Թեմաներ
Երեքշաբթի 10 / 15 / 2019
Փոխարժեք
+ °C
+ °C

Ամենակարևոր իրավական լուրերը Հայաստանից` Telegram-ում

ԲՈԼՈՐ ՆՅՈՒԹԵՐԸ

10/15/2019   19:50 Հանրապետության նախագահ Արմեն Սարգսյանը հյուրընկալել է ՀԲԸՄ «Կորիզ» ծրագրի մասնակիցներին 10/15/2019   19:46 Հայաստանի հանրապետության նախագահի հրամանագիրը 10/15/2019   19:41 Նշանակվել է Դավիթ Սանասարյանի քրեական գործով դատական առաջին նիստը 10/15/2019   19:40 Պետական պահպանության ծառայության պետ Հայրապետովն ազատվել է պաշտոնից 10/15/2019   19:36 Ամենայն Հայոց Կաթողիկոսն ընդունեց Վրաստանի վարչապետին 10/15/2019   19:33 Միջազգային հանրությունը Թուրքիայի սանձերը պետք է վաղուց ձգած լիներ. այն դարձել է տարածաշրջանի մեծ խուլիգանը. Մովսես Արիստակեսյան 10/15/2019   19:05 Կեղծ վկայական ու աշխատավարձի մասին կեղծ փաստաթուղթ՝ վարկ վերցնելու համար․ ոստիկանության բացահայտումը (ՏԵՍԱՆՅՈՒԹ) 10/15/2019   18:47 Վենետիկի հանձնաժողովը կրկնել է Սահակաշվիլու կողմից դատական համակարգի միջամտության վերաբերյալ նախկինում ասածը. Արա Ղազարյան 10/15/2019   18:41 Տեղի է ունեցել Նիկոլ Փաշինյանի և Բակո Սահակյանի հանդիպումը 10/15/2019   18:39 ՀՀ պաշտպանության նախարարը հետևել է խաղաղապահների վարժանքներին 10/15/2019   18:35 Վրաստանի վարչապետը հարգանքի տուրք է մատուցել Հայոց ցեղասպանության զոհերի հիշատակին 10/15/2019   18:32 Մեծ հնարավորություններ երկու պետությունների և ժողովուրդների համար. նախագահ Սարգսյանը հյուրընկալել է Վրաստանի վարչապետ Գեորգի Գախարիային 10/15/2019   18:20 Սահմանադրական և Վճռաբեկ դատարանները պետք է միավորվեն. Բագրատյան 10/15/2019   18:16 Թուրքիան չի դադարեցնելու իր ռազմական ինտերվենցիան քանի դեռ չի հասել բուֆերային տարածություն ստեղծելուն. միջազգայնագետ 10/15/2019   18:09 Կոչ եմ անում անտարբեր չմնալ և անընդունելի համարել Թուրքիայի գործողությունները. Արարատ Միրզոյան 10/15/2019   17:56 Լեզուն պետություն է 10/15/2019   17:46 Արտաշատի Թիվ 5 դպրոցում տեղի ունեցած սննդային թունավորման հետևանքով տուժել է 24 անձ. ՔԿ նոր մանրամասներ է հայտնում 10/15/2019   17:38 Վիտալի Բալասանյանը՝ Ապրիլյան պատերազմի ժամանակ բահերով կռվելու մասին 10/15/2019   17:37 Զարմանալի չէր՝ Վրաստանի վարչապետն իր տարածաշրջանային այցն սկսեց Ադրբեջանից. վրացագետ 10/15/2019   17:07 Հայաստանի և Վրաստանի վարչապետները հանդես են եկել ԶԼՄ-ների համար հայտարարություններով 10/15/2019   17:01 Թուրքիայի 3 նախարար՝ ԱՄՆ-ի պատժամիջոցների թիրախում 10/15/2019   16:52 Նիկոլ Փաշինյանն իր վրա պատասխանատվություն չի վերցրել.