Թեմաներ
Երեքշաբթի 01 / 25 / 2022
Փոխարժեք
+ °C
+ °C

Ամենակարևոր իրավական լուրերը Հայաստանից` Telegram-ում

ԲՈԼՈՐ ՆՅՈՒԹԵՐԸ

01/25/2022   14:26 Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնում քննվող քրեական գործի շրջանակներում որոնվում է տեսագրության մեջ պատկերված անձը 01/25/2022   14:09 Ռոբերտ Քոչարյանի ընտանիքի անդամները վարակվել են կորոնավիրուսով, Արմեն Գևորգյանն էլ առցանց մասնակցում է ԵԽԽՎ լիագումար նիստին. Դատական նիստը հետաձգվեց 01/25/2022   14:04 Նիկոլը ծախում է Ցեղասպանությունը՝ որպես հայկական գործոն, թուրքերի վրա. Աշոտյան 01/25/2022   13:54 Հայաստանն Ադրբեջանի նկատմամբ երբեք չի ունեցել տարածքային նկրտումներ. Նիկոլը կրկնում է ալիեւների թեզը. Աշոտյան (տեսանյութ) 01/25/2022   13:52 Տոկաևը Նազարբաևի ազգականին ազատել է ԿԸՀ ղեկավարի պաշտոնից 01/25/2022   13:46 Արմեն Սարգսյանի քաղաքացիության հարցի վերաբերյալ հրապարակումը դատախազությունն ուղարկել է ԱԱԾ՝ ավելի վաղ հարուցված քրեական գործի շրջանակներում ստուգման համար 01/25/2022   13:41 Անկարան ծրագրում է թռիչքներ բացել դեպի Հայաստանի տարբեր շրջաններ 01/25/2022   13:11 Փաշինյանի ավագ դուստրը ծառայողական մեքենաներով է շրջում 01/25/2022   13:06 «Պատիվ ունեմ» խմբակցությունը նախագահի թեկնածու առաջադրելու կամ չառաջադրելու հարցով այս պահին դեռ հաստատված դիրքորոշում չունի 01/25/2022   13:02 Թուրքիան պաշտոնապես հայտարարել է, որ դեպի Հայաստան թռիչքները կսկսվեն փետրվարի 2-ին 01/25/2022   12:54 Սենթ Քիթս և Նևիսի կովկասյան մասնաճյուղի հպարտ քաղաքացիներ 01/25/2022   12:44 Ամերիաբանկ. Հայաստանի առաջատար հարկատու բանկը՝ 2021 թվականի տվյալներով 01/25/2022   12:38 Արմեն Սարգսյանի ավարտը. Արա Զոհրաբյան 01/25/2022   12:32 «Մարտի 1»-ին ողբերգություն է եղել, բայց երրորդ հանրապետության մեծագույն ողբերգությունը «Նոյեմբերի 9»-ն է. Խամոյանը՝ իշխանական պատգամավորին 01/25/2022   12:24 Նիկոլ Փաշինյանը փորձում է հիմնավորել Արցախի ադրբեջանական լինելը.Տիգրան Աբրահամյան 01/25/2022   12:18 2021թ-ի նոյեմբերին ունեցել ենք անհետ կորած զինծառայող, որի մասին ՊՆ-ն որևէ տեղեկություն չի հաղորդել և ամեն ինչ անում է, որ նման դեպքերը չհանրայնացվեն.Տիգրան Աբրահամյան 01/25/2022   12:15 Նիկոլ Փաշինյանը հանցակից է՝ Արմեն Սարգսյանի քաղաքացիության հետ առկա խնդիրներին, իմացել և լռել է. Խամոյան 01/25/2022   11:56 «Հայաստան» խմբակցությունն այս պահին քննարկման փուլում է՝ կառաջադրի ՀՀ նախագահի թեկնածու, թե ոչ. Մինասյան 01/25/2022   11:53 Ներկայումս ժամանակավրեպ է քննարկել նախագահի թեկնածուի հարցը. նախագահ կլինի այն մարդը, ում կընտրի ՔՊ-ն.Գևորգ Պապոյան 01/25/2022   11:48 «Գարուն ա․․․» ֆիլմը էկրաններին կհայտնվի գարնան առաջին օրը 01/25/2022   11:34 Այսօրվա ընդդիմության իշխանության օրոք են Հայաստանում եղել քաղբանտարկյալներ.