Թեմաներ
Շաբաթ 02 / 24 / 2024
Փոխարժեք
+ °C
+ °C

Ամենակարևոր իրավական լուրերը Հայաստանից` Telegram-ում

ԲՈԼՈՐ ՆՅՈՒԹԵՐԸ

02/24/2024   00:07 Ուկրաինայի նախագահ Զելենսկին առաջիկայում կժամանի Հայաստան․ factor.am 02/24/2024   00:01 Բարի գալուստ, Ռամսես Դոնֆաք․ «Արարատի» կամերունցի նորեկը 02/23/2024   23:54 Կանադան պատժամիջոցներ է սահմանել ռուսական որոշ գործարանների և ձեռնարկությունների դեմ 02/23/2024   23:47 Հանգստյան ժամերգություն՝ Սուրբ Գայանե Վանքում 02/23/2024   23:43 էլեկտրաէներգիայի անջատման հասցեները 02/23/2024   23:23 Վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի հարցազրույցը France 24 հեռուստաընկերությանը (տեսանյութ) 02/23/2024   23:06 Զույգը վաճառել է երեխային հանուն սմարթֆոնի և փառքի 02/23/2024   22:50 Բժիշկը պատմել է, թե ինչ մթերքներ է պետք ուտել՝ գարնան սկզբին չհիվանդանալու համար 02/23/2024   22:36 Աշխարհի գավաթ․ Արթուր Դավթյանը եզրափակիչում է 02/23/2024   22:14 Արցախ դավաճանողի համար ՀԱՊԿ-ն ու ՌԴ-ն ի՞նչ է,որ չդավաճանի․ Շարմազանով 02/23/2024   21:56 Թուրքիայում նավթահորում պայթյուն է տեղի ունեցել. կա զոհ և վիրավորներ 02/23/2024   21:37 Թեժ զրույց՝ Փաշինյանի և Փափազյանի միջև Ֆրանսիայում Մակրոնի ներկայությամբ 02/23/2024   21:31 ՃՏՊ՝ Գեղամավան-Գագարին ավտոճանապարհին․ ավտոմեքենան դուրս է եկել ճանապարհի երթևեկելի հատվածից և սահել ձորը 02/23/2024   21:17 Երկրորդ «սնարյադն» ուղիղ պապայի ոտքի տակ է ընկել․ ամբողջ գիշեր մնացել է գետնին ընկած, հաջորդ օրն են գտել․ ես մեկ շաբաթ անց եմ իմացել, որ պապան էլ չկա․ Արցախից բռնի տեղահանված 02/23/2024   21:08 FlyDubai-ի Մոսկվա-Դուբայ ինքնաթիռի ավելի քան 130 ուղևոր արդեն 17 ժամ է, ինչ մնացել են օդանավակայանում. չվերթը հետաձգվել է 02/23/2024   20:54 Ռոման Բաղդասարյանին Եգիպտոսում սպանելու փորձի մասին տվյալները ճշտվում են. ՔԿ-ում վարույթ է հարուցվել երեւանյան դեպքի առնչությամբ 02/23/2024   20:39 Ես ևս լուսաբացը արդեն 5 ամիս է, ինչ դիմավորում եմ անժպիտ, տագնապը սրտումս, շատ հաճախ՝ թաց աչքերով․ Հակոբյան 02/23/2024   20:32 Պապիկյանը օդանավակայանից ճանապարհել է Ֆրանսիայի գործընկերոջը 02/23/2024   20:20 Հրդեհ՝ Վանաձորի բնակելի տներից մեկի տանիքում 02/23/2024   20:13 ՀՀ տարածքում կան փակ և դժվարանցանելի ավտոճանապարհներ․ Քաջարան և Ջերմուկ քաղաքներում ձյուն է տեղում 02/23/2024   19:58 Երևանի շենքերից մեկի վերելակի հորանը քաղաքացի է ընկել 02/23/2024   19:50 Պատերազմի մասին խոսել, հետո ամեն բան անել թշնամիների թիվ ավելացնելու համար կարող է միայն օտարի ծրագիրն իրականացնող իշխանությունը. Սուրենյանց 02/23/2024   19:45 ՌԴ ամենաբարձր ներկայացուցիչները