Բալասանյան 10/15/2019   16:37 Նիկոլ Փաշինյանը հանդիպում է Բակո Սահակյանի հետ 10/15/2019   16:28 Սանասարյանը վրաերթի առնչությամբ մանրամասներ է հայտնել 10/15/2019   16:24 Հայաստանի այսօրվա իշխանության քաղաքականությունը Տեր-Պետրոսյանի՝ «Սերգո ջան, լավ չենք ապրելու, մինչեւ Ղարաբաղը չհանձնենք»-ի շարունակությունն է. Բալասանյան 10/15/2019   16:16 Փաշինյանը տեղյակ չէ, թե ինչ է կատարվում արցախաիրանական սահմանին. Վիտալի Բալասանյան 10/15/2019   15:58 Նիկոլը շանտաժներով է թերթը պահել. Վիտալի Բալասանյան 10/15/2019   15:55 Ապօրինի ծագում ունեցող գույքի բռնագանձման մասին» օրենքի նախագծի վերաբերյալ 10/15/2019   15:52 Նախագահ Արմեն Սարգսյանն այսօր ընդունել է իտալական Confindustria Russia կազմակերպության պատվիրակությանը 10/15/2019   15:42 Արցախը միշտ լինելու է հայկական, հիշեք՝ մինիմում այս տարածքներով. Վիտալի Բալասանյան 10/15/2019   15:40 Հայաստանի և Արցախի միջև լարվածությունը կարող է պառակտման տանել. Կիրո Մանոյան 10/15/2019   15:36 Արտաշատի թիվ 5 դպրոցում տեղի ունեցած սննդային թունավորման դեպքի առթիվ քրեական գործ է հարուցվել 10/15/2019   15:27 Երբ արդարադատության նախարարը մանկամիտ է կամ աճպարար. Նարեկ Սամսոնյան 10/15/2019   15:22 Առողջապահության նախարարությունը դիտորդի դերում. Ինչու է բժշկական կենտրոնը թաքցրել ոստիկանությունից մարմնական վնասվածքով երեխայի բուժօգնության տեղափոխվելու փաստը 10/15/2019   15:00 Գյումրի-Վանաձոր ավտոճանապարհին այրվել է ավտոմեքենա 10/15/2019   14:57 Հովհաննես Հարությունյանն ազատվել է առողջապահության նախարարի տեղակալի պաշտոնից 10/15/2019   14:43 Արմեն Թավադյանի վերաբերյալ դատական նիստը հետաձգվեց. Թավադյանն ու պաշտպանը չէին ներկայացել 10/15/2019   14:41 Եղանակը կտաքանա 10/15/2019   14:37 Հայաստանի և Ռուսաստանի արդարադատության նախարարները քննարկել են երկուստեք հետաքրքրություն ներկայացնող մի շարք հարցեր 10/15/2019   14:32 Դատավորներին վաղ կենսաթոշակի ուղարկելը չպետք է դառնա ՍԴ-ում արդեն քննվող գործերի ելքի վրա ազդելու միջոց. Վենետիկի հանձնաժողով 10/15/2019   14:26 Եթե կանգնելու եք և այս ամենը լսեք, նույն բառերն ուղիղ եթերով կասեմ Ձեր վերադասի հասցեին. Հայկ Ալումյանը՝ կարգադրիչներին 10/15/2019   14:21 Շատ բարձր մակարդակի քննարկումներ և բանակցություններ են լինելու. Փաշինյան 10/15/2019   14:19 Թուրքիան ցանկանում է կոտորել քրդական բնակավայրերն ու ցեղասպանության ենթարկել ժողովրդին. Բողոքի ակցիա ԱՄՆ դեսպանատան մոտ 10/15/2019   14:14 Հայկ Մարությանի անունից շնորհակալություն եմ հայտնում Երևանի նախկին քաղաքապետ Տարոն Մարգարյանին ժամանակին «ԵԼՔ»-ի ելքերն ու մուտքերը փակելու համար. Անի Սամսոնյան 10/15/2019   14:05 Չգիտեմ փորձ, որ ՄԻԵԴ-ի խորհրդատվական կարծիքն ընդունվի զուտ որպես խորհրդատվական կարծիք. Վարդևանյան 10/15/2019   13:56 Դավիթ Սանասարյանի մասնակցությամբ վրաերթի հրապարակումների հիման վրա ոստիկանությունում նյութեր են նախապատրաստվում 10/15/2019   13:43 Մանվել Գրիգորյանի փաստաբանը միջնորդում է նիստերն անցկացնել հիվանդանոցում 10/15/2019   13:36 Ռուստամ Բադասյանը մասնակցում է «Արդարադատության թվային մարտահրավերները Եվրոպայում» խորագրով համաժողովին 10/15/2019   13:33 Բախվել են ավտոմեքենաներ. կան տուժածներ 10/15/2019   13:30 Ազդարարման համակարգով ստացվող հաղորդումների 27.7 տոկոսի դեպքում հարուցվել են քրեական գործեր. ամփոփում
