Թեմաներ
Շաբաթ 07 / 31 / 2021
Փոխարժեք
+ °C
+ °C

Ամենակարևոր իրավական լուրերը Հայաստանից` Telegram-ում

ԲՈԼՈՐ ՆՅՈՒԹԵՐԸ

07/31/2021   17:13 Տիգրան Ավինյանը պաշտոնից ազատել է իր խորհրդականին 07/31/2021   16:18 Ադրբեջանի ՊՆ-ն հաստատել է ադրբեջանցի զինվորի մահը 07/31/2021   15:46 Կութի բնակիչները վախը սրտներում առօրյա գործերով են զբաղված. Իրավիճակը՝ Կութում և Սոթքում 07/31/2021   15:20 Նիկոլին սյուրպրիզ է սպասվում. գնում ենք ԱԺ քաղաքական դիակներին հուղարկավորելու. Հայկ Մամիջանյան 07/31/2021   15:06 Գագիկ Ջհանգիրյանը շրջայց է կատարել ՀՀ մարզերի ընդհանուր իրավասության դատարաններում 07/31/2021   15:03 Առանց հանրային քննարկման նախագիծն ընդունելը ծածկադմբոց է, հիասթափեցնող. Արա Ղազարյանը՝ հայհոյանքը քրեականացնող օրինագծի մասին 07/31/2021   14:57 Մկրտության ժամանակ հայ մանչուկը հոգևորականի ձեռքից վերցնում է խաչն ու նրա գլխի վրա խաչակնքում 07/31/2021   14:54 Մեկնարկել են Condor ավիաուղիների Ֆրանկֆուրտ - Երևան - Ֆրանկֆուրտ երթուղով չվերթերը 07/31/2021   14:29 Շուռնուխի հարեւանությամբ ադրբեջանցիները ռազմաբազա են կառուցում. ամեն գիշեր շարասյուն է անցնում 07/31/2021   14:04 Ադրբեջանցիները հայտնում են հավանական մարտական կորստի մասին. «Ռազմինֆո» 07/31/2021   14:01 Ադամ Շիֆը կարևորել է ԵԱՀԿ ՄԽ դերի մեծացումն ու հայ-ամերիկյան հարաբերությունների զարգացումը 07/31/2021   13:42 Մեր պատվիրած 211 ավտոբուսներն այսօր Չինաստանի Լյաոչեն քաղաքի գործարանից հանդիսավոր պայմաններում ուղևորվեցին դեպի Շանհայի նավահանգիստ.Հայկ Մարության 07/31/2021   13:37 Երևանում վիճաբանությունն ավարտվել է կրակոցով 07/31/2021   13:05 Եթե Վերաքննիչը որոշի կալանավորել, թող գնա կալանավորվի, ինչ ասեմ. Սյունիքի մարզպետը հետախուզման մեջ գտնվող որդու մասին 07/31/2021   12:51 Ես «Հայաստան» դաշինքի հետ գնում եմ խորհրդարան, որ մեր երկրում օր առաջ փոխվի իշխանությունը. Նազարյան 07/31/2021   12:46 ԱՄՆ-ը պետք է ամրապնդի ռազմավարական հարաբերությունները Հայաստանի հետ և վերջապես պետք է ճանաչի Արցախի ժողովրդի ինքնորոշման իրավունքը.Քեթրին Քլարք 07/31/2021   12:43 Լեհաստանի Հանրային հեռուստաընկերությունը հակահայկական բովանդակությամբ ռեպորտաժ է հեռարձակել. Էդգար Ղազարյան 07/31/2021   12:37 Խաղաղություն' ազգային բանակ չունենալու հաշվին. Հոխիկյան 07/31/2021   12:23 Ո՞ր ճանապարհով է Թուրքիան զորք և ռազմական մատակարարումներ իրականացնելու Ադրբեջան. այս կոնտեքստով էլ է պետք դիտարկել Մեղրիի ճանապարհի կարևորությունն Ադրբեջանի համար.քաղաքագետ 07/31/2021   12:21 Այդ շինծու դատավարությունները թուրքը հետագայում ցանկացածի աչքն է կոխելու՝ որպես Հայաստանի ագրեսիան իբր դատական կարգով ապացուցված փաստի.Գևորգ Դանիելյան 07/31/2021   12:02 Մենք առանց հասկանալու լեգիտիմացրել ենք վաչկատուն ցեղերի կողմից մեր հայրենիքի բնակավայրերից մեկին տրված Շորժա բառացիորեն՝ «աղիավուն, աղուտ» անվանումը.