 Կապիտալի վերաբաշխում Արցախում. Տիգրան Ավինյանը և Արայիկ Հարությունյանը մասնաբաժին ունեն «Ղարաբաղ Տելեկոմում», որը կրկին մենաշնորհային դիրք է ստացել 07/06/2022   18:09 Դատարանը վերաորակել է Արծվիկ Մինասյանի քրոջ որդու մեղադրանքը և ազատել նրան տուգանքի վճարումից 07/06/2022   18:07 ԱԺ-ում Արթուր Դավթյանին կփոխարինի Շիրակի նախկին մարզպետ Կարեն Սարուխանյանը 07/06/2022   18:04 Աննա Հակոբյանը զբաղվում է բավականին լուրջ քաղաքականությամբ, չի բացառվում՝ Նիկոլն իշխանությունը փոխանցի նրան. Նահապետյան (տեսանյութ) 07/06/2022   17:22 Արթուր Ղազինյանի փոխարեն Արմեն Խաչատրյան. ՔՊ-ն Պաշտպանության հանձնաժողովի փոխնախագահ ընտրեց 07/06/2022   17:18 Ոստիկանությունը փորձել է արդարացնել տարածքային անձնագրային ծառայությունների վատ աշխատանքը՝ առանց ներկայացնելու, թե ինչ է արվում իրավիճակը շտկելու համար 07/06/2022   16:52 Ընդդիմության միակ օրակարգը Ազգային ժողովից գլխիկոր փախչելն է.Ռուբեն Ռուբինյան (տեսանյութ) 07/06/2022   16:44 Ընդդիմադիր պատգամավորը զանգել է զինկոմին ու հարցրել, թե ինչո՞ւ են ընդդիմության ներկայացուցիչներին տանում եռամսյա հավաքների. Սուրեն Պապիկյանը կոչ արեց իրավապահներին՝ ուշադիր լինել 07/06/2022   16:24 Թմրանյութի հայտնաբերում Արենի գյուղում 07/06/2022   16:10 Արարատ Միրզոյանը առանձնազրույց է ունեցել Իսպանիայի ԱԳ նախարար Խոսե Մանուել Ալբարես Բուենոյի հետ 07/06/2022   15:57 Դանակահարություն Առատաշենում 07/06/2022   15:41 Գլխավոր շտաբի պետը՝ պաշտպանության նախարարի առաջին տեղակալ. Պապիկյանը ներկայացրեց նոր նախագիծը 07/06/2022   15:34 Համակարգչային տեխնիկայի օգտագործմամբ առանձնապես խոշոր չափերով հափշտակություն. գործը դատարանում է 07/06/2022   15:17 Օրենսդրական նախաձեռնությամբ բացառվում է անչափահասների, ինչպես նաեւ կերակրող մայրերի նկատմամբ պատժախուցը որպես տույժի միջոց կիրառելու հնարավորությունը 07/06/2022   15:09 Ռազմաուսումնական հաստատությունն ավարտած և ՊՆ-ում սպայական պաշտոնի նշանակված սպան Երևանում 3 սենյականոց բնակարան կստանա.նոր նախագիծ 07/06/2022   15:06 Ալիեւը գալիս է Երեւան․ Նաիրա Զոհրաբյան 07/06/2022   14:59 Վանաձորի ավագանու նիստը երկրորդ անգամ չկայացավ. քաղաքական դաշինքներից մեկը տարօրինակ պատճառաբանություններով չի ներկայանում նիստին.Վահագն Ալեքսանյան 07/06/2022   14:47 Առաջարկվում է ընդլայնել պարզեցված կարգով քաղաքացիություն ստացող անձանց շրջանակը 07/06/2022   14:24 Դիվանագիտական սկանդալ և խայտառակություն. Ղազարյան 07/06/2022   14:20 ԱՊՊԱ չունենալու համար սահմանված տուգանքի չափը կնվազեցվի 07/06/2022   14:13 Քրեակատարողական հիմնարկներում ազատությունից զրկված անձանց մոտ խոշտանգումների արձանագրման խնդրահարույց պրակտիկա կա. ՄԻՊ գրասենյակ