10/14/2019   20:16 Ինչու՞ էր Անդրանիկ Քոչարյանը Արծրուն Մարգարյանին խորհուրդ տվել ատրճանակի մեջ մարտական փամփուշտներ պահել՝ հատկապես փողոցում գտնվելիս 10/15/2019   12:52 9-ամյա երեխայի վրաերթին հաջորդել է հանցավոր դրսեւորումների մի ամբողջ փաթեթ. Կիզակենտրոնում՝ Դավիթ Սանասարյանն է 10/14/2019   14:47 Հրայր Թովմասյանը արձակուրդ է վերցրել իր լիազորությունների դադարեցման նախագծի քննարկումներին չմիջամտելու համար 10/15/2019   15:58 Նիկոլը շանտաժներով է թերթը պահել. Վիտալի Բալասանյան 10/13/2019   22:54 Ռուսաստանը սիրիացիներին և քրդերին նստեցրել է բանակցությունների սեղանի շուրջ 10/14/2019   14:34 Փորփրում են Արմեն Մուրադյանին պրոֆեսորի կոչում շնորհելու հիմքերը. խոստանում են իրավական լուրջ հակազդեցություն 10/14/2019   11:25 ՄԻԵԴ-ը Մեծ պալատ է ձևավորել՝ Ռոբերտ Քոչարյանի գործով ՍԴ-ին խորհրդատվական կարծիք տալու համար 10/14/2019   19:40 Նման փաստաթուղթը չէր կարող քննության առարկա հանդիսանալ. Գոհար Մելոյան 10/14/2019   15:51 ՀՀ երկրորդ նախագահ Ռոբերտ Քոչարյանի պաշտպանական թիմը ստացել է ՄԻԵԴ-ի ծանուցումը 10/14/2019   14:42 Եթե Թուրքիան կարողանա տարածքներ գրավել, ապա դա առաջին հերթին ներկայիս իշխանության վարած քաղաքականության արդյունքն է լինելու. ռազմական գործիչ 10/14/2019   15:20 «Էրեբունի» ԲԿ ծննդատանը 47-ամյա հղի կին է մահացել 10/14/2019   20:03 Անժելա Թովմասյանի անվտանգությունը վտանգված է. Պահանջում են պաշտպանության միջոց ձեռնարկել 10/14/2019   19:01 Վահե Գրիգորյանը շարունակում է չաշխատել. նա ինքնաբացարկ չի հայտնել, բայց եւ չի մասնակցել ՍԴ աշխատակարգային նիստին 10/15/2019   11:01 Գագիկ Խաչատրյանին տեղափոխել են «Երևան֊Կենտրոն» քրեակատարողական հիմնարկ 10/14/2019   11:32 ՍԴ-ն այսօր կորոշի Հրայր Թովմասյանի հարցով ԱԺ դիմումը վարույթ ընդունե՞լ, թե՞ ոչ. Թովմասյանը չի մասնակցում նիստին 10/14/2019   18:45 ՍԴ-ն մերժեց ԱԺ-ին. Հրայր Թովմասյանի լիազորությունները դադարեցնելու մասին ԱԺ դիմումը վարույթ չընդունվեց 10/14/2019   19:12 Հայաստանում կա՞ն Կուբայից ժամանած ՁԻԱՀ վարակակիր տրանսգենդերներ. Պարզաբանում է Միգրացիոն ծառայությունը 10/14/2019   23:23 Վինի Թուխի կյանքի կանոնները. իմաստուն խորհուրդներ ամեն օրվա համար 10/14/2019   12:25 Վիգեն Սարգսյանի անունը շոշափող քրեական գործը քննչական կոմիտե չի հասել 10/14/2019   13:01 Մինչ Գալոյանը փորձում է շեղել ուշադրությունը նախորդ փաստերից, հայտնաբերում ենք ամբողջովին արտագրված գիտական աշխատանքներ. նախարարը փորձում է թաքցնել

