Թեմաներ
Երկուշաբթի 12 / 06 / 2021
Փոխարժեք
+ °C
+ °C

Ամենակարևոր իրավական լուրերը Հայաստանից` Telegram-ում

ԲՈԼՈՐ ՆՅՈՒԹԵՐԸ

12/06/2021   01:29 Գավառ խոշորացված համայնքում ՔՊ-ն պարտվել է գործող համայնքապետին 12/06/2021   01:12 Եղեգնաձորում հաղթել է Դավիթ Հարությունյանը` ստանալով ձայների 62 տոկոսը 12/06/2021   00:30 Արցախում 19-ամյա ժամկետային զինծառայող է մահացել 12/06/2021   00:24 Ապարանում համոզիչ հաղթանակ է տարել Կարեն Եղիազարյանը 12/05/2021   23:47 Էլեկտրաէներգիայի վաղվա անջատումների հասցեները 12/05/2021   23:28 Նախնական տվյալներով Աբովյան համայնքում հաղթել է Էդուարդ Բաբայանը (տեսանյութ) 12/05/2021   23:08 Նախնական տվյալներով` Ապարանում ՔՊ-ն պարտվել է «Կարեն Եղիազարյան» դաշինքին 12/05/2021   22:42 Էջմիածնի 14\25 ընտրատեղամասում ՔՊ-ն պարտվել է 12/05/2021   22:38 Կաթնաղբյուրում ՔՊ-ն ձայների զգալի տարբերությամբ պարտվել է ԲՀԿ-ին 12/05/2021   22:30 Իշխան Սաղաթելյանի հայրենի գյուղում ՀՅԴ-ն շուրջ 77 տոկոս ձայն է ստացել 12/05/2021   22:27 Վանաձորում հաշվարկվել է 2 ընտրատեղամաս, ՔՊ-ն պարտվում է 12/05/2021   22:11 Ապարանի Չքնաղ գյուղում ՔՊ-ն ձայների զգալի տարբերությամբ պարտվել է 12/05/2021   21:34 Կորոնավիրուսով հիվանդացությունը Ռուսաստանում շարունակում է նվազել 12/05/2021   21:24 Առերևույթ հանցավոր 6 ընտրախախտում՝ Լոռու մարզի խոշորացված համայնքների ՏԻՄ ընտրություններում. նախապատրաստվում են նյութեր 12/05/2021   21:11 Հայաստանում ՏԻՄ ընտրություններին մասնակցեց ընտրողների 42.48 տոկոսը 12/05/2021   20:42 Պտղնիում իշխանության ներկայացուցիչները ճնշում են գործադրում, փորձել են հարձակվել լրագրողների վրա. Աբովյան (Տեսանյութ) 12/05/2021   20:21 Սրբապղծություն Գեղարքունիքի մարզում. թալանել են Արցախյան 44-օրյա պատերազմում նահատակված, լեգենդ դարձած զինվորի տունը 12/05/2021   19:57 Դիտարկված տեղամասերի 5%-ում արձանագրվել է վիճաբանության 9 դեպք. «Անկախ դիտորդ» 12/05/2021   19:38 Ապարանում եղել են թեթև խոչընդոտներ, որոնք լուծված են. Ապարանի համայնքապետի տեղակալ 12/05/2021   19:27 ՀՀ տարածքում կան փակ ավտոճանապարհներ․ տեղ-տեղ սպասվում է ձյուն 12/05/2021   19:11 «Մկների ժողովը» տիպիկ բնութագրում է հայ ազգին. Վրթանեսյան 12/05/2021   18:53 Հրդեհ Օրբելի փողոցի բնակարաններից մեկում 12/05/2021   18:36 Ընտրություններին ամենաակտիվը մասնակցել են Թումանյան համայնքում, ամենապասիվը Արմավիրում 12/05/2021   18:21 Սպիտակ տունը հաստատել է Պուտինի եւ Բայդենի տեսազանգի անցկացումը դեկտեմբերի 7-ին 12/05/2021   18:05 