ՀՀ քաղաքացիներին ուղիղ կոչ էին անում տապալել ՀՀ լեգիտիմ իշխանությունը. Նիկոլ Փաշինյան (տեսանյութ) 02/23/2024   19:39 Իրանցի գիտնականը ներկայացրել է Իրանի Խուզեստան նահանգում հայերի մշակութային և տնտեսական ներկայությանն ու գործունեությանը նվիրված գիտական զեկուց 02/23/2024   19:24 Կայացել է Նիկոլ Փաշինյան - Իրակլի Կոբախիձե հեռախոսազրույցը 02/23/2024   19:14 Խոպանչիների կառավարություն. Հովհաննիսյան 02/23/2024   18:42 Ֆլորիդայում երեխաներին կարգելվի օգտվել սոցցանցերից 02/23/2024   18:32 Գագիկ Խաչատրյանն արտերկիր չի մեկնի՝ վիրահատության․ միջնորդությունը մերժվեց 02/23/2024   18:12 Արկերից մեկն ուղիղ տան վրա է ընկել, տունը բռնկվել է, էդ պահին էլ ննջասենյակում նորածին երեխա էր քնած․ Խաչմաչից բռնի տեղահանված 02/23/2024   18:04 Հայաստանում կալանավորվել է Թուրքիայի 2 քաղաքացիներ, ովքեր կեղծ փաստաթղթերով հատել են ՀՀ սահմանը 02/23/2024   17:56 Մոսկվայից արձագանքել են Փաշինյանին՝ կտրականապես անընդունելի համարելով ՀԱՊԿ-ի հետ կապված մեղադրանքները 02/23/2024   17:55 ՀՀ ԱԺ «Քաղաքացիական պայմանագիր» խմբակցությունը հանդիպել է Կարեն Անդրեասյանի հետ 02/23/2024   17:44 Գարդման-Շիրվան-Նախիջևան միության անդրադարձը Ադրբեջանի մարդու իրավունքների պաշտպանի կողմից Հայաստանին ուղղված մեղադրանքներին 02/23/2024   17:43 Զելենսկին նկարահանվել է Netflix-ի նոր սերիալում 02/23/2024   17:42 Հայաստանը մնում է Բելառուսի գործընկերը․ Անատոլի Գլազ 02/23/2024   17:40 Նախարար Նարեկ Մկրտչյանը հանդիպում է ունեցել Հնդկաստանի աշխատանքի և զբաղվածության նախարար Շրի Բհուպենդեր Յադավի հետ 02/23/2024   17:37 «Գոյ» թատրոնի դերասանական ու ստեղծագործական կազմը դիմել է Մարդու իրավունքների պաշտպանին 02/23/2024   17:23 ՊԵԿ-ը կանխել է չհայտարարագրված 2215 գրամ ընդհանուր քաշով ոսկե ձուլակտորների տեղափոխումը 02/23/2024   17:19 Իդեալական մթերքներ ընթրիքի համար. խորհուրդներ մասնագետից 02/23/2024   17:04 Լեռնային Ղարաբաղից բռնի տեղահանված հայրենակիցները կարող են օգտվել սահմանամերձ գյուղական բնակավայրերում բնակարանային ապահովության պետական աջակցության ծրագրից 02/23/2024   16:58 ՄԱԿ-ի փորձագետները կոչ են անում դադարեցնել զենքի մատակարարումները ինչպես Իսրայելին, այնպես էլ ՀԱՄԱՍ-ին 02/23/2024   16:51 Ադրբեջանը և նրա դաշնակիցներն ընդդեմ Հայաստանի հերթական ագրեսիային են պատրաստվում. Տիգրան Բալայան 02/23/2024   16:34 Սարգիս Խանդանյանն ընդգծել է Հայաստանի եւ Ադրբեջանի միջեւ հարաբերությունների կարգավորման սկզբունքների կարեւորությունը 02/23/2024   16:29 2023 թ-ին շահագործման է հանձնվել 10.000 բնակարան եւ տուն. Ինչ տենդենցներ կան անշարժ գույքի