Հրապարակվել է «Մարտի 1-ին» վերաբերող իրավական դիրքորոշում 07/18/2018   12:48  |  ՓԱՍՏԱԹՂԹԵՐ

GPartners իրավաբանական ընկերությունն այսօր հրապարակել է «Իրավական դիրքորոշում արտակարգ դրություն հայտարարելու ՀՀ նախագահի լիազորությունների վերաբերյալ» փաստաթուղթը:

Այն, ըստ էության, պատասխան է 2008 թվականի մարտի 1-ի իրադարձություններն ուսումնասիրող փաստահավաք խմբի անդամներ Անդրանիկ Քոչարյանի եւ Սեդա Սաֆարյանի զեկույցին, որը հրապարակվել էր դեռեւս 2010 թվականի մայիսին:

Gpartners-ի կազմած փաստաթուղթը բաղկացած է 5 մասից.

1.    Փաստական հանգամանքները մինչեւ արտակարգ դրություն հայտարարելը
2.    Արտակարգ դրություն հայտարարելու իրավական հիմքերը
3.    Կիրառված միջոցառումները եւ ներգրավված ուժերը
4.    Պետության անվտանգությունը
5.    Եզրակացություն

1.    ՓԱՍՏԱԿԱՆ ՀԱՆԳԱՄԱՆՔՆԵՐԸ ՄԻՆՉԵՎ ԱՐՏԱԿԱՐԳ ԴՐՈՒԹՅՈՒՆ ՀԱՅՏԱՐԱՐԵԼԸ

1.1 2008 թվականի փետրվարի 19-ին անցկացվել են Հայաստանի Հանրապետության Նախագահի ընտրությունները եւ նույն թվականի փետրվարի 20-ից մինչեւ մարտի 2-ը տեղի են ունեցել զանգվածային բողոքի ակցիաներ զուգորդված զանգվածային անկարգություններով: Արդյունքում, մեղադրանք է առաջադրվել 152 անձի, իսկ դատարան է ուղարկվել 93 քրեական գործ: Զանգվածային անկարգությունների արդյունքում մահացել է 10 անձ, որից 8-ը՝ քաղաքացիական անձինք, 2-ը՝ ոստիկանության զինծառայող եւ սպա: Մարմնական վնասվածքներ են ստացել 221 քաղաքացիական անձ եւ ոստիկանության զինծառայող: Այրվել է 92 տրասպորտային միջոց եւ վնասվել եւ թալանվել է 12 օբյեկտ. 

1.2 2008 թվականի մարտի 8-ին Հայաստանի Հանրապետության Սահմանադրական դատարանը թիվ ՍԴՈ-736 որոշումով ուժի մեջ է թողել 2008 թվականի փետրվարի 24-ի Հայաստանի Հանրապետության կենտրոնական ընտրական հանձնաժողովի թիվ 24-Ա որոշումը:   

2. ԱՐՏԱԿԱՐԳ ԴՐՈՒԹՅՈՒՆ ՀԱՅՏԱՐԱՐԵԼՈՒ ԻՐԱՎԱԿԱՆ ՀԻՄՔԵՐԸ

2.1 2008 թվականի մարտի 1-ին Հայաստանի Հանրապետությունում հայտարարված արտակարգ դրության իրավական հիմքը եղել է բացառապես Հայաստանի Հանրապետության Սահմանադրության (2005 թվականի Սահմանադրության փոփոխություններ) 55-րդ հոդվածի 14-րդ կետը, որի հիման վրա 2008 թվականի մարտի 1-ին Հանրապետության Նախագահի կողմից ընդունվել է թիվ ՆՀ-35-Ն հրամանագիրը (Հրամանագիր): Համաձայն Սահմանադրության 5-րդ հոդվածի Նախագահը պարտավոր էր գործել Սահմանադրությանը համապատասխան, որը ունի բարձրագույն իրավաբանական ուժ եւ նրա նորմերը գործում են անմիջականորեն:  

2.2 Սահմանադրությունը 55-րդ հոդվածի 14-րդ կետում հստակ սահմանում է, որ եթե առկա է սահմանադրական կարգին սպառնացող անմիջական վտանգ, ապա Հանրապետության Նախագահը, կատարելով իր սահմանադրական պարտականությունները, ունի բացառիկ իրավունք հայտարարելու արտակարգ դրություն եւ իրականացնելու իրավիճակից թելադրվող միջոցառումներ: Այսինքն` Սահմանադրությունը Նախագահին տալիս է առկա դրության` սահմանադրական կարգին սպառնացող վտանգի դեպքում իրավական արձանագրման իրավունք: 

2.3 Սահմանադրությունը 117-րդ հոդվածի 6-րդ կետում (Սահմանադրության փոփոխություններն ուժի մեջ մտնելուց հետո) պարունակում կարեւոր նորմ.  