Արցախում կորոնավիրուսային հիվանդության 31 նոր դեպք է գրանցվել 12/05/2021   17:48 «Էդգար Փարվանյանի շտաբում լրագրողներին ագրեսիվ դիմավորեցին». aravot.am 12/05/2021   17:46 Կոալիցիա չենք կազմի ՔՊ-ի և ՀՀԿ-ի հետ. Ֆիրդուս Զաքարյան 12/05/2021   16:50 Իշխանությունն ամեն գնով փորձում է նվաճել ՏԻՄ մարմինները. Իշխան Սաղաթելյան 12/05/2021   16:38 Զախարովան հայտարարել է, որ ԱՄՆ ՌՕՈՒ գործողությունները սպառնալիք են ստեղծել քաղաքացիական ավիացիայի համար 12/05/2021   16:31 Երևանում բախվել են Mercedes-ն ու BMW-ն, BMW-ն էլ կոտրել է ծառն ու բախվել էլեկտրասյանը. կան վիրավորներ 12/05/2021   16:16 «Դավիթ Համբարձումյան» դաշինքի բերման ենթարկված երեք թեկնածուներն ազատ են արձակվել 12/05/2021   16:11 Հանրապետության շրջանների զգալի մասում սպասվում են տեղումներ 12/05/2021   15:53 Ստեփանավանի նախկին քաղաքապետը կալանավորվել է․ ՔԿ 12/05/2021   15:37 ՏԻՄ ընտրություններին 14:00-ի դրությամբ մասնակցել է ընտրողների 20.75 տոկոսը. ամենացածր ցուցանիշն Արմավիրում է` 7.36 12/05/2021   15:21 Որևէ մեկին զիջելու բան չունեմ, էս քաղաքը աճուրդի, զիջելու առարկա չի. Մամիկոն Ասլանյան 12/05/2021   15:08 Ես կուսակցական չեմ եղել. կարևորը ժողովրդի կողքին եմ. ՔՊ-ական թեկնածու 12/05/2021   14:52 Առեղծվածային դեպք Երևանում. Դավթաշենի կամրջի տակ հայտնաբերվել է 20-ամյա տղայի դի՝ մի ձեռքը մարմնից անջատված 12/05/2021   14:34 Քվեաթերթիկը նկարահանած երիտասարդը բերման է ենթարկվել 12/05/2021   14:25 Ապարանցուն ո՞նց կարող են քրեական գործերով վախեցնեն. Կարեն Եղիազարյան 12/05/2021   14:15 Ինդոնեզիայում հրաբխի ժայթքման հետևանքով 13 մարդ է մահացել 12/05/2021   13:53 Քարոզարշավի ժամանակ ընկերոջս մեքենայով եմ տեղափոխվել. Արամ Խաչատրյան 12/05/2021   13:31 Բերման են ենթարկվել Այնթապի գյուղապետն ու նրա եղբայրը 12/05/2021   13:22 4 տեղամասերում արձանագրվել է քվեասենյակում ներկա գտնվելու իրավունք չունեցող ոստիկանի ներկայություն. «Անկախ դիտորդ» 12/05/2021   13:13 Վարչապետի հետ երբևէ խնդիր չեմ ունեցել. Դիանա Գասպարյան 12/05/2021   13:03 Պատրաստվում ենք ԿԸՀ դիմել. Էջմիածնի քաղաքապետի թեկնածու 12/05/2021   12:53 Ընտրություններին ամենացածր մասնակցությունը ժամը 11-ի դրությամբ գրանցվել է Արմավիրում 12/05/2021   12:38 Ընդդիմությունն է հանձնել հողերը. Մասիսի համայնքապետի ՔՊ-ական թեկնածու 12/05/2021   12:21 Մարզպետարանը զանգեր էր անում մարդկանց, ստիպում այսպես կամ այնպես անել. Մասիսի քաղաքապետ 12/05/2021   11:59 ՔՊ-ի ավագանու թեկնածուն Աբովյանում քվեարկության օրը զբաղված է քարոզչությամբ. ինչ է նախազգուշացնում քաղաքացիներին (լուսանկար) 12/05/2021   11:55 Հայաստանում գրանցվել է կորոնավիրուսի 327 նոր դեպք