փորձագետ 07/31/2021   11:56 ԱԺ յոթերորդ գումարման խորհրդարանն իր գործունեությունն ավարտեց արտահերթ նստաշրջանով 07/31/2021   11:23 Թշնամին կրակ է բացել Երասխի հատվածում հայկական դիրքերի ուղղությամբ, փորձել ամրաշինական աշխատանքներ իրականացնել 07/31/2021   11:18 Հաստատվել է կորոնավիրուսով վարակվելու 243, մահվան՝ 6 դեպք 07/31/2021   11:13 Երկաթուղայինի օրը` օգոստոսի 1-ին, երթևեկությունը ներհանրապետական էլեկտրագնացքներով կլինի անվճար՝ բացառությամբ Երևան-Գյումրի էքսպրեսների 07/31/2021   10:59 Համապատասխան մարմինները ստանալով քաղաքական պատվեր ցանկացած ընդդիմախոսի դեմ կհարուցեն քրեական գործեր, փորձելով լռեցնել վերջիններիս.Ռոբերտ Հայրապետյան 07/31/2021   10:55 Կապիտուլյացիայից հետո Հայաստանը միայն կորցնում է.Էդուարդ Շարմազանով 07/31/2021   10:35 Այն մարդիկ, ովքեր ձեզ ասում են, որ կարող են այս խայտառակ իրավիճակում նորմալ հարաբերություններ հաստատել Թուրքիայի և Ադրբեջանի հետ, լկտի ստում են ձեզ.Արման Աբովյան 07/31/2021   10:28 Տոկիո-2020․ Բաչկովը հաղթեց ադրբեջանցուն և դուրս եկավ քառորդ եզրափակիչ 07/31/2021   10:10 Ներքին սպառնալիքներ նաև տնտեսության համար. «Փաստ» 07/31/2021   10:07 2013-ի միջադեպը կանխորոշեց Սահակյանի ճակատագիրը. «Հրապարակ» 07/31/2021   10:04 Սուրիկ Խաչատրյանի տունը խուզարկվել է. «Ժողովուրդ» 07/31/2021   10:01 Իշխանությունն «ականապատել է» խորհրդարանը. «Հրապարակ» 07/31/2021   09:59 Իշխանությունների խայտառակ խեղճությունն ու անորոշ պատրաստակամությունը. «Փաստ» 07/31/2021   09:57 Նոր փոփոխություն. ինչ պետք է ունենան գազաբալոններով մեքենաների վարորդները. «Ժողովուրդ» 07/31/2021   09:56 «Պատիվ ունեմ»-ում որոշել են «թրջել» իրենց մանդատները եւ ռեստորանում մեծ խնջույք են կազմակերպել. «Հրապարակ» 07/31/2021   09:54 Ինչպե՞ս ապահովել «բալանս» արտախորհրդարանական դաշտում. «Փաստ» 07/31/2021   09:51 Քաղաքական հետապնդումները շարունակվում են. թիրախում Արման Սահակյանն է. «Ժողովուրդ» 07/31/2021   09:49 Իշխանական պատգամավորներին հրահանգ է իջեցվել. «Հրապարակ» 07/31/2021   09:47 Գոր­ծող խորհր­դա­րա­նից ուզում են մաք­սի­մու­մը «քա­մել». «Փաստ» 07/31/2021   09:46 ՔՊ-ականները կհավաքվեն. որն է գլխավոր հարցը. «Ժողովուրդ» 07/31/2021   09:44 Ընդդիմադիր դաշինքները համաձայնության են եկել. որ պաշտոնում ում կառաջադրեն. «Հրապարակ» 07/30/2021   23:58 Բացառիկ լուսանկար ադրբեջանական խոցված ԱԹՍ-ից․ Banak.info 07/30/2021   23:41 79-ամյա կինը վերադարձել է Հայաստան և ներկայացել ոստիկաններին 07/30/2021   23:22 Բեռլինում հրաձգության հետեւանքով 4 մարդ է վիրավորվել 07/30/2021   23:03 Բադենից՝ Ապարան մոլախաղերի սիրահար զբոսաշրջիկներ չսպասեք, Պակիստանից ու Թուրքիայից՝ կգան 07/30/2021   22:49 Ռուսաստանն ու Թուրքիան քննարկում են գազի տարանցման երկարաժամկետ պայմանագրի կնքումը 07/30/2021   22:22 Փրկարարները Կորեայի ձորում արգելափակումից դուրս են բերել ավտոմեքենան 07/30/2021   22:14 Վրաերթից մահացած 24-ամյա տղան մինչ այդ զվարճանքի վայրում վեճի ու ծեծկռտուքի մասնակից էր եղել․ նրան դանակահարել էին 07/30/2021   21:57 Վերին Շորժայում մարդկանց անմիջապես վերևում ադրբեջանական մարտական դիրքն է. ՄԻՊ
