Թեմաներ
Ուրբաթ 05 / 07 / 2021
Փոխարժեք
+ °C
+ °C

Ամենակարևոր իրավական լուրերը Հայաստանից` Telegram-ում

ԲՈԼՈՐ ՆՅՈՒԹԵՐԸ

05/07/2021   10:01 Ամեն ինչի նկատմամբ անտարբեր․ Մակունցի եւ Սիմիդյանի աշխատանքային ոճը կտրուկ փոխվել է. «Ժողովուրդ» 05/07/2021   08:39 Փոփոխություններ, բայց ոչ այս անգամ․ գիշերային արտահերթ նիստի հետքերով․ «Ժողովուրդ» 05/07/2021   08:37 Արման Թաթոյանը մտածում է հրաժարական տալու մասին․ «Հրապարակ» 05/07/2021   08:35 Իշխանությունն իր կարգախոսը «գողացել» է Ռոբերտ Քոչարյանի թիմից․ «Հրապարակ» 05/07/2021   08:32 ՔՊ-ի նախընտրական ցուցակը գաղտնի են պահում. Բանակցում են հայտնի պրոիշխա­նական «ֆիգուրների» հետ․ «Իրավունք» 05/07/2021   08:30 Մինչ Թաթոյանը կդիմի ՍԴ, արդեն 3 բուհի խորհրդի կազմը փոխելու գործընթաց են սկսել․ «Հրապարակ» 05/07/2021   08:28 Ոստիկաններին առաջիկա երկու ամիսներին զրկել են անգամ իրենց հաշվին արձակուրդից․ «Իրավունք» 05/07/2021   08:25 Բուժաշխատողների շրջանում խուճապ է. պարտադրում են պատվաստվել «Աստրազենեկա»-ով, այլապես կզրկվեն աշխատանքից ․ «Հրապարակ» 05/07/2021   00:08 Ռուս զինվորականներն անհանգստացած են Սիրիայում կոալիցիայի տեխնիկայի տեղաշարժերի ինտենսիվությամբ 05/07/2021   00:02 Ես վախենում եմ ձեր բերած ապագայից․ Նաիրա Զոհրաբյանը՝ իշխանության «Ապագա կա՛» կարգախոսի մասին 05/06/2021   23:50 ՀՀ տարածքում կա դժվարանցանելի ավտոճանապարհ 05/06/2021   23:39 Աշխարհում մեկ օրում կորոնավիրուսով վարակվածների թիվը գերազանցել է 847 հազարը 05/06/2021   23:28 Խոշոր ավտովթար Արմավիրի մարզում. Mercedes-ը բախվել է ГАЗ 5312 մակնիշի ավտոաշտարակին. կան վիրավորներ 05/06/2021   23:14 Կդադարեցվի Գեղարքունիքի մարզի Զովաբեր համայնքի մի հատվածի գազասպառողների գազամատակարարումը 05/06/2021   22:58 Ֆեյսբուքի նոր ուղղորդված գործողությունների մասին զեկույցում կրկին Ադրբեջանն է հայտնվել. փորձագետ 05/06/2021   22:42 Այսօր ընդունեցինք մեր զոհված զինվորների մայրերից առաջին հղիին. Վահե Տեր-Մինասյան 05/06/2021   22:27 ԵԱՀԿ նախագահ Անն Լինդենը ողջունել է հայ գերիներին ազատ արձակելու որոշումը 05/06/2021   22:13 ԱՄՆ ԶՈՒ հրամանատարությունը վստահ է, որ մինչեւ սեպտեմբեր կկարողանա զորքերը դուրս բերել Աֆղանստանից 05/06/2021   21:58 Կորսվածը վերականգնելու և երազածը ստանալու միայն մեկ ճանապարհ կա. այդ ճանապարհը «Հայրենիք»-ՀՀԿ միավորումն է. Արթուր Վանեցյան. Tert.am 05/06/2021   21:50 Արմեն Սարգսյանը հարգանքի տուրք է մատուցել Արկադի Տեր-Թադևոսյանի հիշատակին 05/06/2021   21:45 Բլինկենը հայտարարել Է, որ Ռուսաստանի եւ ԱՄՆ-ի հարաբերությունների ձեւաչափի որոշումը մնում է Պուտինին 05/06/2021   21:40 Էլեկտրաէներգիայի վաղվա պլանային անջատումների հասցեները 05/06/2021   21:26 Գլխավոր դատախազին հուշեք Վենետիկի Հանձնաժողովի և ՄԻԵԴ Մեծ պալատի կարծիքները կրկին ընթերցել․ Արամ Վարդևանյան 05/06/2021   21:19 Երևանի Սարալանջի փողոցում տեղի է ունեցել ՃՏՊ․ կա տուժած 05/06/2021   21:08 ԱՄՆ-ը կարծում