07/05/2022   19:33 Վերականգնվելու եմ իմ պաշտոնում, մեկ-երկու մարդ պատժվելու է. Վարդազարյան (տեսանյութ) 07/05/2022   17:16 Ալիեւը ճանաչեց Արցախի Հանրապետությունը որպես ինքնավարություն՝ Հայաստանի կազմում. Էդգար Ղազարյան (տեսանյութ) 07/06/2022   12:20 «Օրենքով գող»-ը փորձել է վեճ լուծել, խոսակցությունն ընդհատել են, հասցված վիրավորանքի համար ցուցում է տվել «սատկացնել» իրեն չենթարկվողին. չենթարկվողը սպանել է ցուցում կատարողին 07/06/2022   14:24 Դիվանագիտական սկանդալ և խայտառակություն. Ղազարյան 07/06/2022   13:50 «Հայաստան» և «Պատիվ ունեմ» խմբակցությունները՝ Թագուհի Թովմասյանին պաշտոնից հետ կանչելու մասին 07/05/2022   21:08 Արդյո՞ք տուժում է սեքսուալ ֆունկցիան, երբ հեռացվում են կնոջ վերարտադրողական օրգանները 07/05/2022   16:20 Արայիկ Հարությունյանը Արցախի թշնամին է, նա պետք է Արցախի կառավարությանը վերադարձնի կուտակած միլիոններն ու հանձնվի. Էդգար Ղազարյան (տեսանյութ) 07/06/2022   18:14 Կապիտալի վերաբաշխում Արցախում. Տիգրան Ավինյանը և Արայիկ Հարությունյանը մասնաբաժին ունեն «Ղարաբաղ Տելեկոմում», որը կրկին մենաշնորհային դիրք է ստացել 07/06/2022   18:04 Աննա Հակոբյանը զբաղվում է բավականին լուրջ քաղաքականությամբ, չի բացառվում՝ Նիկոլն իշխանությունը փոխանցի նրան. Նահապետյան (տեսանյութ) 07/05/2022   14:30 Հրայր Թովմասյանի «գրիչի» գործով վճիռը բեկանվել է. Նիկոլ Փաշինյանը Հրայր Թովմասյանից ներողություն չի խնդրի 07/05/2022   17:21 Դատական համակարգը փրկվեց բիրտ ուժ կիրառողից ու պատվեր իջեցնողից. Ռուբեն Վարդազարյան (տեսանյութ) 07/05/2022   21:57 Խայտառակ ձախողումները մեծապես պայմանավորված էին անհաշվենկատ, իր բնույթով «քյանդրբազային» քայլով, և դրա ամբողջական պատասխանատվությունը, իհարկե, Սերժ Սարգսյանինն է. Արմեն Դարբինյան 07/06/2022   09:45 Պայթյուն` Աշտարակի բանկերից մեկում. կա մեկ զոհ, հինգ վիրավոր 07/06/2022   13:21 Ադրբեջանում նոր ցնցումներ են սպասվում. Թալիշներն սկսում են վերադառնալ ազգային խորհրդանիշերին 07/06/2022   16:44 Ընդդիմադիր պատգամավորը զանգել է զինկոմին ու հարցրել, թե ինչո՞ւ են ընդդիմության ներկայացուցիչներին տանում եռամսյա հավաքների. Սուրեն Պապիկյանը կոչ արեց իրավապահներին՝ ուշադիր լինել 07/05/2022   23:51 Հերիք է քո մաղձը դուրս տաս,դա քեզ է միայն նսեմացնում. Վահան Բաբայանը` Արմեն Դարբինյանին 07/06/2022   20:29 Դատավորները ճիշտ էին, բոլոր քրեական գործերը կարճվել են, տասնյակ գործերից մնացել է մեկը. Վարդազարյան (տեսանյութ) 07/05/2022   16:55 Ադրբեջանցի մի շարք գիտնականներ Երևանի այսպես կոչված Կոնդի թաղամասի վերաբերյալ դիմել են ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ին 07/06/2022   20:48 Բերձորը պոկվել է ԼՂԻՄ-ից՝ նրա կազմավորումից ամիսներ անց և բռնակցվել Ադրբեջանին. 1921թ․ ռազմական քարտեզներում ԼՂԻՄ-ն ու Խորհրդային Հայաստանն իրարից անջատված չեն․ պատմաբան 07/06/2022   10:52 Իմ օրակարգում մանդատ վայր դնելու հարց չկա, մնալու եմ այնքան, մինչև գնա Նիկոլը.Վահե Հակոբյան