07/29/2021   23:21 Նիկոլ Փաշինյանը նոր որոշում է ստորագրել 07/30/2021   12:52 Գալու է մի օր, երբ դուք ձեր խղճի առաջ եք պատասխան տալու, այս զինվորների կյանքն այդքան էժանագի՞ն եք համարում, որ քրեական գործ չեք հարուցում. նախկին դատախազը՝ գործող դատախազներին 07/30/2021   10:34 Պետական մի պաշտոնյա տպագիր գրությամբ իրեն պարգևատրած շքանշանը թողել էր որդուս շիրմաքարին. հերոս Ալբերտ Հովհաննիսյանի հայր 07/30/2021   16:16 3 հրշեջ ինքնաթիռ, 9 ԱԹՍ, 38 հրշեջ ուղղաթիռ, 620 հրշեջ մեքենա չեն կարողանում մարել Թուրքիայի 23 նահանգներում տարածվող հրդեհը. Կա չորս զոհ 07/30/2021   21:46 Կոտայքում մահվան ելքով վրաերթից հետո 28-ամյա տղան ոստիկաններին ասել է, որ վրաերթի հեղինակը ինքն է. քննիչները կասկածներ ունեն, որ վարորդը եղել է երիտասարդ աղջիկ 07/29/2021   20:21 Կամ Նիկոլն աշխարհագրություն չգիտի կամ մանիպուլյացիաների է դիմում (լուսանկար). Համբարյան 07/30/2021   13:18 Թշնամին կրակ է բացել Երասխի հատվածում տեղակայված հայկական դիրքերի ուղղությամբ.ՊՆ 07/30/2021   19:25 Դավիթ Բեկ գյուղից 1-1,5 կմ հեռավորության վրա տեղակայված ադրբեջանցին ամրապնդում է դիրքերը. ԶՈՒ-երի քանակը գերազանցում է մերոնց 07/30/2021   23:03 Բադենից՝ Ապարան մոլախաղերի սիրահար զբոսաշրջիկներ չսպասեք, Պակիստանից ու Թուրքիայից՝ կգան 07/30/2021   22:14 Վրաերթից մահացած 24-ամյա տղան մինչ այդ զվարճանքի վայրում վեճի ու ծեծկռտուքի մասնակից էր եղել․ նրան դանակահարել էին 07/30/2021   23:41 79-ամյա կինը վերադարձել է Հայաստան և ներկայացել ոստիկաններին 07/30/2021   16:29 Ալեքսանդր Ազարյանի նկատմամբ հարուցված կարգապահական վարույթը կարճվել է. Հասկացել են՝ կհայտնվեն ծիծաղելի կարգավիճակում 07/30/2021   09:43 Ռուսաստանից «դաբրո» ունի. Փաշինյանը «գահընկեց» կանի Վահե Հակոբյանին. «Ժողովուրդ» 07/30/2021   21:32 Ափսոս, որ սպարապետի ու սրա մեջ հոսել է նույն արյունը. Գագիկ Համբարյանը՝ Արամ Սարգսյանին 07/30/2021   14:19 ԱԺ-ն քննարկում է վիժվածքներին վիժվածք ասելու քրեականացումը, մինչդեռ Բրյուսելում հայտարարվում է , որ վերջին սահմանային լարվածության և զոհերի մեղավորը Ադրբեջանն է.Աշոտյան 07/29/2021   17:23 Գնել Սանոսյանը Գեղամասարի համայնքապետ Հակոբ Ավետյանին առաջարկել է հրաժարական տալ. Վերջինս հրաժարվել է 07/29/2021   18:54 Բոդրումում շուրջ հարյուր ռուսաստանցիների տարհանում են հյուրանոցից՝ անտառային հրդեհների պատճառով 07/31/2021   11:23 Թշնամին կրակ է բացել Երասխի հատվածում հայկական դիրքերի ուղղությամբ, փորձել ամրաշինական աշխատանքներ իրականացնել 07/29/2021   23:39 Ալիևին կկանգնեցնի Պուտինը, Նիկոլի հույսը սա է, բայց Մոսկվան իր շահերն ունի. Արգիշտի Կիվիրյան 07/30/2021   15:04 Արցախից ծանր գանգուղեղային վնասվածքով «Սուրբ Աստվածամայր» ԲԿ է տեղափոխվել 3-ամյա երեխա