է, որ Վիեննայում հանդիպման ժամանակ կարող է ամբողջությամբ վերադառնալ Իրանի հետ միջուկային գործարքին 05/06/2021   20:59 Նոր Արեշում կատարված դանակահարությունը բացահայտվել է 05/06/2021   20:43 Աշխատել չեք կարողանում, լռել գոնե կարող եք. Էլինար Վարդանյանը՝ «Իմ քայլին» 05/06/2021   20:27 Նիկոլ Փաշինյանը ուղիղ եթերում կոորդինատներ էր տալիս ադրբեջանական, թուրքական հետախույզներին, իշխանություններին. ԱԺ պատգամավոր 05/06/2021   20:21 Նիկոլը մենակ մնաց, Տեր-Պետրոսյանն իրեն մաքրում է Փաշինյանից. Երվանդ Բոզոյան 05/06/2021   20:13 Աննա Վարդապետյանի վերաբերյալ կհրապարակվի երրորդ ձայնագրությունը. Փաստաբանը վստահ է 05/06/2021   20:05 Քննչական կոմիտեն Անդրանիկ Մակարյանին ամիսներ առաջ մեղադրանք է առաջադրել ու մոռացել նրա մասին 05/06/2021   19:58 Կառավարության որոշումը հակասահմանադրական է և հակաօրինական ինչպես բովանդակության, այնպես էլ ձևի տեսանկյունից. ԵՊՀ գիտխորհրդի հայտարարությունը 05/06/2021   19:51 Առաջիկա ընտրությունները տեղի են ունենալու այս պահին գործող օրենսգրքով. կարգավորումները մեկ ստորակետով անգամ չեն փոփոխվում. Հովակիմյան 05/06/2021   19:45 Խորհրդարանն առաջին ընթերցմամբ ընդունեց ընտրական օրենսգրքում փոփոխություններ կատարելու նախագիծը 05/06/2021   19:40 Ընտրողին պետք է պատգամավորին հետ կանչելու հնարավորություն տրվի. Սոֆյա Հովսեփյան 05/06/2021   19:38 ՀՀ պետական սահմանի հայ-ադրբեջանական շփման գծի ամբողջ երկայնքով պահպանվել է կայուն իրավիճակ 05/06/2021   19:27 Ցավում եմ, որ ամբողջ մի խմբակցությունը գերի է դարձել սույն ՀԿ-ին. Գորգիսյանը՝ Դանիելյանին 05/06/2021   19:24 Քննարկում ենք մի նախագիծ, որը քաղաքական ուժերի հետ չի համաձայնեցվել. Գորգիսյանը՝ Դանիելյանին 05/06/2021   19:23 «Իմ քայլն» առաջարկում է նվազեցնել ԱԺ պատգամավորների թիվն ավելացնելու հնարավորությունը 05/06/2021   19:16 Մենք նպատակ ունեինք ԸՕ փոփոխությունների փաթեթը ընդունել՝ մինչև ԱԺ-ի արձակումը.Մակունց 05/06/2021   19:07 Իշխանությունը պատասխանատվություն է կրում իր պաշտոնավարման առաջին օրվանից մինչև վերջինը օրը տեղի ունեցող բոլոր իրադարձությունների համար. Տիգրան Աբրահամյան 05/06/2021   18:59 ԱԺ արտահերթ նիստում քննարկվում են ընտրական օրենսգրքի փոփոխությունները 05/06/2021   18:55 Հայաստանի պետական սիմֆոնիկ նվագախումբը շնորհավորում է Էդուարդ Թոփչյանին և ցանկանում երկարամյա հարուստ գործունեություն 05/06/2021   18:48 ԱԺ-ում կոնկրետ գործեր չեն կարող քննարկվել. Արթուր Դավթյան 05/06/2021   18:37 Արարատ Միրզոյանն ընդունեց Ջոն Գալագերին 05/06/2021   18:33 Լևոն Տեր-Պետրոսյանը հիպնոս է անում. ես տակտիկա էի որդեգրել, հենց ինքը ելույթ էր ունենում ընդմիջում էի խնդրում, որ ցվրվեմ.Հովիկ Աղազարյան 05/06/2021   18:29 Օդի ջերմաստիճանը 8-9-ի ցերեկն աստիճանաբար կբարձրանա 2-4 աստիճանով 05/06/2021   18:24 Նիկոլն ԱԱԾ-ի ձեռքերով շարունակում է քանդել իրավական պետության մնացորդները. ԱԱԾ-ն կրկին մերժել է քրեական գործ հարուցել Վարդապետյանի վերաբերյալ 05/06/2021   18:15 Անհրաժեշտ է վերականգնել խաղաղ գործընթացը՝ ԼՂ հակամարտության վերջնական կարգավորմանը հասնելու նպատակով. Նիկոլ Փաշինյանը՝ Սերգեյ Լավրովին 05/06/2021   18:04 ՍԴ-ն Հռոմի պապից ավելի կաթոլիկ գտնվեց ու անկանխատեսելի այսպես վարվեց. Արթուր Դավթյան