մինչեւ արտակարգ դրության իրավական ռեժիմի սահմանումն օրենքով սահմանադրական կարգին սպառնացող անմիջական վտանգի դեպքում Հանրապետության Նախագահը, խորհրդակցելով Ազգային ժողովի նախագահի եւ վարչապետի հետ, իրականացնում է իրավիճակից թելադրվող միջոցառումներ եւ այդ մասին ուղերձով դիմում ժողովրդին:

2.4 «Սահմանադրական կարգին սպառնացող վտանգ» միջազգային իրավական փաստաթղթերում եւ դատական պրակ նշանակում է վտանգ, որն ուղղված է հասարակական եւ պետական կյանքի հիմքերին, ընդգրկելով` պետության ինքնիշխանությունը, ամբողջականությունը եւ իհարկե մարդու իրավունքների պաշտպանությունը:  

2.5 2008 թվականի մարտի 2-ին իրավունքի ուժով գումարվել է Ազգային ժողովի հատուկ նիստ` 60 պատգամավորների նախաձեռնությամբ, որի նպատակն էր գնահատական տալ նախորդ օրը Երեւանում տեղի ունեցած իրադարձությունների վերաբերյալ: Պետք է նշել, որ Ազգային ժողովը միաձայն կողմ քվեարկեց հայտարարությանը, որով անհրաժեշտ եւ իրավաչափ ճանաչեց Հայաստանի Հանրապետության Նախագահի 2008 թվականի մարտի 1-ի ՆՀ-35-Ն հրամանագիրը:

2.6 Կարեւոր է նշել նաեւ, որ արտակարգ դրություն հայտարարելու իրավունքը եւ իրավական ռեժիմի վերաբերյալ պահանջները սահմանված են ոչ միայն Հայաստանի Հանրապետության Սահմանադրությամբ, այլ նաեւ Մարդու իրավունքների եվրոպական կոնվենցիայով  եւ Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի դատական պրակտիկայով: Նշված համատեքստում պետք է նշել, որ 2008 թվականի մարտի 1-ին հայտարարված արտակարգ դրությունը թե ընթացակարգային եւ թե իրավական հետեւանքների առումով համապատասխանել է ներպետական օրենսդրությանը եւ Հայաստանի Հանրապետության կողմից ստանձնած միջազգային պարտավորություններին: 

2.7 Միեւնույն ժամանակ կարեւոր է հստակ տարանջատել Հանրապետության Նախագահի ռազմական դրություն եւ արտակարգ դրություն հայտարարելու սահմանադրական լիազորությունները: Չնայած որ համաձայն Մարդու իրավունքների եվրոպական կոնվենցիայի ռազմական դրությունը դիտարկվում է որպես արտակարգ դրության ձեւերից մեկը, Սահմանադրություն 55-րդ հոդվածի 13-րդ կետը սահմանում է, որ ռազմական դրություն հայտարարվում է Հանրապետության վրա զինված հարձակման, դրա անմիջական վտանգի առկայության կամ պատերազմ հայտարարվելու դեպքերում: Այսինք` վերընշված սահմանադրական նորմը կիրառելի չէ փաստական հանգամանքներին: 
Լուսանկարը` Photolure

3. ԿԻՐԱՌՎԱԾ ՄԻԶՈՑԱՌՈՒՄՆԵՐԸ ԵՎ ՆԵՐԳՐԱՎՎԱԾ ՈՒԺԵՐԸ

3.1 Համաձայն Սահմանադրության 55-րդ հոդվածի 14-րդ կետի եւ 117-րդ հոդվածի 6-րդ կետի, Նախագահն իրավասու էր սահմանել արտակարգ դրության ռեժիմն ապահովող միջոցառումներ` այն հայտարարելու հետ միաժամանակ: Ստեղծված իրավիճակում Հայաստանի Հանրապետության կառավարությանն առընթեր Ոստիկանության եւ Հայաստանի Հանրապետության պաշտպանության նախարարության վրա էր դրվել Հանրապետությունում արտակարգ դրության իրավական ռեժիմի պահպանման համար պատասխանատվությունը, իսկ Հայաստանի Հանրապետության կառավարության վրա՝ նախատեսված միջոցառումների իրականացման համար անհրաժեշտ քայլերի ձեռնարկումը:

3.2 Արտակարգ դրություն հայտարարելիս Նախագահի լիազորությունները Սահմանադրության շրջանակներում հստակ են: Կարեւոր է ընդգծել, որ իրավիճակից թելադրվող միջոցառումները ամբողջությամբ համապատասխանել են միջազգային իրավական փաստաթղթերին, մասնավորապես.