Մեծ հայրս 1936 թվականին «Սինայա» շոգենավով Ֆրանսիայից Հայաստան՝ առաջին ներգաղթյալներից էր․ նույն նավի վրա Հայրենիք՝ վերջին հանգրվան տեղափոխվեց Մեծի՝Կոմիտասի աճյունը 04/24/2021   12:53  |  Հարցազրույց

Ես պահանջատեր եմ՝ ասում է նկարիչ-դիզայներ Արթուր Մանուկյանը

           

- Հայտնի բան է և մեր հռչակավոր ազգակիցներն՝ Ազնավուրից Վիլյամ Սարոյան ու Արամ Խաչատրյան  իրենց ճակատագրով են փաստում՝ որպեսզի կարողանաս դրսևորվել, ուժեղ պետություն պիտի ունենաս թիկունքում։ Այսինքն, առաջին խնդիրը պետություն ունենալն է։ Աղասի Այվազյանը ճշգրիտ է ձևակերպում՝ «Պետությունը ամենամեծ մշակույթն է, նկարչություն, գրականություն, երաժշտություն՝ այդ մշակույթի բջիջներն են։ Որքանո՞վ է հայ արվեստագետը գիտակցում այս բանաձևային խոսքերն այսօր, 21-րդ դարում, երբ կորցրել ենք Արցախի 80 տոկոսը և Հայաստանի Հանրապետությունն ամեն օր մի քայլ նահանջ է գրանցում անկախությունից։ Այսինքն, երբ  վտանգված է մեր պետությունը, պետականությունը, որ սնունդ է տալիս մշակույթի տարբեր ձևերին։