05/05/2021   19:04 Մի հատ ինձ նայեք պարոն Փաշինյան, հարց եմ ուղղել ձեր կոռումպացված համակարգի վերաբերյալ, փոխարենը իմ և նախկին ամուսնուս մասին կեղտոտ հոդվածներ եք պատվիրել․ Անի Սամսոնյան 05/05/2021   20:02 Կապիտուլյացիայի փաստաթղթի տակ դրված է Փաշինյանի ստորագրությունը, իսկ Սերժ Սարգսյանի ստորագրությունը դրված է 1994 թվականի հաղթական զինադադարի փաստաթղթի տակ. Շարմազանով 05/05/2021   15:01 Նախկին ԲՀԿ-ական Սերգեյ Բագրատյանը կարող է միանալ «Իմ քայլ»-ին. Առաջարկ ստացել է 05/05/2021   20:10 Ղազանչեցոցի գմբեթից խաչը հանող դավաճանը համարձակվում է մեղադրել այն տեղադրողներին. Լևոն Քոչարյան (տեսանյութ) 05/05/2021   19:50 Մահից հետո քաղաքացին պրոթեզավորվել է, ինչ է կատարվում սոցապ ոլորտում. Պատգամավորը Փաշինյանի առաջ փաստեր դրեց 05/05/2021   15:48 18-ամյա զինծառայող է մահացել ծառայակցի կողմից զենքի օգտագործման կանոնների խախտման հետևանքով. ՀՀ ՊՆ 05/06/2021   17:58 Արման Թաթոյանի ելույթից հետո Արարատ Միրզոյանը «թեժ» զրույց է ունեցել նրա հետ 05/05/2021   17:30 Փաշինյանի վարչախմբի վերարտադրությունը Հայաստանի եւ Արցախի համար շատ ավելի վտանգավոր է. Լեւոն Տեր-Պետրոսյան 05/05/2021   17:56 ՍՈՒ 30 գերժամանակակից զենք առնելով՝ մենք հրահրել ենք պատերազմը. Փաշինյան 05/06/2021   20:27 Նիկոլ Փաշինյանը ուղիղ եթերում կոորդինատներ էր տալիս ադրբեջանական, թուրքական հետախույզներին, իշխանություններին. ԱԺ պատգամավոր 05/06/2021   08:38 Ինչո՞ւ է «Ալյանսի» պատվիրակությունը մեկնում Մոսկվա. «Փաստ» 05/05/2021   16:06 «Վերածնվող Հայաստան» կուսակցությունը մասնակցելու է առաջիկա արտահերթ խորհրդարանական ընտրություններին 05/05/2021   14:45 Արտակարգ դեպք Երեւանում. Օպել մակնիշի մեքենան հայտնվել է Լենինգրադյան խաչմերուկում փորված փոսի մեջ 05/06/2021   15:37 «Վերածնվող Հայաստանը» խորհրդարանական ընտրություններին կմասնակցի ՀՅԴ-ի հետ նախընտրական դաշինքով, որը կգլխավորի Ռոբերտ Քոչարյանը 05/05/2021   21:24 Զինծառայողի՝ մահացու հրազենային վնասվածք ստանալու գործով ձերբակալվել է համածառայակիցը 05/05/2021   17:48 Սերժ Սարգսյանը ոչ միայն 7 շրջաններն էր տալիս, այլև Ղարաբաղի կեսը․ Ադրբեջանը ասում էր՝ ոչ․ Փաշինյան 05/05/2021   10:27 Հարցրեք կապիտուլյացիոն վարչակարգին՝ ինչպես է թշնամին հայտնվել տեսանյութում նշված վայրում. Էդգար Էլբակյան 05/05/2021   23:39 Ադրբեջանն ու Թուրքիան քայլարածների օգնությամբ իրականացնում են ամերիկացի Գոբլի ծրագիրը. Շաքարյանց 05/05/2021   23:48 Չեմ հոգնի կրկնելուց, որ ամենաողբերգականն առջևում է. Տիգրան Աբրահամյան 05/06/2021   20:13 Աննա Վարդապետյանի վերաբերյալ կհրապարակվի երրորդ ձայնագրությունը. Փաստաբանը վստահ է