Հրապարակվել է «Մարտի 1-ին» վերաբերող իրավական դիրքորոշում 07/18/2018   12:48  |  ՓԱՍՏԱԹՂԹԵՐ

GPartners իրավաբանական ընկերությունն այսօր հրապարակել է «Իրավական դիրքորոշում արտակարգ դրություն հայտարարելու ՀՀ նախագահի լիազորությունների վերաբերյալ» փաստաթուղթը:

Այն, ըստ էության, պատասխան է 2008 թվականի մարտի 1-ի իրադարձություններն ուսումնասիրող փաստահավաք խմբի անդամներ Անդրանիկ Քոչարյանի եւ Սեդա Սաֆարյանի զեկույցին, որը հրապարակվել էր դեռեւս 2010 թվականի մայիսին:

Gpartners-ի կազմած փաստաթուղթը բաղկացած է 5 մասից.

1.    Փաստական հանգամանքները մինչեւ արտակարգ դրություն հայտարարելը
2.    Արտակարգ դրություն հայտարարելու իրավական հիմքերը
3.    Կիրառված միջոցառումները եւ ներգրավված ուժերը
4.    Պետության անվտանգությունը
5.    Եզրակացություն

1.    ՓԱՍՏԱԿԱՆ ՀԱՆԳԱՄԱՆՔՆԵՐԸ ՄԻՆՉԵՎ ԱՐՏԱԿԱՐԳ ԴՐՈՒԹՅՈՒՆ ՀԱՅՏԱՐԱՐԵԼԸ

1.1 2008 թվականի փետրվարի 19-ին անցկացվել են Հայաստանի Հանրապետության Նախագահի ընտրությունները եւ նույն թվականի փետրվարի 20-ից մինչեւ մարտի 2-ը տեղի են ունեցել զանգվածային բողոքի ակցիաներ զուգորդված զանգվածային անկարգություններով: Արդյունքում, մեղադրանք է առաջադրվել 152 անձի, իսկ դատարան է ուղարկվել 93 քրեական գործ: Զանգվածային անկարգությունների արդյունքում մահացել է 10 անձ, որից 8-ը՝ քաղաքացիական անձինք, 2-ը՝ ոստիկանության զինծառայող եւ սպա: Մարմնական վնասվածքներ են ստացել 221 քաղաքացիական անձ եւ ոստիկանության զինծառայող: Այրվել է 92 տրասպորտային միջոց եւ վնասվել եւ թալանվել է 12 օբյեկտ. 

1.2 2008 թվականի մարտի 8-ին Հայաստանի Հանրապետության Սահմանադրական դատարանը թիվ ՍԴՈ-736 որոշումով ուժի մեջ է թողել 2008 թվականի փետրվարի 24-ի Հայաստանի Հանրապետության կենտրոնական ընտրական հանձնաժողովի թիվ 24-Ա որոշումը:   

2. ԱՐՏԱԿԱՐԳ ԴՐՈՒԹՅՈՒՆ ՀԱՅՏԱՐԱՐԵԼՈՒ ԻՐԱՎԱԿԱՆ ՀԻՄՔԵՐԸ

2.1 2008 թվականի մարտի 1-ին Հայաստանի Հանրապետությունում հայտարարված արտակարգ դրության իրավական հիմքը եղել է բացառապես Հայաստանի Հանրապետության Սահմանադրության (2005 թվականի Սահմանադրության փոփոխություններ) 55-րդ հոդվածի 14-րդ կետը, որի հիման վրա 2008 թվականի մարտի 1-ին Հանրապետության Նախագահի կողմից ընդունվել է թիվ ՆՀ-35-Ն հրամանագիրը (Հրամանագիր): Համաձայն Սահմանադրության 5-րդ հոդվածի Նախագահը պարտավոր էր գործել Սահմանադրությանը համապատասխան, որը ունի բարձրագույն իրավաբանական ուժ եւ նրա նորմերը գործում են անմիջականորեն:  

2.2 Սահմանադրությունը 55-րդ հոդվածի 14-րդ կետում հստակ սահմանում է, որ եթե առկա է սահմանադրական կարգին սպառնացող անմիջական վտանգ, ապա Հանրապետության Նախագահը, կատարելով իր սահմանադրական պարտականությունները, ունի բացառիկ իրավունք հայտարարելու արտակարգ դրություն եւ իրականացնելու իրավիճակից թելադրվող միջոցառումներ: Այսինքն` Սահմանադրությունը Նախագահին տալիս է առկա դրության` սահմանադրական կարգին սպառնացող վտանգի դեպքում իրավական արձանագրման իրավունք: 

2.3 Սահմանադրությունը 117-րդ հոդվածի 6-րդ կետում (Սահմանադրության փոփոխություններն ուժի մեջ մտնելուց հետո) պարունակում կարեւոր նորմ.  