շուկայում 02/23/2024   16:26 ԵԿՄ կամավորական Գոռ Ասատրյանը հանկարծամահ չի եղել. Նրան սպանել են 02/23/2024   16:21 Ամերիկյան Odysseus տիեզերանավը բարեհաջող վայրէջք է կատարել Լուսնի վրա. NASA 02/23/2024   16:21 Սուրեն Պապիկյանը և Սեբաստիան Լըկորնյուն այցելել են Հայոց ցեղասպանության զոհերի հուշահամալիր 02/23/2024   16:18 Գուրգեն Արսենյանին պատկանող տարածքում պայթուցիկի հայտնաբերման առթիվ նախաձեռնվել է քրեական վարույթ 02/23/2024   16:06 Արարատ լեռան վրա հնագետները ենթադրաբար Նոյան տապանն են հայտնաբերել 02/23/2024   15:50 ՀԱՊԿ, ՆԱՏՕ, ԵԱՀԿ և նմանատիպ կազմակերպություններն արդեն անցյալի մնացուկներ են և հին գինին նոր տակառների մեջ լցնել չի ստացվում. քաղաքագետ
02/22/2024   14:19 Աղդամում որոնում են 4 տարի առաջ հոր կողմից սպանված աղջկա դին 02/23/2024   10:42 Սպանություն Փարպեցի փողոցում. կասկածյալը սպանվածի որդին է. shamshyan.com 02/22/2024   22:42 Կոռուպցիոն սկանդալի կիզակետում հայտնված Անի Իսպիրյանի ոդիսականը ԱՆԻՖ-ում 02/22/2024   15:37 Ադրբեջանցի մսագործի դին է հայտնաբերվել՝ պարանոցը կտրած 02/22/2024   22:18 Էլեկտրաէներգիայի վաղվա անջատման հասցեները 02/22/2024   11:12 Սպանություն Փոքր Մասրիկ գյուղի գերեզմանատան մոտ. 19-ամյա երիտասարդը ձերբակալվել է 02/23/2024   00:05 Տղամարդն առևանգել է սիրեցյալի երեխային՝ փորձելով ստիպել ամուսնանալ իր հետ 02/23/2024   08:49 ՀՀ-ն սառեցրել է իր մասնակցությունը ՀԱՊԿ-ին. Փաշինյան 02/23/2024   16:06 Արարատ լեռան վրա հնագետները ենթադրաբար Նոյան տապանն են հայտնաբերել 02/22/2024   12:04 Դանակահարված պայմանագրային զինծառայողի վիճակը ծանր է 02/23/2024   16:26 ԵԿՄ կամավորական Գոռ Ասատրյանը հանկարծամահ չի եղել. Նրան սպանել են 02/23/2024   14:31 Պեսկովին հարցրել են՝ Պուտինը Փաշինյանից պատրաստվո՞ւմ է պարզաբանել ՀԱՊԿ-ին Հայաստանի անդամակցության հետ կապված իրավիճակը 02/23/2024   14:20 Ադրբեջանը Գեղարքունիքի ուղղությամբ նոր սադրա՞նք է մտածել 02/23/2024   14:00 Գերությունից վերադառնալուց հետո եղբայրս այժմ հոգեբուժական կենտրոնում է, գլխին շատ են խփել. MediaHub 02/23/2024   13:30 Վաղվանից 4-6 աստիճանով ցրտելու է. առանձին շրջաններում սպասովում են տեղումներ 02/22/2024   16:25 Խուզարկել են Աշոտ Դանիելյանի բնակարանը 02/22/2024   10:18 Երևանում 4000- 5000 քմ բակային տարածք է ազատվել ապօրինի կառույցներից (տեսանյութ) 02/22/2024   12:22 Ադրբեջանի ԱԳՆ-ն արձագանքել է Մակրոնին, կրկին 8 գյուղերի թեման շահարկել 02/22/2024   13:05 Հնարավոր է թաց ձյուն և ձնախառն անձրև 02/23/2024   08:14 Արցախի նախագահը ճակատագրական որոշումն ուղարկել է Նիկոլ Փաշինյանին. նոր զարգացումներ. «Ժողովուրդ»