Հրապարակվել է «Մարտի 1-ին» վերաբերող իրավական դիրքորոշում 07/18/2018   12:48  |  ՓԱՍՏԱԹՂԹԵՐ

GPartners իրավաբանական ընկերությունն այսօր հրապարակել է «Իրավական դիրքորոշում արտակարգ դրություն հայտարարելու ՀՀ նախագահի լիազորությունների վերաբերյալ» փաստաթուղթը:

Այն, ըստ էության, պատասխան է 2008 թվականի մարտի 1-ի իրադարձություններն ուսումնասիրող փաստահավաք խմբի անդամներ Անդրանիկ Քոչարյանի եւ Սեդա Սաֆարյանի զեկույցին, որը հրապարակվել էր դեռեւս 2010 թվականի մայիսին:

Gpartners-ի կազմած փաստաթուղթը բաղկացած է 5 մասից.

1.    Փաստական հանգամանքները մինչեւ արտակարգ դրություն հայտարարելը
2.    Արտակարգ դրություն հայտարարելու իրավական հիմքերը
3.    Կիրառված միջոցառումները եւ ներգրավված ուժերը
4.    Պետության անվտանգությունը
5.    Եզրակացություն

1.    ՓԱՍՏԱԿԱՆ ՀԱՆԳԱՄԱՆՔՆԵՐԸ ՄԻՆՉԵՎ ԱՐՏԱԿԱՐԳ ԴՐՈՒԹՅՈՒՆ ՀԱՅՏԱՐԱՐԵԼԸ

1.1 2008 թվականի փետրվարի 19-ին անցկացվել են Հայաստանի Հանրապետության Նախագահի ընտրությունները եւ նույն թվականի փետրվարի 20-ից մինչեւ մարտի 2-ը տեղի են ունեցել զանգվածային բողոքի ակցիաներ զուգորդված զանգվածային անկարգություններով: Արդյունքում, մեղադրանք է առաջադրվել 152 անձի, իսկ դատարան է ուղարկվել 93 քրեական գործ: Զանգվածային անկարգությունների արդյունքում մահացել է 10 անձ, որից 8-ը՝ քաղաքացիական անձինք, 2-ը՝ ոստիկանության զինծառայող եւ սպա: Մարմնական վնասվածքներ են ստացել 221 քաղաքացիական անձ եւ ոստիկանության զինծառայող: Այրվել է 92 տրասպորտային միջոց եւ վնասվել եւ թալանվել է 12 օբյեկտ. 

1.2 2008 թվականի մարտի 8-ին Հայաստանի Հանրապետության Սահմանադրական դատարանը թիվ ՍԴՈ-736 որոշումով ուժի մեջ է թողել 2008 թվականի փետրվարի 24-ի Հայաստանի Հանրապետության կենտրոնական ընտրական հանձնաժողովի թիվ 24-Ա որոշումը:   

2. ԱՐՏԱԿԱՐԳ ԴՐՈՒԹՅՈՒՆ ՀԱՅՏԱՐԱՐԵԼՈՒ ԻՐԱՎԱԿԱՆ ՀԻՄՔԵՐԸ

2.1 2008 թվականի մարտի 1-ին Հայաստանի Հանրապետությունում հայտարարված արտակարգ դրության իրավական հիմքը եղել է բացառապես Հայաստանի Հանրապետության Սահմանադրության (2005 թվականի Սահմանադրության փոփոխություններ) 55-րդ հոդվածի 14-րդ կետը, որի հիման վրա 2008 թվականի մարտի 1-ին Հանրապետության Նախագահի կողմից ընդունվել է թիվ ՆՀ-35-Ն հրամանագիրը (Հրամանագիր): Համաձայն Սահմանադրության 5-րդ հոդվածի Նախագահը պարտավոր էր գործել Սահմանադրությանը համապատասխան, որը ունի բարձրագույն իրավաբանական ուժ եւ նրա նորմերը գործում են անմիջականորեն:  

2.2 Սահմանադրությունը 55-րդ հոդվածի 14-րդ կետում հստակ սահմանում է, որ եթե առկա է սահմանադրական կարգին սպառնացող անմիջական վտանգ, ապա Հանրապետության Նախագահը, կատարելով իր սահմանադրական պարտականությունները, ունի բացառիկ իրավունք հայտարարելու արտակարգ դրություն եւ իրականացնելու իրավիճակից թելադրվող միջոցառումներ: Այսինքն` Սահմանադրությունը Նախագահին տալիս է առկա դրության` սահմանադրական կարգին սպառնացող վտանգի դեպքում իրավական արձանագրման իրավունք: 

2.3 Սահմանադրությունը 117-րդ հոդվածի 6-րդ կետում (Սահմանադրության փոփոխություններն ուժի մեջ մտնելուց հետո) պարունակում կարեւոր նորմ.  