մինչեւ արտակարգ դրության իրավական ռեժիմի սահմանումն օրենքով սահմանադրական կարգին սպառնացող անմիջական վտանգի դեպքում Հանրապետության Նախագահը, խորհրդակցելով Ազգային ժողովի նախագահի եւ վարչապետի հետ, իրականացնում է իրավիճակից թելադրվող միջոցառումներ եւ այդ մասին ուղերձով դիմում ժողովրդին:

2.4 «Սահմանադրական կարգին սպառնացող վտանգ» միջազգային իրավական փաստաթղթերում եւ դատական պրակ նշանակում է վտանգ, որն ուղղված է հասարակական եւ պետական կյանքի հիմքերին, ընդգրկելով` պետության ինքնիշխանությունը, ամբողջականությունը եւ իհարկե մարդու իրավունքների պաշտպանությունը:  

2.5 2008 թվականի մարտի 2-ին իրավունքի ուժով գումարվել է Ազգային ժողովի հատուկ նիստ` 60 պատգամավորների նախաձեռնությամբ, որի նպատակն էր գնահատական տալ նախորդ օրը Երեւանում տեղի ունեցած իրադարձությունների վերաբերյալ: Պետք է նշել, որ Ազգային ժողովը միաձայն կողմ քվեարկեց հայտարարությանը, որով անհրաժեշտ եւ իրավաչափ ճանաչեց Հայաստանի Հանրապետության Նախագահի 2008 թվականի մարտի 1-ի ՆՀ-35-Ն հրամանագիրը:

2.6 Կարեւոր է նշել նաեւ, որ արտակարգ դրություն հայտարարելու իրավունքը եւ իրավական ռեժիմի վերաբերյալ պահանջները սահմանված են ոչ միայն Հայաստանի Հանրապետության Սահմանադրությամբ, այլ նաեւ Մարդու իրավունքների եվրոպական կոնվենցիայով  եւ Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի դատական պրակտիկայով: Նշված համատեքստում պետք է նշել, որ 2008 թվականի մարտի 1-ին հայտարարված արտակարգ դրությունը թե ընթացակարգային եւ թե իրավական հետեւանքների առումով համապատասխանել է ներպետական օրենսդրությանը եւ Հայաստանի Հանրապետության կողմից ստանձնած միջազգային պարտավորություններին: 

2.7 Միեւնույն ժամանակ կարեւոր է հստակ տարանջատել Հանրապետության Նախագահի ռազմական դրություն եւ արտակարգ դրություն հայտարարելու սահմանադրական լիազորությունները: Չնայած որ համաձայն Մարդու իրավունքների եվրոպական կոնվենցիայի ռազմական դրությունը դիտարկվում է որպես արտակարգ դրության ձեւերից մեկը, Սահմանադրություն 55-րդ հոդվածի 13-րդ կետը սահմանում է, որ ռազմական դրություն հայտարարվում է Հանրապետության վրա զինված հարձակման, դրա անմիջական վտանգի առկայության կամ պատերազմ հայտարարվելու դեպքերում: Այսինք` վերընշված սահմանադրական նորմը կիրառելի չէ փաստական հանգամանքներին: 
Լուսանկարը` Photolure

3. ԿԻՐԱՌՎԱԾ ՄԻԶՈՑԱՌՈՒՄՆԵՐԸ ԵՎ ՆԵՐԳՐԱՎՎԱԾ ՈՒԺԵՐԸ

3.1 Համաձայն Սահմանադրության 55-րդ հոդվածի 14-րդ կետի եւ 117-րդ հոդվածի 6-րդ կետի, Նախագահն իրավասու էր սահմանել արտակարգ դրության ռեժիմն ապահովող միջոցառումներ` այն հայտարարելու հետ միաժամանակ: Ստեղծված իրավիճակում Հայաստանի Հանրապետության կառավարությանն առընթեր Ոստիկանության եւ Հայաստանի Հանրապետության պաշտպանության նախարարության վրա էր դրվել Հանրապետությունում արտակարգ դրության իրավական ռեժիմի պահպանման համար պատասխանատվությունը, իսկ Հայաստանի Հանրապետության կառավարության վրա՝ նախատեսված միջոցառումների իրականացման համար անհրաժեշտ քայլերի ձեռնարկումը:

3.2 Արտակարգ դրություն հայտարարելիս Նախագահի լիազորությունները Սահմանադրության շրջանակներում հստակ են: Կարեւոր է ընդգծել, որ իրավիճակից թելադրվող միջոցառումները ամբողջությամբ համապատասխանել են միջազգային իրավական փաստաթղթերին, մասնավորապես.