Սպիտակի երկրաշարժի դասերի վերլուծությունը ցույց է տվել, որ քանդված շենքերի տասը տոկոսի փլուզման պատճառ են հանդիսացել բնակիչների կատարած ապօրինի, ոչ նախագծային փոփոխությունները. Նիկոլայ Գրիգորյան 12/07/2023   16:05  |  Մեկնաբանություն

Փրկարարական ծառայության գեներալ-մայոր Նիկոլայ Գրիգորյանն իր ֆեյսբուքյան էջում անդրադարձել է Սպիտակի երկրաշարժից քաղած հիմնական դասերին։

Սպիտակի երկրաշարժի դասերից

Հազարավոր վերլուծականներ են գրվել Սպիտակի երկրաշարժի մասին, մի քանիսն էլ ես եմ հեղինակել: Բայց հիմա՝ հիմնական դասերը:

1. Սովետմիությունում սխալ էր գնահատված սեյսմիկ վտանգը: Բոլոր շենքերը` Մերձբալթիկայում, Մոսկվայում, Կամչատկայում, Անդրկովկասում կառուցում էին նույն սեյսմակայունությամբ, ամենաշատը`յոթ-ութ բալի համար, հաշվի չառնելով, որ հնարավոր են մինչև 11բալ ուժգնության երկրաշարժեր: Միայն շատ նեղ մասնագետներին էր հասու այդ տեղեկատվությունը: /Մենք չգիտեինք, որ հողը կարող է շարժվել, ու շենքերը կարող են փլվել: Մենք չգիտեինք` ինչ է սեյսմիկ վտանգը և ինչ է սեյսմիկ ռիսկը:

2. Ամբողջ սովետով մեկ մեծ զարկ էր տրվել մասնավոր շինարարությանը`առանձնատներ ու ամառանոցներ, իսկ շինանյութերը միայն պետական էին: Բոլորն աչք էին փակում, և պրորաբներն աջ ու ձախ վաճառում էին պետական շենքերի շինարարության համար նախատեսված քարն ու փայտը, ցեմենտն ու արմատուրան: Շատ շենքեր քանդվեցին հենց անորակության պատճառով: /Մենք չգիտեինք, ինչ ծանր հետևանքներ կարող է ունենալ մասսայական գողությունների վրա աչք փակելը: Անորակ շինարարությունը դեռ մահվան սպառնալիք չէր/:

3. Սպիտակի երկրաշարժի դասերի վերլուծությունը ցույց է տվել, որ քանդված շենքերի տասը տոկոսի փլուզման պատճառ են հանդիսացել բնակիչների կատարած ապօրինի, ոչ նախագծային փոփոխությունները` կցակառույցները, միջնապատեր քանդելը, նկուղներ փորելը, տանիքները ավելացները և այլն: /Մենք գիտեինք, թե փոփոխությունների թույլտվությունը չինովնիկների քմահաճույքն է ու անաշխատ եկամտի ձեռքբերման պարարտ դաշտը: Մենք չգիտեինք, թե ինչքան թույլ ու խոցելի ենք դարձնում մեր բնակատեղիները, աշխատավայրերը, մեր երեխաների դպրոցներն ու մանկապարտեզները: Այս տեղեկությունը հույժ կարևոր ու արդիական է նաև այսօր, որովհետև համատարած շարունակվում են ինքնակամ փոփոխությունները/:

4. Սովետական Միությունում չկար աղետների կառավարման համակարգ: Կար քաղպաշտպանությունը, որի պլանները, ցավոք, միայն թղթի վրա էին: Այն նախատեսված էր հակառակորդի միջուկային հարձակումը դիմագրավելու համար, և վերակազմավորումը շատ դանդաղ ու մահու չափ ցավագին էր: Հավաքվեց երկրի ամենաբարձր ղեկավարությունը, հավաքվեցին իրար գլխի ու սկսեցին սովորել կառավարել աղետի հետևանքների վերացման բարդ գործընթացը: Ասենք`միայն յոթ օր անց իմացան, որ բացի քաղաքներից, հիմնովին ավերվել է նաև 57 գյուղ, և նրանք հրատապ օգնության կարիք ունեն: /Մենք չգիտեինք,որ հնարավոր են մեծ աղետներ, և չգիտեինք` ինչպես կարելի է դրանք կանխել, հետևանքները նվազեցնել կամ մեղմել, մենք չգիտեինք, որ աշխարհում կա աղետների ռիսկի կառավարման համակարգ/:

5. Չկար աղետ, չկար աղետների ռիսկի կառավարման համակարգ, չկային նաև փրկարարներ: Ունեինք, ասենք`ջրափրկարարներ, լեռնափրկարարներ, բայց ընդհանուր պրոֆիլի փրկարարներ չունեինք: Ավելորդ է խոսել փրկարարական գույքի ու սարքավորումների մասին: Երրորդ օրից հետո միայն սկսեցին ժամանել փրկարարներ աշխարհի բոլոր կողմերից`իրենց սարքավորումներով ու շներով: Հազարավոր մարդկանց կյանք հնարավոր կլիներ փրկել, եթե արձագանքն օպերատիվ ու պրոֆեսիոնալ լիներ: Փրկարարներն ունեն ոսկյա 72 ժամ հասկացողություն, որից հետո զոհերի թիվն սկսում է աճել երկրաչափական պրոգրեսիայով: Պատկերացրեք արտասահմանցի փրկարարների զարմանքը, երբ մի քանի ժամով ամբողջ Լենինականով մեկ դադարեցվեցին որոնողափրկարարական աշխատանքները, որովհետև… Գորբաչովն էր գալիս: Սպիտակի երկրաշարժից հետո օգնության եկած արտասահմանցի մի քանի փրկարարների առաջարկով ստեղծվեց ԻՆՍԱՌԱԳ կազմակերպությունը, որի խնդիրը միջազգային բարձր ստանդարտներով, նույնատիպ տեխնիկայով հագեցված և նույն սկզբունքներով առաջնորդվող փրկարարական խմբերի ստեղծումն էր ամբողջ աշխարհում, ովքեր խոշոր երկրաշարժերի ժամանակ կարող են համագործակցված ու արդյունավետ աշխատել: /Չգիտեինք, որ նման մասնագիտություն կա`փրկարար, որ նա հատուկ գործիքներ ունի, շուն ունի, չգիտեինք, ինչ է նշանակում որոնողափրկարարական աշխատանք, ինչպես փնտրել մարդկանց, ինչպես հանել փլատակից/:

6. Ճիշտ է`փրկարարներ չունեինք, բայց դե գլուխ գովալու բժշկություն ունեինք, հերոս բժիշկներ: Պարզվեց, որ էս սովետմիությունում աղետների բժշկություն չկա, որ շատ բժիշկներ նույնիսկ առաջին օգնություն ցույց տալու հմտություն չունեն, ճմլման`Կրաշ, սինդրոմից գաղափար չունեն, չգիտեն` որ տրավմայի դեպքում տուժածին ինչպես տեղափոխել, հիվանդանոցներն արհեստական երիկամներ չունեն: մի քանի իրադարձություններ վերջին տարիներին եկան շեշտելու ճիշտ ու գրագետ առաջին օգնության արդիականությունն ու անհրաժեշտությունը նաև այսօր:/ Ոչ ոք, նույնիսկ բժիշկների մեծ մասը, առաջին օգնություն ցուցաբերել չգիտեր: Լսել էինք սոված մնալու, անջուր դիմանալու, կորով ու կամք դրսևորելու կամ խուճապ հաղթահարելու մասին, բայց չգիտեինք`ինչպես դա անել/:

7. Ամբողջ հանրապետությունը նետվել էր աղետի գոտի. Մարդիկ բահերով, քլունգներով, շերեփներով, կաթսայի կապարիչներով, մատներով փորում ու քանդում էին քարն ու բետոնը, արցունքներով տաքացնելով սառած գետինը: Վերամբարձ կռունկ չկար, մղան չկար, տրակտոր չկար: Ամբողջ հանրապետությունից ծանր տեխնիկան սկսեց շարժվել աղետի գոտի, բայց ճանապարհներն արդեն խցանված էին անձնական մեքենաներով, որովհետև ամենաբարձր ղեկավարներից մեկը հեռուստատեսությամբ ասել էր` ով ինչով կարող է, հասեք: Երրորդ օրից հետո միայն սահմանվեց պարետային ժամ: Որոնողափրկարարական աշխատանքները տապալած ղեկավարությունը չէր էլ պատկերացնում իր հաջորդ քայլերը, այդ իսկ պատճառով ձգձգվեցին նաև վթարավերականգնողական ու կենսապահովման աշխատանքները: Մեծ խելք պետք չէր հասկանալու համար, որ տասնյակ հազարավոր զոհերին թաղել է պետք, ու մեծ քանակությամբ դագաղներ անհրաժեշտ կլինեն: /Ով գիտեր, թե ինչ է նշանակում` որոնողափրկարարական, վթարավերականգնողական, վերականգնման կամ վերակառուցման աշխատանքներ/:

8. Սովետական անծայրածիր երկրի բնակիչները` ամենաբարձր ղեկավարներից մինչև մանկապարտեզի սաներ, դպրոցականներ, ուսանողներ, ամենանեղ մասնագետներ ու բանվոր-գյուղացիներ, չգիտեին ինչպես պահել իրենց երկրաշարժի ժամանակ ու դրանից հետո, էլ չեմ խոսում մինչև երկրաշարժը գործողությունների, այսինքն` նախապատրաստվելու մասին: /Մենք մեր հեռուստատեսությունում անմեղ ծիծաղում էինք փախչողների վրա, իսկ աղետի գոտում`Լենինականում, Կիրովականում, Սպիտակում, շատ գյուղերում, ուսուցիչներն ու դասախոսներն արգելում էին երեխաներին շենքից դուրս գալ`նույնիսկ փակելով դռները: Սովետական դպրոցների ցածր դասարաններում կարգ ու կանոնը ընդգծելու համար, երեխաները նստարանին նստում էին ձեռքերը հետևները դրած: Քանի-քանի դպրոց, պանելները վրայից վերցնելուց հետո, գտել են երեխաներին իրենց նստարաններին նստած`ձեռքները հետև տարած:

Դասարան ու լսարան կար, որտեղ երեխաները պանելներից չէին վնասվել, բայց նրանց ոչ միայն տարհանվել չէին սովորացրել, այլև` ոչ մեկը չէր ասել, որ փլուզման ժամանակ փոշի է բարձրանում, ու մարդիկ խեղդվում են, եթե շորի կտորով կամ թաշկինակով չեն ծածկում իրենց քիթն ու բերանը: Հարյուրավոր մարդիկ, նաև այլազգի, եղբայրական գերեզմանների նման տեսարաններից հետո կորցրեցին իրենց հոգեկան հավասարակշռությունը, եղան նաև ինքնասպանության դեպքեր: /Բարոյահոգեբանական պատրաստվածությունն էլ առանձին խնդիր էր, որ դարձյալ գալիս էր իրազեկության պակասից: Մարդիկ չգիտեին, չէին պատկերացնում իրենց հնարավորությունները, անտեսում էին տոկունությունը, կամքն ու կորովը և փլատակներում անվնաս մեռնում էին… վախից ու խուճապից:/

9. Չկար, չգիտեինք, չէին տեղեկացրել, տեղեկացնողը չկար, տեղեկացնելիք նյութն ապրանքային տեսքով չկար, մենք տեղյակ չէինք`արտակարգ իրավիճակների, աղետների ռիսկի նվազեցման հանրային իրազեկում չկար, անվտանգության մշակույթի դաստիարակման նշույլ չկար: Մի բան հստակ կար, որ համաղետի պատճառ դարձավ`դա չ-երի առատությունն էր:

10. Հիմա արդեն մենք գիտենք, թե մեծ աղետներից հետո ինչքան կարևոր է կենսապահովման նորմալ պայմանների ստեղծումը, երեխաների կրթության շարունակականության ապահովումը, հոգեբանական աջակցությունն ու աշխատատեղերի ստեղծումը, , քաղաքային կոլորիտի ու մշակույթի պահպանումը, հողին հավասարեցված քաղաքի վերականգնման տեղի ընտրությունը, արտագաղթի կանխարգելումը:

Աղբյուր` Փաստինֆո


Արխիվ

[]