մինչեւ արտակարգ դրության իրավական ռեժիմի սահմանումն օրենքով սահմանադրական կարգին սպառնացող անմիջական վտանգի դեպքում Հանրապետության Նախագահը, խորհրդակցելով Ազգային ժողովի նախագահի եւ վարչապետի հետ, իրականացնում է իրավիճակից թելադրվող միջոցառումներ եւ այդ մասին ուղերձով դիմում ժողովրդին:

2.4 «Սահմանադրական կարգին սպառնացող վտանգ» միջազգային իրավական փաստաթղթերում եւ դատական պրակ նշանակում է վտանգ, որն ուղղված է հասարակական եւ պետական կյանքի հիմքերին, ընդգրկելով` պետության ինքնիշխանությունը, ամբողջականությունը եւ իհարկե մարդու իրավունքների պաշտպանությունը:  

2.5 2008 թվականի մարտի 2-ին իրավունքի ուժով գումարվել է Ազգային ժողովի հատուկ նիստ` 60 պատգամավորների նախաձեռնությամբ, որի նպատակն էր գնահատական տալ նախորդ օրը Երեւանում տեղի ունեցած իրադարձությունների վերաբերյալ: Պետք է նշել, որ Ազգային ժողովը միաձայն կողմ քվեարկեց հայտարարությանը, որով անհրաժեշտ եւ իրավաչափ ճանաչեց Հայաստանի Հանրապետության Նախագահի 2008 թվականի մարտի 1-ի ՆՀ-35-Ն հրամանագիրը:

2.6 Կարեւոր է նշել նաեւ, որ արտակարգ դրություն հայտարարելու իրավունքը եւ իրավական ռեժիմի վերաբերյալ պահանջները սահմանված են ոչ միայն Հայաստանի Հանրապետության Սահմանադրությամբ, այլ նաեւ Մարդու իրավունքների եվրոպական կոնվենցիայով  եւ Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի դատական պրակտիկայով: Նշված համատեքստում պետք է նշել, որ 2008 թվականի մարտի 1-ին հայտարարված արտակարգ դրությունը թե ընթացակարգային եւ թե իրավական հետեւանքների առումով համապատասխանել է ներպետական օրենսդրությանը եւ Հայաստանի Հանրապետության կողմից ստանձնած միջազգային պարտավորություններին: 

2.7 Միեւնույն ժամանակ կարեւոր է հստակ տարանջատել Հանրապետության Նախագահի ռազմական դրություն եւ արտակարգ դրություն հայտարարելու սահմանադրական լիազորությունները: Չնայած որ համաձայն Մարդու իրավունքների եվրոպական կոնվենցիայի ռազմական դրությունը դիտարկվում է որպես արտակարգ դրության ձեւերից մեկը, Սահմանադրություն 55-րդ հոդվածի 13-րդ կետը սահմանում է, որ ռազմական դրություն հայտարարվում է Հանրապետության վրա զինված հարձակման, դրա անմիջական վտանգի առկայության կամ պատերազմ հայտարարվելու դեպքերում: Այսինք` վերընշված սահմանադրական նորմը կիրառելի չէ փաստական հանգամանքներին: 
Լուսանկարը` Photolure

3. ԿԻՐԱՌՎԱԾ ՄԻԶՈՑԱՌՈՒՄՆԵՐԸ ԵՎ ՆԵՐԳՐԱՎՎԱԾ ՈՒԺԵՐԸ

3.1 Համաձայն Սահմանադրության 55-րդ հոդվածի 14-րդ կետի եւ 117-րդ հոդվածի 6-րդ կետի, Նախագահն իրավասու էր սահմանել արտակարգ դրության ռեժիմն ապահովող միջոցառումներ` այն հայտարարելու հետ միաժամանակ: Ստեղծված իրավիճակում Հայաստանի Հանրապետության կառավարությանն առընթեր Ոստիկանության եւ Հայաստանի Հանրապետության պաշտպանության նախարարության վրա էր դրվել Հանրապետությունում արտակարգ դրության իրավական ռեժիմի պահպանման համար պատասխանատվությունը, իսկ Հայաստանի Հանրապետության կառավարության վրա՝ նախատեսված միջոցառումների իրականացման համար անհրաժեշտ քայլերի ձեռնարկումը:

3.2 Արտակարգ դրություն հայտարարելիս Նախագահի լիազորությունները Սահմանադրության շրջանակներում հստակ են: Կարեւոր է ընդգծել, որ իրավիճակից թելադրվող միջոցառումները ամբողջությամբ համապատասխանել են միջազգային իրավական փաստաթղթերին, մասնավորապես.