1.    արտակարգ դրության ամբողջ ընթացքում կիրառված սահմանափակումները  եղել են բացառապես իրավաչափ; 
2.    սահմանափակման ոչ ենթակա իրավունքները մնացել են անձեռնմխելի; 
3.    Սահմանադրությամբ սահմանված պահանջի համաձայն քննարկումներ են իրականացվել Ազգային ժողովի եւ Հանրապետության վարչապետի հետ; 
4.    կիրառված սահմանափակումները բավարարել են հետեւյալ չափանիշներին՝ նախատեսված էին օրենքով, հետապնդել են իրավաչափ նպատակ, անհրաժեշտ էին ժողովրդավարական հասարակության մեջ; 
5.    արտակարգ դրություն հայտարարելու մասին հրամանագիրը հասանելի է դարձվել հասարակությանը;
6.    ձեռնարկվել են բոլոր անհրաժեշտ միջոցառումները համապատասխան միջազգային կազմակերպություններին իրավիճակի մասին տեղյակ պահելու համար;
7.    ապահովվել է արդյունավետ դատաքննության իրավունքի իրացումը;
8.    օրինաչափ էր ոչ միայն արտակարգ դրության հայտարարումը, այլեւ դրա ընթացքում կիրառված միջոցառումները:

3.3 Ի լրումն բերված փաստերի անհրաժեշտ է հավելել, որ արտակարգ դրության պայմաններում կիրառված միջոցառումները իրենց բովանդակությամբ ամբողջովին համահունչ են 2012 թվականի մարտի 21-ին ընդունված “Արտակարգ դրության իրավական ռեժիմի մասին” Հայաստանի Հանրապետության օրենքով նախատեսված միջոցառումներին եւ ներգրավված ուժերին, որտեղ հաշվի են առնվել երկրի ընդունված միջազգային իրավական պարտավորությունները: 

3.4 Վերլուծելով 2008 թվականի փետրվարի 23-ի Հայաստանի Հանրապետության պաշտպանության նախարարի թիվ 0038 հրամանը, պետք արձանագրել, որ այն ենթաօրենսդրական նորմատիվ իրավական ակտ է, որը կայացվել է օրենսդրությամբ նախատեսված մարմնի կողմից` սահմանադրական պարտականությունների կատարումը Զինված ուժերի կողմից ապահովելու նպատակով: 2008 թվականի փետրվարի 24-ի դրությամբ գործող “Պաշտպանության մասին” Հայաստանի Հանրապետության օրենքի 10-րդ հոդվածը սահմանում էր, որ զինված ուժերի անմիջական ղեկավարումն իրականացնում է Հայաստանի Հանրապետության պաշտպանության նախարարը եւ Զինված ուժերի պետական կառավարման մարմինը Հայաստանի Հանրապետության պաշտպանության նախարարությունն է:

3.5 Այստեղ պետք է արձանագրել նաեւ, որ 2008թ մարտի 1-ին բանակը հրազեն չի օգտագործել եւ այդ օրը չի արձանագրվել որեւէ բախում բանակայինների եւ ցուցարարների միջեւ:

4. ՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՎՏԱՆԳՈՒԹՅՈՒՆԸ

4.1 Կարեւոր է նշել, որ Սահմանադրության “Սահմանադրական կարգի հիմունքների” գլխում` Հոդված 8.2-ում, ամրագրված է նորմ, որի համաձայն` Հայաստանի Հանրապետության զինված ուժերն ապահովում են Հայաստանի Հանրապետության անվտանգությունը, պաշտպանությունը եւ տարածքային ամբողջականությունը, նրա սահմանների անձեռնմխելիությունը։ Վերընշված հոդվածը պարունակում է կարեւոր հիմնադրույթ` զինված ուժերի սահմանադրական գործառույթները (առաքելությունը):

4.2 Այսինքն, զինված ուժերի սահմանադրական գործառույթն է անվտանգության ապահովումը:  2007 թվականին Հայաստանի Հանրապետության Նախագահը հաստատել է Հայաստանի Հանրապետության ազգային անվտանգության ռազմավարությունը (Անվտանգության ռազմավարություն), որը պետության, հասարակության եւ անհատի անվտանգության ապահովման, կայուն զարգացման, հայ ինքնության պահպանման պետական քաղաքականության համակարգն է:  Համաձայն Անվտանգության ռազմավարության 2-րդ մասի անկախության ոլորտում ազգային անվտանգության հիմնարար արժեքներին ծառայող գործոններն ու գործողություններն են` 