-Գիտեք,  ես հետևում եմ  քաղաքական իրադարձություններին և ինձ մոտ այնպիսի տպավորություն է, թե պետության ու պետականության անհրաժեշտության ամբողջական գիտակցումը չկա մեր ժողովրդի մոտ։ ՈՒ առաջին պահ ինձ մոտ հարց է առաջանում՝լավ, այդ դեպքում մեր ինչի՞ն է պետք պետությունն ու պետականությունը, 1600 տարի չունեինք, բայց եկել- հասել ենք այսօրվան։ Այսինքն, մինչև մենք չձևակերպենք, թե մեզ ինչու է պետք պետություն, դրա գիտակցումը չենք ունենա,  ձեռք չենք բերի։ Իսկ պետությունն, իմ խորին համոզմամբ՝ երեք կարևոր հարցերի լուծման համար պետք  է ունենալ՝   մեր էթնոսի ֆիզիկական գոյության և խաղաղ զարգացման,  մեր ֆիզիկական և հոգևոր սահմանները ճշտել-ճանաչելու և  ամենակարևորը՝ ազգային պետության ստեղծման ու  զարգացման համար։ Պետությունը  ազգային պետության ձգտելու և հասնելու ճանապարհն է։ Ի՞նչ դեր է խաղում սրա մեջ մշակույթը։ Մշակույթի դերն, այս համատեքստում,  իմ ընկալմամբ շատ միանշանակ է՝ արվեստը  տվյալ էթնոսի, տվյալ  հոգևոր, մշակութային միավորի զարգացման, պահպանման և փոխանցման խնդիր է լուծում սերունդների համար։ Այս բանաձևի առանցքում է գտնվում արվեստագետը։

-Գլոբալացում, ժողովրդավարություն, կորոնավիրուս, պատերազմ, ցեղասպանության ճանաչման խնդիր՝ այս թեմաներին որպես արվեստագետ ձեր  արձագանքը հիմնականում պլակատային է։ Դա հասկանալի է, քանի որ  դոկումենտալիզմի, լակոնիկ, կարճ տեքստերով մտքեր արտահայտելու ժամանակներ են։ Ոմանք խոսում են, գրում,  ձեզ  էլ ա՞յս  կերպն է հոգեհարազատ․․․

-Սկսեմ նրանից, որ պլակատն ինձ համար քաղաքացիական դիրքորոշում արտահայտելու  մի ձև է։ Դուք  ճիշտ նկատեցիք խոսելու, գրելու փոխարեն՝ ես  այսպես եմ արտահայտում  դիրքորոշումս։ Իմ խորին համոզմամբ՝ պլակատի ազդեցությունը շատ ավելի մեծ է, քան՝ որևէ այլ դրսևորման։ Մանավանդ, պլակատն ունի նաև քարոզչական գործառույթ։ Եվ  հետո՝ պլակատն անմիջական զրույց է հանդիսատեսի հետ, ես մարդուն հրավիրում եմ զրույցի՝ ամենաքիչը՝ գոնե մտածել տալով տվյալ թեմայի շուրջ։ Եթե այդքանը հաջողվում է, ուրեմն, հաջողված է պլակատը։ Իսկ այստեղ հիմնականը տեսողական ընկալումն է՝ որքան լակոնիկ ու կարճ, բայց գեղարվեստական արտահայտչամիջոցներոցով արված լինի, այնքան՝ շուտ կյուրացվի։

Ըստ իս, պլակատի  լեզվով կարելի է խոսել ամեն թեմայից՝ քաղաքական, սոցիալական, մշակութային։ Ի վերջո, պլակատների պատմությունը սկսվում է աֆիշաներից․ Ֆրանսիայում, Գերմանիայում, երբ մշակութային կյանքը եռում էր, թատերական ներկայացումների տեղեկացման համար ազդագրերի կուլտուրան զարգացավ։ Պլակատով սկսեցին զբաղվել մեծագույն նկարիչները՝ Մուխայից Տուլուզ-Լոտրեկ․․․20-րդ դարի սկզբին, 1-ին համաշխարհային պատերազմի  ժամանակ էր, որ ի հայտ եկավ քաղաքական պլակատը և այսօրվա պլակատի հիմքում քաղաքական պլակատն է, որը ձևավորվելով այդ շրջանում,  հետո՝ տեղափոխվեց ԽՍՀՄ տարածք։