1.    արտակարգ դրության ամբողջ ընթացքում կիրառված սահմանափակումները  եղել են բացառապես իրավաչափ; 
2.    սահմանափակման ոչ ենթակա իրավունքները մնացել են անձեռնմխելի; 
3.    Սահմանադրությամբ սահմանված պահանջի համաձայն քննարկումներ են իրականացվել Ազգային ժողովի եւ Հանրապետության վարչապետի հետ; 
4.    կիրառված սահմանափակումները բավարարել են հետեւյալ չափանիշներին՝ նախատեսված էին օրենքով, հետապնդել են իրավաչափ նպատակ, անհրաժեշտ էին ժողովրդավարական հասարակության մեջ; 
5.    արտակարգ դրություն հայտարարելու մասին հրամանագիրը հասանելի է դարձվել հասարակությանը;
6.    ձեռնարկվել են բոլոր անհրաժեշտ միջոցառումները համապատասխան միջազգային կազմակերպություններին իրավիճակի մասին տեղյակ պահելու համար;
7.    ապահովվել է արդյունավետ դատաքննության իրավունքի իրացումը;
8.    օրինաչափ էր ոչ միայն արտակարգ դրության հայտարարումը, այլեւ դրա ընթացքում կիրառված միջոցառումները:

3.3 Ի լրումն բերված փաստերի անհրաժեշտ է հավելել, որ արտակարգ դրության պայմաններում կիրառված միջոցառումները իրենց բովանդակությամբ ամբողջովին համահունչ են 2012 թվականի մարտի 21-ին ընդունված “Արտակարգ դրության իրավական ռեժիմի մասին” Հայաստանի Հանրապետության օրենքով նախատեսված միջոցառումներին եւ ներգրավված ուժերին, որտեղ հաշվի են առնվել երկրի ընդունված միջազգային իրավական պարտավորությունները: 

3.4 Վերլուծելով 2008 թվականի փետրվարի 23-ի Հայաստանի Հանրապետության պաշտպանության նախարարի թիվ 0038 հրամանը, պետք արձանագրել, որ այն ենթաօրենսդրական նորմատիվ իրավական ակտ է, որը կայացվել է օրենսդրությամբ նախատեսված մարմնի կողմից` սահմանադրական պարտականությունների կատարումը Զինված ուժերի կողմից ապահովելու նպատակով: 2008 թվականի փետրվարի 24-ի դրությամբ գործող “Պաշտպանության մասին” Հայաստանի Հանրապետության օրենքի 10-րդ հոդվածը սահմանում էր, որ զինված ուժերի անմիջական ղեկավարումն իրականացնում է Հայաստանի Հանրապետության պաշտպանության նախարարը եւ Զինված ուժերի պետական կառավարման մարմինը Հայաստանի Հանրապետության պաշտպանության նախարարությունն է:

3.5 Այստեղ պետք է արձանագրել նաեւ, որ 2008թ մարտի 1-ին բանակը հրազեն չի օգտագործել եւ այդ օրը չի արձանագրվել որեւէ բախում բանակայինների եւ ցուցարարների միջեւ:

4. ՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՎՏԱՆԳՈՒԹՅՈՒՆԸ

4.1 Կարեւոր է նշել, որ Սահմանադրության “Սահմանադրական կարգի հիմունքների” գլխում` Հոդված 8.2-ում, ամրագրված է նորմ, որի համաձայն` Հայաստանի Հանրապետության զինված ուժերն ապահովում են Հայաստանի Հանրապետության անվտանգությունը, պաշտպանությունը եւ տարածքային ամբողջականությունը, նրա սահմանների անձեռնմխելիությունը։ Վերընշված հոդվածը պարունակում է կարեւոր հիմնադրույթ` զինված ուժերի սահմանադրական գործառույթները (առաքելությունը):