•    սահմանադրական կարգի, պետականության բոլոր բաղադրատարրերի, պետական կառավարման համակարգի բնականոն եւ արդյունավետ գործունեության ապահովումը,
•    ժողովրդավարական համակարգի զարգացումը եւ պաշտպանությունը,
•    մարդու եւ քաղաքացու հիմնարար իրավունքների եւ ազատությունների ապահովումը:

4.3 Սահմանադրությամբ, զինված ուժերի գերագույն գլխավոր հրամանատար է հանդիսանում Հանրապետության Նախագահը, որը համակարգում է բոլոր պետական մարմինների գործունեությունը պաշտպանության բնագավառում եւ որոշում է ընդունում զինված ուժերի օգտագործման մասին:

4.4 2008 թվականի մարտի 1-ի դրությամբ գործել է “Պաշտպանության մասին” Հայաստանի Հանրապետության օրենքը,  որի հոդված 4-ի երկրորդ պարբերության զ) կետը սահմանում է, որ Հայաստանի Հանրապետության Նախագահը՝ որոշում է ընդունում զինված ուժերի օգտագործման մասին եւ տալիս է ռազմական գործողություններ վարելու` զինված ուժերի գերագույն գլխավոր հրամանատարի հրամաններ: Պետք է նշել, որ նույն օրենքի հոդված 10-ը ամրագրում է, որ զինված ուժերի ղեկավարումն իրականացնում են Հանրապետության Նախագահը եւ Կառավարությունը` իրենք լիազորությունների շրջանակներում: Այսինք, Նախագահը ուներ օրենսդրական լիազորություններ որոշումներ կայացնելու զինված ուժերի ղեկավարման կամ օգտագործման վերաբերյալ:

4.5 Մարդու իրավունքների եվրոպական կոնվեցիայի 15-րդ հոդվածը սահմանում է արտակարգ իրավիճակներում պարտավորություններից շեղում, մասնավորապես, որ ազգի կյանքին սպառնացող արտակարգ դրության ժամանակ ցանկացած պետություն կարող է ձեռնարկել միջոցառումներ` ի շեղումն Կոնվենցիայով ամրագրված իր պարտավորությունների: Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանը Lawless v. Ireland (գործ թիվ 332/57) գործում սահմանել է, որ արտակարգ իրավիճակ նշանակում է ճգնաժամ, որը բացասական ազդեցություն ունի ամբողջ բնակչության վրա եւ հանդիսանում է վտանգ հասարակության համար: Ավելին, 1967 թվականին Դատարանը իր հայտնի “Հունական գործ” վճռում սահմանել է, որ արտակարգ վիճակ նշանակում է կոնֆլիտ կամ վտանգ, որը ազդում է հանրային անվտանգությանը, առողջությանը եւ կարգին:

4.6 2004 թվականի ՄԱԿ-ի Գխավոր քարտուղարի հաշվետվությունը անվտանգության վերաբերյալ, ամրագրում է, որ ներքին կոնֆլիկտները նույնպես դասվում են անվտանգության իրավական եզրույթի մեջ:   Ավելին՝ միջազգային սովորութային իրավունքը ընդլայնել է անվտանգության եզրույթը ներառելով ոչ միայն ազգային անվտանգությունը  այլեւ մարդու անվտանգությունը՝ (human security):  

5. ԵԶՐԱԿԱՑՈՒԹՅՈՒՆ

•    2008 թվականի մարտի 1-ին Հանրապետության Նախագահի կողմից ընդունված թիվ ՆՀ-35-Ն հրամանագիրը` արտակարգ դրություն հայտարարեկու վերաբերյալ համապատասխանում է 2005 թվականի Սահմանադրության (Հոդված 55-րդ, 14-րդ կետ), իսկ Հրամանագրով կիրառված միջոցառումները (ներառյալ` իրավունքների ու ազատությունների ժամանակավոր սահմանափակումները), ինչպես նաեւ արտակարգ դրության իրավական ռեժիմի ապահովման ինստիտուցիոնալ լուծումները ամբողջությամբ համապատասխանել են ներպետական օրենսդրությանը եւ Հայաստանի Հանրապետության կողմից ստանձնած միջազգային պարտավորություններին:

•    2008 թվականի մարտի 1-ին հայտարարված արտակարգ դրությունը թե ընթացակարգային, թե իրավական հետեւանքների առումով համապատասխանել է ներպետական գործող օրենսդրությանը եւ Հայաստանի Հանրապետության կողմից ստանձնած միջազգային պարտավորություններին, ինչպես նաեւ Արտակարգ դրության ժամանակ Մարդու իրավունքների պաշտպանությունը վերաբերյալ Փարիզի մինիմում ստանդարտներին:

•    Հանրապետության Նախագահի 2008 թվականի մարտի 1-ի թիվ ՆՀ-35-Ն հրամանագիրը, ինչպես այլ, այդպես էլ զինված ուժեր ներգրավվելու եւ բանակը արտակարգ դրության ռեժիմն իրականացնելու մասնակից դարձնելու մասով լիովին համապատասխանում է Սահմանադրության Հոդված 8.2-ին, որտեղ ամրագրված է, որ Հայաստանի Հանրապետության զինված ուժերն ապահովում են Հայաստանի Հանրապետության անվտանգությունը (ընդգծում ենք, որ անվտանգության եզրույթի կիրառումը համապատասխանում է միջազգային իրավակիրառ պրակտիկային եւ ներառում է պետության անվտանգության ապահովումը ինչպես արտաքին, այնպես էլ ներքին վտանգներից, որոնցից առաջնահերթերից է համարվում սահմանադրական կարգին սպառնացող վտանգը)։ Այստեղ կարեւոր է ընդգծել նաեւ այն հանգամանքը, որ 2008թ մարտի 1-ին բանակը հրազեն չի օգտագործել եւ այդ օրը չի արձանագրվել որեւէ բախում բանակայինների եւ ցուցարարների միջեւ:

Աղբյուր` Փաստինֆո


Հարակից հրապարակումներ`

10:25 17/07/2018Ռոբերտ Քոչարյանը «թանկ» փաստաբաններ է վարձել. «Ժամանակ»
00:02 13/07/2018  |  ԼՐԱՀՈՍՆիկոլ Փաշինյանն անդրադարձավ Ռոբերտ Քոչարյանին հարցաքննության հրավիրելու հարցին
11:01 10/07/2018  |  ԼՐԱՀՈՍՄարտի մեկի գործով ՀՔԾ-ն հարցաքննության ծանուցագիր է ուղարկել նաև ՀԱՊԿ գլխավոր քարտուղար Յուրի Խաչատուրովին
09:47 10/07/2018  |  ՄամուլՅուրի Խաչատուրովը ևս կհարցաքննվի՝ վկայի կարգավիճակով. «Ժամանակ»
23:03 09/07/2018  |  ՔաղաքականԻնչ է փոխանցել Ռոբերտ Քոչարյանը Մանվել Գրիգորյանին՝ 2008 թվականի մարտի 1-ին
14:58 09/07/2018  |  ԼՐԱՀՈՍՌոբերտ Քոչարյանը պատրաստ է ներկայանալ Հատուկ քննչական ծառայություն՝ հարցաքննության, և նա որևէ մտավախություն չունի
09:47 06/07/2018  |  ՄամուլԵթե ուզում են Մարտի 1-ի գործը բացել, պետք է սկսեն ոստիկաններից. «Հրապարակ»
17:17 05/07/2018  |  ԼՐԱՀՈՍԴավիթ Հարությունյանն անդրադարձել է 2008-ի ընտրախախտումների վերաբերյալ ՀՔԾ հաղորդագրությանը
21:07 04/07/2018  |  ԼՐԱՀՈՍԻշխանությունների համար շատ կարեւոր է ամենօրյա պահել լարվածությունը, բայց դա չի կարելի անել այս գնով.Դավիթ Հարությունյան
16:38 04/07/2018  |  ԼՐԱՀՈՍՆորայր Նորիկյանը պնդում է՝ Միքայել Հարությունյանին առաջադրված մեղադրանքը պետք է փոփոխվի

Տեսանյութեր

10/15/2019   16:31 Նիկոլը թերթը պահել է շանտաժներով .Վիտալի Բալասանյան

Տեսադարան

10/01/2019   14:22 Երևանը ընդունել է բարձրագույն հյուրերի

Մամուլ

Արխիվ

[]