12/04/2021   19:22 Փոխգնդապետ Արսեն Ղազարյանը դիմել է ԱԱԾ-ին. իրենց Հին Թաղեր և Խծաբերդ են ուղարկել՝ առանց մարտական տեղանքին ծանոթացնելու, որ ստիպված գերի ընկնեն ու գերիների գործոնի շահարկմամբ ՀՀ-ն տարածքներ զիջի 12/04/2021   21:43 Նոյեմբերի 16-ին գերեվարված հայ զինծառայողներից 10-ն արդեն Երեւանում են (տեսանյութ) 12/04/2021   19:02 Մուրադովը Բաքվից գերիներ է բերում.ինքնաթիռը մի քանի ժամից վայրէջք կկատարի.Բորիս Ավագյան 12/04/2021   15:36 Հայտնի է Ճարտար քաղաքի բնակչի սպանությունն իրագործած ադրբեջանցու ինքնությունը. ԱՀ դատախազություն 12/04/2021   21:54 Զինվորի վիրահատությունը կիսատ են թողել ու նրան որովայնը բաց տեղափոխել Հադրութ՝ վիրահատությունը շարունակելու. Բժշկի հուշերը պատերազմից (տեսանյութ) 12/04/2021   18:42 Ադրբեջանը Հայաստանին է հանձնել 10 զինծառայողի 12/05/2021   23:28 Նախնական տվյալներով Աբովյան համայնքում հաղթել է Էդուարդ Բաբայանը (տեսանյութ) 12/06/2021   00:24 Ապարանում համոզիչ հաղթանակ է տարել Կարեն Եղիազարյանը 12/05/2021   22:30 Իշխան Սաղաթելյանի հայրենի գյուղում ՀՅԴ-ն շուրջ 77 տոկոս ձայն է ստացել 12/05/2021   22:38 Կաթնաղբյուրում ՔՊ-ն ձայների զգալի տարբերությամբ պարտվել է ԲՀԿ-ին 12/04/2021   22:00 Գերությունից վերադարձած հայ զինծառայողները տեղափոխվել են բժշկական հաստատություններ 12/04/2021   20:31 Հայտնի են Ադրբեջանից վերադարձող գերիների անունները 12/04/2021   21:17 ՀՀ-ն կգնա 92-93 թիվ, երբ հացի համար հերթեր էին գոյացել. Երկրում կարող է առաջանալ մի շարք ապրանքների լուրջ դեֆիցիտ կամ գների զգալի աճ. Նաիրի Սարգսյան (տեսանյութ) 12/04/2021   15:58 Հազար հանգիստ նրանց, որոնց կյանքի գնով անշնորհակալ ու անիրավ արատներն ապրում են այսօր մեզ հետ. Սեյրան Սողոյան 12/05/2021   22:42 Էջմիածնի 14\25 ընտրատեղամասում ՔՊ-ն պարտվել է 12/06/2021   01:29 Գավառ խոշորացված համայնքում ՔՊ-ն պարտվել է գործող համայնքապետին 12/04/2021   11:47 Ազգային ժողովը պետք է վավերացնի. «Հրապարակ» 12/05/2021   17:48 «Էդգար Փարվանյանի շտաբում լրագրողներին ագրեսիվ դիմավորեցին». aravot.am 12/04/2021   20:23 Հայաստանն այլևս որպես ԱՄՆ-ի դաշնակից է հանդես գալու՝ Ռուսաստանի, Չինաստանի դեմ առճակատման ժամանակ. Հայկ Նահապետյան (տեսանյութ) 12/05/2021   20:21 Սրբապղծություն Գեղարքունիքի մարզում. թալանել են Արցախյան 44-օրյա պատերազմում նահատակված, լեգենդ դարձած զինվորի տունը