4.2 Այսինքն, զինված ուժերի սահմանադրական գործառույթն է անվտանգության ապահովումը:  2007 թվականին Հայաստանի Հանրապետության Նախագահը հաստատել է Հայաստանի Հանրապետության ազգային անվտանգության ռազմավարությունը (Անվտանգության ռազմավարություն), որը պետության, հասարակության եւ անհատի անվտանգության ապահովման, կայուն զարգացման, հայ ինքնության պահպանման պետական քաղաքականության համակարգն է:  Համաձայն Անվտանգության ռազմավարության 2-րդ մասի անկախության ոլորտում ազգային անվտանգության հիմնարար արժեքներին ծառայող գործոններն ու գործողություններն են` 

•    սահմանադրական կարգի, պետականության բոլոր բաղադրատարրերի, պետական կառավարման համակարգի բնականոն եւ արդյունավետ գործունեության ապահովումը,
•    ժողովրդավարական համակարգի զարգացումը եւ պաշտպանությունը,
•    մարդու եւ քաղաքացու հիմնարար իրավունքների եւ ազատությունների ապահովումը:

4.3 Սահմանադրությամբ, զինված ուժերի գերագույն գլխավոր հրամանատար է հանդիսանում Հանրապետության Նախագահը, որը համակարգում է բոլոր պետական մարմինների գործունեությունը պաշտպանության բնագավառում եւ որոշում է ընդունում զինված ուժերի օգտագործման մասին:

4.4 2008 թվականի մարտի 1-ի դրությամբ գործել է “Պաշտպանության մասին” Հայաստանի Հանրապետության օրենքը,  որի հոդված 4-ի երկրորդ պարբերության զ) կետը սահմանում է, որ Հայաստանի Հանրապետության Նախագահը՝ որոշում է ընդունում զինված ուժերի օգտագործման մասին եւ տալիս է ռազմական գործողություններ վարելու` զինված ուժերի գերագույն գլխավոր հրամանատարի հրամաններ: Պետք է նշել, որ նույն օրենքի հոդված 10-ը ամրագրում է, որ զինված ուժերի ղեկավարումն իրականացնում են Հանրապետության Նախագահը եւ Կառավարությունը` իրենք լիազորությունների շրջանակներում: Այսինք, Նախագահը ուներ օրենսդրական լիազորություններ որոշումներ կայացնելու զինված ուժերի ղեկավարման կամ օգտագործման վերաբերյալ:

4.5 Մարդու իրավունքների եվրոպական կոնվեցիայի 15-րդ հոդվածը սահմանում է արտակարգ իրավիճակներում պարտավորություններից շեղում, մասնավորապես, որ ազգի կյանքին սպառնացող արտակարգ դրության ժամանակ ցանկացած պետություն կարող է ձեռնարկել միջոցառումներ` ի շեղումն Կոնվենցիայով ամրագրված իր պարտավորությունների: Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանը Lawless v. Ireland (գործ թիվ 332/57) գործում սահմանել է, որ արտակարգ իրավիճակ նշանակում է ճգնաժամ, որը բացասական ազդեցություն ունի ամբողջ բնակչության վրա եւ հանդիսանում է վտանգ հասարակության համար: Ավելին, 1967 թվականին Դատարանը իր հայտնի “Հունական գործ” վճռում սահմանել է, որ արտակարգ վիճակ նշանակում է կոնֆլիտ կամ վտանգ, որը ազդում է հանրային անվտանգությանը, առողջությանը եւ կարգին:

4.6 2004 թվականի ՄԱԿ-ի Գխավոր քարտուղարի հաշվետվությունը անվտանգության վերաբերյալ, ամրագրում է, որ ներքին կոնֆլիկտները նույնպես դասվում են անվտանգության իրավական եզրույթի մեջ:   Ավելին՝ միջազգային սովորութային իրավունքը ընդլայնել է անվտանգության եզրույթը ներառելով ոչ միայն ազգային անվտանգությունը  այլեւ մարդու անվտանգությունը՝ (human security):  

5. ԵԶՐԱԿԱՑՈՒԹՅՈՒՆ

•    2008 թվականի մարտի 1-ին Հանրապետության Նախագահի կողմից ընդունված թիվ ՆՀ-35-Ն հրամանագիրը` արտակարգ դրություն հայտարարեկու վերաբերյալ համապատասխանում է 2005 թվականի Սահմանադրության (Հոդված 55-րդ, 14-րդ կետ), իսկ Հրամանագրով կիրառված միջոցառումները (ներառյալ` իրավունքների ու ազատությունների ժամանակավոր սահմանափակումները), ինչպես նաեւ արտակարգ դրության իրավական ռեժիմի ապահովման ինստիտուցիոնալ լուծումները ամբողջությամբ համապատասխանել են ներպետական օրենսդրությանը եւ Հայաստանի Հանրապետության կողմից ստանձնած միջազգային պարտավորություններին:

•    2008 թվականի մարտի 1-ին հայտարարված արտակարգ դրությունը թե ընթացակարգային, թե իրավական հետեւանքների առումով համապատասխանել է ներպետական գործող օրենսդրությանը եւ Հայաստանի Հանրապետության կողմից ստանձնած միջազգային պարտավորություններին, ինչպես նաեւ Արտակարգ դրության ժամանակ Մարդու իրավունքների պաշտպանությունը վերաբերյալ Փարիզի մինիմում ստանդարտներին:

•    Հանրապետության Նախագահի 2008 թվականի մարտի 1-ի թիվ ՆՀ-35-Ն հրամանագիրը, ինչպես այլ, այդպես էլ զինված ուժեր ներգրավվելու եւ բանակը արտակարգ դրության ռեժիմն իրականացնելու մասնակից դարձնելու մասով լիովին համապատասխանում է Սահմանադրության Հոդված 8.2-ին, որտեղ ամրագրված է, որ Հայաստանի Հանրապետության զինված ուժերն ապահովում են Հայաստանի Հանրապետության անվտանգությունը (ընդգծում ենք, որ անվտանգության եզրույթի կիրառումը համապատասխանում է միջազգային իրավակիրառ պրակտիկային եւ ներառում է պետության անվտանգության ապահովումը ինչպես արտաքին, այնպես էլ ներքին վտանգներից, որոնցից առաջնահերթերից է համարվում սահմանադրական կարգին սպառնացող վտանգը)։ Այստեղ կարեւոր է ընդգծել նաեւ այն հանգամանքը, որ 2008թ մարտի 1-ին բանակը հրազեն չի օգտագործել եւ այդ օրը չի արձանագրվել որեւէ բախում բանակայինների եւ ցուցարարների միջեւ:

Աղբյուր` Փաստինֆո


Հարակից հրապարակումներ`

10:25 17/07/2018Ռոբերտ Քոչարյանը «թանկ» փաստաբաններ է վարձել. «Ժամանակ»
00:02 13/07/2018  |  ԼՐԱՀՈՍՆիկոլ Փաշինյանն անդրադարձավ Ռոբերտ Քոչարյանին հարցաքննության հրավիրելու հարցին
11:01 10/07/2018  |  ԼՐԱՀՈՍՄարտի մեկի գործով ՀՔԾ-ն հարցաքննության ծանուցագիր է ուղարկել նաև ՀԱՊԿ գլխավոր քարտուղար Յուրի Խաչատուրովին
09:47 10/07/2018  |  ՄամուլՅուրի Խաչատուրովը ևս կհարցաքննվի՝ վկայի կարգավիճակով. «Ժամանակ»
23:03 09/07/2018  |  ՔաղաքականԻնչ է փոխանցել Ռոբերտ Քոչարյանը Մանվել Գրիգորյանին՝ 2008 թվականի մարտի 1-ին
14:58 09/07/2018  |  ԼՐԱՀՈՍՌոբերտ Քոչարյանը պատրաստ է ներկայանալ Հատուկ քննչական ծառայություն՝ հարցաքննության, և նա որևէ մտավախություն չունի
09:47 06/07/2018  |  ՄամուլԵթե ուզում են Մարտի 1-ի գործը բացել, պետք է սկսեն ոստիկաններից. «Հրապարակ»
17:17 05/07/2018  |  ԼՐԱՀՈՍԴավիթ Հարությունյանն անդրադարձել է 2008-ի ընտրախախտումների վերաբերյալ ՀՔԾ հաղորդագրությանը
21:07 04/07/2018  |  ԼՐԱՀՈՍԻշխանությունների համար շատ կարեւոր է ամենօրյա պահել լարվածությունը, բայց դա չի կարելի անել այս գնով.Դավիթ Հարությունյան
16:38 04/07/2018  |  ԼՐԱՀՈՍՆորայր Նորիկյանը պնդում է՝ Միքայել Հարությունյանին առաջադրված մեղադրանքը պետք է փոփոխվի

Տեսանյութեր

05/06/2021   11:42 Տեր-Պետրոսյանը վերջնականապես հրաժարվեց իր հոգեզավակից․ «Հրապարակ»

Տեսադարան

04/08/2021   11:22 Հանրապետության հրապարակում հայտնի պարող շատրվանները

Մամուլ

Արխիվ

[]