-Հայոց Մեծ Եղեռնի՝ հայ ազգի հանդեպ անցյալ դարասկզբին թուրքերի իրագործած  Ցեղասպանության հերթական տարելիցն է։ Կարևոր ու չմարող, մեր պահանջատեր լինելու մասին է  ձեր պլակատներից մեկը՝ «թուրքական կարմիր  կացինը՝ հայի գենոֆոնդի մեջ խրված», որ խորհրդանշում է թշնամական երկրի  մշտապես առկա  սպառնալիքը։ Այդ պլակատը հետաքրքիր պատմություն ունի, որի մասին քչերը գիտեն․․․

-Ցեղասպանության հետ կապված տարբեր տարիներին արված գործեր ունեմ, իսկ այդ  պլակատով ես մասնակցեցի 2017 թվականին Դանիայում կայացած՝ «Եվրոպան պոստերներում» խոշոր  ցուցահանդեսին։ Ցուցահանդեսից հետո տպված  կատալոգում ներառվել էր նաև  իմ աշխատանքը։  Շատերի գնահատմամբ՝  արտահայտիչ պլակատ էր՝ կացնով գենոֆոնդն է ոչնչացվում։ Այն ահավոր մեծ դժգոհության արձագանք ստացավ թուրքերի կողմից։ Որքան գիտեմ՝ նրանք նոտա էին հղել Դանիայի դեսպանատանը՝ թե այս ի՞նչ եք տպել։ Դանիացիներն էլ՝ այն ժամանակ ասել էին՝ լավ ենք արել։ Այն ժամանակ Դանիան անվախ էր, թուրքերից չէր վախենում, հիմա՝ այլ է։

-Բայց տեսեք՝ ո՞նց են ցանկացած իրենց վերաբերող հարցի՝ ակնարկ լինի, պլակատ, թե՝ այլ բան՝  աշխարհի որ ծայրում լինի՝ արագ և ագրեսիվ  արձագանքում․․․Իսկ Հայաստանի  իշխանությունը պետական մակարդակով  թուրքերի  ու ադրբեջանցիների հոխորտանքն անարձագանք է թողնում։

-Ի դեպ,  ինքս էլ Ցեղասպանությունը վերապրածի ժառանգ եմ, իմ մեծ հայրը՝ պապս՝ Դեմիրճի Մանուկը, 1915 թվականի Ցեղասպանության  հետևանքով կորցնելով հայրենիքը, ծննդավայրը, ծնողներին և հարազատներին, եղբոր հետ մեծ դժվարություններով ապաստան էր գտել Ֆրանսիայում, որտեղից էլ՝  Արևելյան Հայաստան  ներգաղթել  1936 թվականին՝ ֆրանսիական հայտնի «Սինայա» շոգենավով։  Այդ  նավի վրա եղել է նաև Կոմիտասի աճյունը, որ   բերվում էր հայրենի հողում ամփոփվելու։ Նույն շոգենավով՝ Ֆրանսիայից Հայաստան՝  առաջին ներգաղթյալների թվում էին քանդակագործ ու նկարիչ Երվանդ Քոչարը և դերասան Արման Կոթիկյանը։  Իր հետագա ամբողջ կյանքում պապս տենչում էր լինել  ծննդավայրում ՝ Արևմտյան Հայաստանի Քերեմեթ գյուղում, որն այդպես էլ մնաց չիրականացած:

Այս թեման մեր տանը ամեն ապրիլի 24-ի նորից ու նորից հիշվում-վերապրվում է։ Կ․ Պոլսի մոտակայքում է գտնվել  նախնիներիս Քերեմեթ կոչվող  հայկական գյուղը, ուր միայն հայեր են ապրել։  Պապիկիս հայրը շատ հայտնի դարբին է եղել ոչ միայն իրենց գյուղում, այլ՝ տարածքում։ Ինձ հասած պատմություններով՝ թուրքերը նրան ողջ ընտանիքի հետ առաջարկել են մնալ, ասելով՝ կթաքցնենք,  որ դու հայ ես,  հետո էս ամեն ինչը կանցնի․․․դու, ընտանիքդ ապահով կլինեք։ Ասել է, չէ՝ որտեղ ազգս, էնտեղ ես, դուրս է եկել ու երեխեքի ձեռքը բռնած՝ մտել դեպի անհայտություն քշվող քարավանի մեջ։ Ինձ համար մինչև հիմա անբացատրելի է։ Գիտեք, ես սրտով հասկանում եմ նրան, բայց ուղեղով չեմ կարողանում հասկանալ․․․ո՞նց կարելի էր, լավ, դու՛ գնացիր,  բա երեխեքդ․․․

Այսինքն,  եթե պիտի մեռնենք ազգովի, ես ու՞մ եմ պետք։  Սեփական էթնոսին պատկանելության  զգացողությունն այնքան մեծ է եղել,  որ էդ մարդը որոշել է՝ եթե ազգս չի լինելու, ես էլ չեմ լինի, որտեղ ազգակիցներս, այնտեղ էլ՝ ես․․․Սա ինձ համար անբացատրելի քիմիա է, մինչ օրս այդ արարքի  բացատրություը չունեմ, ճիշտն ասած։ ՈՒղղակի  գիտեմ, որ այդպես է եղել, որովհետև իմ պապն էր պատմում, իսկ իմ պապին հայրս ձայնագրել էր, ձայնագրությունները կան,  թե՝ ո՞նց են դուրս եկել, ու՞ր են գնացել, ո՞վ է մեռել իրենց աչքի առաջ՝ ու՞մ ինչքան փող են տվել, գուցե՝ սրանք շատ կենցաղային պատմություններ են, բայց ցեղասպանություն վերապրածների կյանքի պատառիկներ են։ Հիմա մի կարևոր բան եմ ուզում ասել՝ որ օրը մենք հանկարծ Աստված մի արասցե՝ պետական մակարդակով հրաժարվեցինք պահանջատիրությունից, այդ օրվանից դադարում է գոյություն ունենալ  մեր պետությունը։ Այսինքն, ես շատ մեծ մտավախություն ունեմ, որ կարող է կորցնենք մեր պետությունն ու պետականությունը։

-Ցավալի փաստ է՝ ունենք   իշխանություն՝  ժողովրդավարական դիմակով, իրականում՝  բռնապետական և ապազգային, որ մի կողմից  պահանջատիրությունից հրաժարվելու  քաղաքականությունն է առաջ տանում, մյուս կողմից՝  կարծես քայլ առ քայլ մասնատում, թշնամիներին է բաժանում մեր հայրենիքն ու պետությունը։ Այսօր Սյունիքն է, երեկ՝ Արցախն էր․․․ Տեսնու՞մ եք՝ երբ պետությունը փսորված է, մշակույթի մասին խոսակցությունն էլ փսորվում է, տարրալուծվում։ Բայց ես  հիմա ուզում եմ Շուշիի պատկերասրահում մնացած Ձեր մի աշխատանքի՝ «Սպասումի» մասին խոսենք։ Գիտեմ, որ սպասում եք նրա հայտնությանը, քանզի 44 -օրյա պատերազմի՝ մարդկային  ու մշակութային ցեղասպանության, նյութական և ոչ նյութական արժեքների կորստյան հետ կրում եք զուտ անձնական ձեր կորուստն ու ապրումը, սպասում եք ու հավատում, որ վերադարձ լինելու է։ 