1.    արտակարգ դրության ամբողջ ընթացքում կիրառված սահմանափակումները  եղել են բացառապես իրավաչափ; 
2.    սահմանափակման ոչ ենթակա իրավունքները մնացել են անձեռնմխելի; 
3.    Սահմանադրությամբ սահմանված պահանջի համաձայն քննարկումներ են իրականացվել Ազգային ժողովի եւ Հանրապետության վարչապետի հետ; 
4.    կիրառված սահմանափակումները բավարարել են հետեւյալ չափանիշներին՝ նախատեսված էին օրենքով, հետապնդել են իրավաչափ նպատակ, անհրաժեշտ էին ժողովրդավարական հասարակության մեջ; 
5.    արտակարգ դրություն հայտարարելու մասին հրամանագիրը հասանելի է դարձվել հասարակությանը;
6.    ձեռնարկվել են բոլոր անհրաժեշտ միջոցառումները համապատասխան միջազգային կազմակերպություններին իրավիճակի մասին տեղյակ պահելու համար;
7.    ապահովվել է արդյունավետ դատաքննության իրավունքի իրացումը;
8.    օրինաչափ էր ոչ միայն արտակարգ դրության հայտարարումը, այլեւ դրա ընթացքում կիրառված միջոցառումները:

3.3 Ի լրումն բերված փաստերի անհրաժեշտ է հավելել, որ արտակարգ դրության պայմաններում կիրառված միջոցառումները իրենց բովանդակությամբ ամբողջովին համահունչ են 2012 թվականի մարտի 21-ին ընդունված “Արտակարգ դրության իրավական ռեժիմի մասին” Հայաստանի Հանրապետության օրենքով նախատեսված միջոցառումներին եւ ներգրավված ուժերին, որտեղ հաշվի են առնվել երկրի ընդունված միջազգային իրավական պարտավորությունները: 

3.4 Վերլուծելով 2008 թվականի փետրվարի 23-ի Հայաստանի Հանրապետության պաշտպանության նախարարի թիվ 0038 հրամանը, պետք արձանագրել, որ այն ենթաօրենսդրական նորմատիվ իրավական ակտ է, որը կայացվել է օրենսդրությամբ նախատեսված մարմնի կողմից` սահմանադրական պարտականությունների կատարումը Զինված ուժերի կողմից ապահովելու նպատակով: 2008 թվականի փետրվարի 24-ի դրությամբ գործող “Պաշտպանության մասին” Հայաստանի Հանրապետության օրենքի 10-րդ հոդվածը սահմանում էր, որ զինված ուժերի անմիջական ղեկավարումն իրականացնում է Հայաստանի Հանրապետության պաշտպանության նախարարը եւ Զինված ուժերի պետական կառավարման մարմինը Հայաստանի Հանրապետության պաշտպանության նախարարությունն է:

3.5 Այստեղ պետք է արձանագրել նաեւ, որ 2008թ մարտի 1-ին բանակը հրազեն չի օգտագործել եւ այդ օրը չի արձանագրվել որեւէ բախում բանակայինների եւ ցուցարարների միջեւ:

4. ՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՎՏԱՆԳՈՒԹՅՈՒՆԸ

4.1 Կարեւոր է նշել, որ Սահմանադրության “Սահմանադրական կարգի հիմունքների” գլխում` Հոդված 8.2-ում, ամրագրված է նորմ, որի համաձայն` Հայաստանի Հանրապետության զինված ուժերն ապահովում են Հայաստանի Հանրապետության անվտանգությունը, պաշտպանությունը եւ տարածքային ամբողջականությունը, նրա սահմանների անձեռնմխելիությունը։ Վերընշված հոդվածը պարունակում է կարեւոր հիմնադրույթ` զինված ուժերի սահմանադրական գործառույթները (առաքելությունը):