Ձախլիկությունը` աշխարհի ընկալման այլ տարբերակ 03/16/2019   13:44  |  Առողջություն

Քսանամյա Սոնա Մկրտչյանը հինգ տարեկան էր, երբ վերցրեց գրիչն ու արեց գրելու իր առաջին փորձերը: Ամեն ինչ բարեհաջող էր, մինչ այն պահը, երբ տանը նկատեցին, որ երեխան ձախով է գրում: Դե, դրանում արտասովոր ոչինչ չկար, համենայն դեպս, չպետք է լիներ: Բայց Սոնան լավ է հիշում` իրականում ամեն ինչ  այդքան էլ սովորական չէր. «Մի օր մայրս վերադարձավ ծնողական ժողովից ու ասաց, որ լուրջ խոսակցություն ունի ինձ հետ. թեման` ձախով գրելս էր: Իրեն դպրոցում ասել էին, որ դա տարօրինակ է, շեղում է, ու պետք է անպայման փոխել»: Այդ օրվանից հետո սկսվել էր Սոնայի «կռիվը»: Ամեն անգամ գրիչը վերցնելիս ուզում էր ձախով գրել, առհասարակ, ամեն ինչ ձախով էր անում, բայց երբ տանը տեսնում էին, փորձում էին փոխել, անգամ կոնֆետ էին խոստանում դրա դիմաց. «Եկավ մի շրջան, երբ ես համառորեն չէի գրում, բայց հետո աստիճանաբար նահանջեցի, ու սկսեցի գրել աջով, թեպետ մնացած բոլոր գործողությունները շարունակում եմ ձախով անել»,-պատմում է Սոնան։

Առհասարակ, ձախլիկությունը մարդու մոտ ձևա­վորվում է կյանքի 1-2-րդ տարում, երբ ուղեղն արդեն բավականաչափ զար­գացած է, և հստակ երևում է համա­պատասխան կիսագնդի դոմինանտությունը. ձախլիկների մոտ առավել զարգացած է աջ կիսագունդը, որը պա­տասխանատու է աբստրակտ և ստեղ­ծագործական մտածողության համար, ինչի արդյունքում ձախլիկներն ավելի տպա­վորվող են եւ զգացմունքային, իսկ աջլիկների մոտ զարգացած է ձախ կիսագունդը, որն իր մեջ ներառում է տրամաբանության եւ դա­տողության կենտրոնները: Այսինքն` սա բնությամբ պայմանավորված առանձնահատկություն է, որի վրա ներգործելու անհրաժեշտություն ամենեւին չկա:

Բայց Սոնան միակը չէ, ում բնությունը փոխվել է արտաքին աշխարհի ազդեցությամբ, ինչի հիմքում մասնագետները վտանգներ են տեսնում: ԵՊՀ փիլիսոփայության եւ հոգեբանության ֆակուլտետի դասախոս, հոգեբան Լուսինե Ստեփանյանի կարծիքով` վերափոխված ձախլիկների մոտ սեփական անձի հետ կոնֆլիկտի մշտական զգացողություն կա. մարդն իրեն անընդհատ ստիպում է անել մի բան, եւ դա առաջացնում է ավելորդ լարվածություն կամ սթրեսային վիճակ, ինչը, պարտադիր չէ, բայց կարող է հանգեցնել նաեւ նեւրոզների. «Ուզում եմ ուշադրություն հրավիրել անձի պոտենցիալի բացահայտման եւ զարգացման խնդրի վրա. եթե մարդը ձախլիկ է, ուրեմն` նրա մոտ զարգացած է աջ կիսագունդը, հետեւաբար` վերջինիս պոտենցիալը ավելի մեծ է, եւ այն զարգացնելու դեպքում կարող ենք հասնել մաքսիմալ ռեալիզացիայի, հակառակ դեպքում, երբ ձախլիկին վերափոխում ենք աջլիկի, մի կողմից զարգացնում ենք նրա  ձախ կիսագունդը, որի պոտենցիալը այնքան էլ մեծ չէ, մյուս կողմից արգելակում ենք աջինը, որը ուներ առավել մեծ հնարավորություններ»:

Ձախլիկների ավելի խելացի լինելու մասին տեղեկությունները հոգեբանը համարում է կարծրատիպ. «Դա ոչ թե արտասովորություն է, այլ  աշխարհի ընկալման մեկ այլ տարբերակ. ձախլիկները նախ ընկալում են ամբողջությունը, հետո միայն` տեսնում դրանում եղած էլեմենտները, իսկ աջլիկները այդ էլեմենտներից են ամբողջություն կառուցում»:

Հոգեբանի խոսքով` տարիներ առաջ ձախլիկության` որպես արատի ընկալումը պայմանավորված էր այն հանգամանքով, որ այն ռեցիզիվ գեն է. տարբեր ուսումնասիրությունների համաձայն՝ մարդկության 15-20 տոկոսն է ձախլիկ, եւ մարդիկ դրա նկատմամբ թյուրըմբռնում ունեին. «Բայց հուրախություն մեզ` այսօր արդեն հասարակությունը, գիտությունը այնքան են զարգացել, որ ձախլիկներին չեն փորձում վերափոխել աջլիկի ոչ տանը, ոչ մանկապարտեզում, ոչ էլ դպրոցում, իսկ եթե առանձին դեպքերում փորձեն, ապա ծնողը պետք է պահանջատեր եւ հետեւողական լինի այդ հարցում»:

Տասներկուամյա Շահանե Ասրյանը փաստում է հոգեբանի խոսքերը. «Դպրոցում ձախլիկությունս փոխելու դեպքեր երբեք չեն եղել, բոլորը դրան լավ են վերաբերվել, նույնիսկ դասընկերներս զարմանում են, երբ մեկ-մեկ փորձում եմ աջով գրել, ասում են` նայեք-նայեք, Շահանեն աջով է գրում»: Ինչ վերաբերում է ընտանիքի վերաբերմունքին, այն եւս շատ խիստ չի եղել. «Սկզբնական շրջանում միայն մայրս էր փորձում փոխել, բայց ես համառորեն ձախով էի անում ամեն ինչ, եւ ծնողներիս այդ փաստը չէր զարմացնում, որովհետեւ հայրիկս էլ որոշ չափով ձախլիկ է»: Ինքը` Շահանեն, ձախլիկի կերպարում իրեն լավ է զգում եւ հաճախ է հիշում մայրիկի` արդեն սիրելի խոսքերը. «Ձախլիկ լինելը նույնքան բնական է, որքան աջլիկ լինելը»:

Իհարկե, ձախլիկությունը կարող է արտահայտված լինել այս կամ այն չափով. կա ձեռքի ձախլիկություն, ոտքի, տեսողության, լսողության, եւ ի վերջո, հնարավոր է՝ պատահեն խառը նախասիրություններով մարդիկ, որոնք կարողանում եմ հավասարաչափ աշխատեցնել երկու ձեռքերն էլ։ Բայց անկախ հավասարաչափ կամ անհավասարաչափ նախասիրություններից՝ մասնագետը վստահ է՝ երեխաներին պետք է թողնել ինքնուրույն կողմնորոշվել, որովհետեւ նրանք ավելի լավ գիտեն՝ ինչ է ուզում իրենց օրգանիզմը։

Հեղինակ` Միլենա Խաչիկյան


Հարակից հրապարակումներ`

17:33 06/03/2019  |  Առողջություն«Գունավոր լինզաների հաճախակի օգտագործման արդյունքում տեսողությունը կարող է կտրուկ ընկնել». մասնագետ
22:16 11/02/2019  |  ԱռողջությունՀերթական բարդ վիրահատությունը՝ այս անգամ անոթային վիրաբույժների կողմից
13:47 15/10/2018  |  ԱռողջությունԳիտնականները կապ են գտել ընտանիքի չափի եւ ուռուցքաբանական հիվանդությունների միջեւ
13:03 15/04/2018  |  ԱռողջությունՆորագույն տեխնոլոգիաներն սահմանափակում են երեխաների խոսելու ցանկությունը. մասնագետ
15:39 06/04/2018  |  Հետաքրքիր է իմանալԳիտնականներն ապացուցել են կյանքի երկարացումը քաղցաբուժության միջոցով
11:23 02/04/2018  |  ԱռողջությունՏղամարդկանց մոտ անպտղությունը ևս տարածված խնդիր է
12:32 31/03/2018  |  Մամուլ Աուտիզմը դառնում է հաղթահարելի. պատանիները նաեւ հմտանում են արհեստի ու արվեստի տարբեր ճյուղերում
17:06 16/02/2018  |  ԼՐԱՀՈՍԲժշկական համակարգի հաշտարարը կապահովի արագ և անվճար պաշտպանություն
15:16 10/02/2018  |  Հետաքրքիր է իմանալ5 մթերք, որոնք կպաշտպանեն քաղցկեղից
14:08 07/01/2018  |  ԱնցուդարձՆիհարելու արդյունքում կարող է ամբողջությամբ փոխվել արտաքինը

Արխիվ

[]