-Շուշիի պատկերասրահը 2013-ին բացվեց, և հենց այդ ժամանակ իմ «Սպասում»-ը նվիրեցի իրենց։ Ցավ եմ ապրում՝  այնտեղ շատ անվանի  նկարիչների գործեր մնացին՝ Սարյան, Գյուրջյան, որքան հիշում եմ, նաև՝  Արշիլ Գորկի․․․

Անկասկած է, որ Ցեղասպանության թեմայով գործերը  կվառեն, մյուսները՝ թերևս, որոշակի ադրբեջանական անուններով կհայտնվեն զանազան աճուրդներում։ Իսկ ես, դուք ճիշտ եք՝  ամեն առավոտ արթնանում եմ՝ այդ աշխատանքս է աչքիս առաջ։ Ձեր ասած՝ մարդկային իմաստով սպասում եմ իմ «Սպասում»-ին, թե՝ ինչ-որ կերպ կհայտնվի այն Հայաստանում։ Մինչ օրս չեմ կարողանում հասկանալ՝ Հայաստանի Հանրապետության  համար ի՜նչ մի դժվարություն կար այդ թանգարանի տեղափոխումը կազմակերպել։ Թեկուզ՝ Ստեփանակերտ։ Ասում են՝ իբր չէին սպասում, թե Շուշին կհանձնեն։ Բայց երբ պատերազմ է, բոլոր բաները հաշվի պիտի առնվեն։ Միանգամից պիտի էվակուացվեն։ Հայրենական պատերազմի ժամանակ ամբողջ Էրմիտաժը տեղափոխվել էր։  Թեպետ ֆաշիստները չռմբակոծեցին Էրմիտաժը, բայց ռուսները պատրաստված էին դրան, քանզի  դա պետության գործառույթն էր, որ նրանք  իրականացրել էին։

 

-Համազգային տագնապի ժամանակներ ենք ապրում։ Վտանգի զգացողությունը, մեծ կամ փոքր չափով մարդկանց մեջ նստած է։ Ի՞նչ եք կարծում՝ ո՞րն է այսօր  մեր ամենամեծ վտանգը։

-Անձամբ ինձ համար պետականության կորստի ռեալ տագնապն է։ Կա այդ վտանգը, սակայն, գիտակցումը, թե՝ մենք կարող ենք կորցնել մեր  պետականությունը, մարդկանց մոտ կարծես երրորդ-չորրորդական խնդիր է, այնինչ՝ ամենաառաջնայինը պիտի լինի։ Ազգային պետություն և պետականություն՝ ահա  մեր գերխնդիրները։

Հ․Գ․ Ժամանակակից արվեստագետ Արթուր Մանուկյանը սիրում է աշխատել արխետիպերի հետ՝ հայկական ՈՒխտասարի սիմվոլներից մինչև՝  Մանդալայի սիմվոլը․․․Այդ առումով նրա աշխատանքները կարելի է  սիմվոլիստական համարել։ Իր համոզմամբ՝   ավելի շատ պոստմոդեռնիստական են, քանի որ  ամենատարբեր, բազմազան   նյութերի՝ նյութ-ֆորմա-ֆորմա-նյութ փոխկապակցությունը  առավել հատուկ է ժամանակակից կերպարվեստի  այդ  ոճին։ Ասում է՝ «Իմ ինտերպրիտացիաներն այսօրվա լեզվով են  խոսում արխետիպային նյութի հետ, արդյունքում՝ տեղի է ունենում մշակութային հիշողության պահպանում և փոխանցում, ինչն էլ արվեստի էությունն է։  Այն է՝  ձևակերպել ժամանակակից արվեստի տեսլականը և ավելի հասկանալի լեզվով փոխանցել սերունդներին։ Այս և էլի հետաքրքիր երևույթների մասին՝ հաջորդ հանդիպման ժամանակ․․․

Հեղինակ՝ Անահիտ Եսայան

 

Աղբյուր` Փաստինֆո


Արխիվ

[]