4.2 Այսինքն, զինված ուժերի սահմանադրական գործառույթն է անվտանգության ապահովումը:  2007 թվականին Հայաստանի Հանրապետության Նախագահը հաստատել է Հայաստանի Հանրապետության ազգային անվտանգության ռազմավարությունը (Անվտանգության ռազմավարություն), որը պետության, հասարակության եւ անհատի անվտանգության ապահովման, կայուն զարգացման, հայ ինքնության պահպանման պետական քաղաքականության համակարգն է:  Համաձայն Անվտանգության ռազմավարության 2-րդ մասի անկախության ոլորտում ազգային անվտանգության հիմնարար արժեքներին ծառայող գործոններն ու գործողություններն են` 

•    սահմանադրական կարգի, պետականության բոլոր բաղադրատարրերի, պետական կառավարման համակարգի բնականոն եւ արդյունավետ գործունեության ապահովումը,
•    ժողովրդավարական համակարգի զարգացումը եւ պաշտպանությունը,
•    մարդու եւ քաղաքացու հիմնարար իրավունքների եւ ազատությունների ապահովումը:

4.3 Սահմանադրությամբ, զինված ուժերի գերագույն գլխավոր հրամանատար է հանդիսանում Հանրապետության Նախագահը, որը համակարգում է բոլոր պետական մարմինների գործունեությունը պաշտպանության բնագավառում եւ որոշում է ընդունում զինված ուժերի օգտագործման մասին:

4.4 2008 թվականի մարտի 1-ի դրությամբ գործել է “Պաշտպանության մասին” Հայաստանի Հանրապետության օրենքը,  որի հոդված 4-ի երկրորդ պարբերության զ) կետը սահմանում է, որ Հայաստանի Հանրապետության Նախագահը՝ որոշում է ընդունում զինված ուժերի օգտագործման մասին եւ տալիս է ռազմական գործողություններ վարելու` զինված ուժերի գերագույն գլխավոր հրամանատարի հրամաններ: Պետք է նշել, որ նույն օրենքի հոդված 10-ը ամրագրում է, որ զինված ուժերի ղեկավարումն իրականացնում են Հանրապետության Նախագահը եւ Կառավարությունը` իրենք լիազորությունների շրջանակներում: Այսինք, Նախագահը ուներ օրենսդրական լիազորություններ որոշումներ կայացնելու զինված ուժերի ղեկավարման կամ օգտագործման վերաբերյալ:

4.5 Մարդու իրավունքների եվրոպական կոնվեցիայի 15-րդ հոդվածը սահմանում է արտակարգ իրավիճակներում պարտավորություններից շեղում, մասնավորապես, որ ազգի կյանքին սպառնացող արտակարգ դրության ժամանակ ցանկացած պետություն կարող է ձեռնարկել միջոցառումներ` ի շեղումն Կոնվենցիայով ամրագրված իր պարտավորությունների: Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանը Lawless v. Ireland (գործ թիվ 332/57) գործում սահմանել է, որ արտակարգ իրավիճակ նշանակում է ճգնաժամ, որը բացասական ազդեցություն ունի ամբողջ բնակչության վրա եւ հանդիսանում է վտանգ հասարակության համար: Ավելին, 1967 թվականին Դատարանը իր հայտնի “Հունական գործ” վճռում սահմանել է, որ արտակարգ վիճակ նշանակում է կոնֆլիտ կամ վտանգ, որը ազդում է հանրային անվտանգությանը, առողջությանը եւ կարգին:

4.6 2004 թվականի ՄԱԿ-ի Գխավոր քարտուղարի հաշվետվությունը անվտանգության վերաբերյալ, ամրագրում է, որ ներքին կոնֆլիկտները նույնպես դասվում են անվտանգության իրավական եզրույթի մեջ:   Ավելին՝ միջազգային սովորութային իրավունքը ընդլայնել է անվտանգության եզրույթը ներառելով ոչ միայն ազգային անվտանգությունը  այլեւ մարդու անվտանգությունը՝ (human security):  

5. ԵԶՐԱԿԱՑՈՒԹՅՈՒՆ

•    2008 թվականի մարտի 1-ին Հանրապետության Նախագահի կողմից ընդունված թիվ ՆՀ-35-Ն հրամանագիրը` արտակարգ դրություն հայտարարեկու վերաբերյալ համապատասխանում է 2005 թվականի Սահմանադրության (Հոդված 55-րդ, 14-րդ կետ), իսկ Հրամանագրով կիրառված միջոցառումները (ներառյալ` իրավունքների ու ազատությունների ժամանակավոր սահմանափակումները), ինչպես նաեւ արտակարգ դրության իրավական ռեժիմի ապահովման ինստիտուցիոնալ լուծումները ամբողջությամբ համապատասխանել են ներպետական օրենսդրությանը եւ Հայաստանի Հանրապետության կողմից ստանձնած միջազգային պարտավորություններին:

•    2008 թվականի մարտի 1-ին հայտարարված արտակարգ դրությունը թե ընթացակարգային, թե իրավական հետեւանքների առումով համապատասխանել է ներպետական գործող օրենսդրությանը եւ Հայաստանի Հանրապետության կողմից ստանձնած միջազգային պարտավորություններին, ինչպես նաեւ Արտակարգ դրության ժամանակ Մարդու իրավունքների պաշտպանությունը վերաբերյալ Փարիզի մինիմում ստանդարտներին:

•    Հանրապետության Նախագահի 2008 թվականի մարտի 1-ի թիվ ՆՀ-35-Ն հրամանագիրը, ինչպես այլ, այդպես էլ զինված ուժեր ներգրավվելու եւ բանակը արտակարգ դրության ռեժիմն իրականացնելու մասնակից դարձնելու մասով լիովին համապատասխանում է Սահմանադրության Հոդված 8.2-ին, որտեղ ամրագրված է, որ Հայաստանի Հանրապետության զինված ուժերն ապահովում են Հայաստանի Հանրապետության անվտանգությունը (ընդգծում ենք, որ անվտանգության եզրույթի կիրառումը համապատասխանում է միջազգային իրավակիրառ պրակտիկային եւ ներառում է պետության անվտանգության ապահովումը ինչպես արտաքին, այնպես էլ ներքին վտանգներից, որոնցից առաջնահերթերից է համարվում սահմանադրական կարգին սպառնացող վտանգը)։ Այստեղ կարեւոր է ընդգծել նաեւ այն հանգամանքը, որ 2008թ մարտի 1-ին բանակը հրազեն չի օգտագործել եւ այդ օրը չի արձանագրվել որեւէ բախում բանակայինների եւ ցուցարարների միջեւ:

Աղբյուր` Փաստինֆո


Հարակից հրապարակումներ`

10:25 17/07/2018Ռոբերտ Քոչարյանը «թանկ» փաստաբաններ է վարձել. «Ժամանակ»
00:02 13/07/2018  |  ԼՐԱՀՈՍՆիկոլ Փաշինյանն անդրադարձավ Ռոբերտ Քոչարյանին հարցաքննության հրավիրելու հարցին
11:01 10/07/2018  |  ԼՐԱՀՈՍՄարտի մեկի գործով ՀՔԾ-ն հարցաքննության ծանուցագիր է ուղարկել նաև ՀԱՊԿ գլխավոր քարտուղար Յուրի Խաչատուրովին
09:47 10/07/2018  |  ՄամուլՅուրի Խաչատուրովը ևս կհարցաքննվի՝ վկայի կարգավիճակով. «Ժամանակ»
23:03 09/07/2018  |  ՔաղաքականԻնչ է փոխանցել Ռոբերտ Քոչարյանը Մանվել Գրիգորյանին՝ 2008 թվականի մարտի 1-ին
14:58 09/07/2018  |  ԼՐԱՀՈՍՌոբերտ Քոչարյանը պատրաստ է ներկայանալ Հատուկ քննչական ծառայություն՝ հարցաքննության, և նա որևէ մտավախություն չունի
09:47 06/07/2018  |  ՄամուլԵթե ուզում են Մարտի 1-ի գործը բացել, պետք է սկսեն ոստիկաններից. «Հրապարակ»
17:17 05/07/2018  |  ԼՐԱՀՈՍԴավիթ Հարությունյանն անդրադարձել է 2008-ի ընտրախախտումների վերաբերյալ ՀՔԾ հաղորդագրությանը
21:07 04/07/2018  |  ԼՐԱՀՈՍԻշխանությունների համար շատ կարեւոր է ամենօրյա պահել լարվածությունը, բայց դա չի կարելի անել այս գնով.Դավիթ Հարությունյան
16:38 04/07/2018  |  ԼՐԱՀՈՍՆորայր Նորիկյանը պնդում է՝ Միքայել Հարությունյանին առաջադրված մեղադրանքը պետք է փոփոխվի

Արխիվ

[]