ՔՊ 01/25/2022   11:26 Հայաստանում մեկ օրում գրանցվել է կորոնավիրուսի վարակման 1332 նոր դեպք, 6 մարդ մահացել է 01/25/2022   11:19 Նման խոսակցություն մեր իրականության մեջ գոյություն չունի.ՔՊ-ն հերքում է ռուսական 102-րդ ռազմաբազայի դուրսբերման մասին տեղեկությունները 01/25/2022   11:13 Բարձրաստիճան պաշտոնյաներն իրավունք չունեն ՄԻՊ-ի բարձրացրած խնդիրներից մարդկանց ուշադրությունը շեղելու կամ այդ խնդիրները «փակելու» համար դրանք անվանել միակողմանի կամ քաղաքական. ՄԻՊ 01/25/2022   11:05 Ռուս խաղաղապահների աջակցությամբ՝ ավելի քան 150 ուխտավորներ Հայաստանից և Լեռնային Ղարաբաղից այցելել են Ամարասի վանական համալիր 01/25/2022   10:52 Վահրամ Դումանյանն ընդունել է կոմպոզիտոր Լորիս Ճգնավորյանին 01/25/2022   10:35 Մեղադրանքի կողմը քննության ողջ ընթացքում միջոցներ չի ձեռնարկել հրթիռների անպիտանիությունը ապացուցելու համար, համապատասխան փորձաքննություն չի կատարվել․ Դավիթ Տոնոյանի փաստաբանական խումբ 01/25/2022   10:28 Սյունիքի մարզը կարող է փաստացիորեն դուրս մղվել կենսական նշանակության այդ ծրագրից. Վարդան Ոսկանյան 01/25/2022   10:25 ՀՀ ԱԳ նախարար Արարատ Միրզոյանը կմեկնի Լյուքսեմբուրգ 01/25/2022   10:23 Վայոց ձորի մարզի Ջերմուկ քաղաքում տեղում է ձյուն 01/25/2022   10:16 Կարող եք որոշել, որ «պատվաստանյութերը ևս պետական պաշտոնյաներ են». «Փաստ» 01/25/2022   10:13 «Խաղից դուրս» վիճակում. «Փաստ» 01/25/2022   10:09 Ջերմոցատերերը՝ լուրջ խնդրի առջև. «Ժողովուրդ» 01/25/2022   10:04 Չի բացառվում՝ 102-րդ ռազմաբազան դուրս բերվի Գյումրիից. «ժողովուրդ» 01/25/2022   10:02 Ռոբերտ Քոչարյանը հորդորել էր Սերժ Սարգսյանին Արմեն Սարգսյանին չբերել. «Հրապարակ» 01/25/2022   09:59 Facebook-ը, Zoom-ը, Uber-ը, Netflix-ը, Quora-ն օգտվում են հայկական ստարտափի պլատֆորմից. նոր հնարավորություններ՝ Հայաստանի ՏՏ մասնագետների համար. «Փաստ» 01/25/2022   09:56 Ինչով է զբաղվելու Արման Թաթոյանը՝ պաշտոնը թողնելուց հետո. «Ժողովուրդ» 01/25/2022   09:52 Բորիս Ավագյանը սպառնում է պատռել «Նիկոլի եւ նրա բանդայի դիմակը». «Հրապարակ» 01/25/2022   09:45 Արատավոր երևույթների ու մեխանիզմների վերադարձը. «Փաստ» 01/25/2022   09:42 Ինչ էր ասել Արմեն Սարգսյանը մեկ տարի առաջ. «Ժողովուրդ» 01/25/2022   09:40 Փաշինյան-Արայիկ Հարությունյան կոնֆլիկտը շարունակություն ունի. «Հրապարակ» 01/24/2022   23:59 ՀՀ տարածքում կան փակ և դժվարանցանելի ավտոճանապարհներ 01/24/2022   23:58 Սպասեք աղետի․ քաղաքագետ 01/24/2022   23:55 Նիկոլ Փաշինյանը վերահաստատեց, որ կողմ է թուրք-ադրբեջանական նախապայմաններին․ Թեւանյան 01/24/2022   23:50 Էլեկտրաէներգիայի վաղվա պլանային անջատումների հասցեները 01/24/2022   23:45 Դժբախտ պատահար Երևանի Գրիբոյեդովի փողոցում 01/24/2022   23:36 Կիեւը հայտարարել Է Ուկրաինայի վրա լայնածավալ հարձակման մասին պնդումների հիմքերի բացակայության մասին 01/24/2022   23:23 ՄԻՊ-ի պաշտոնը այսպիսով վերածվեց ՆԻՊ-ի պաշտոնի 01/24/2022   23:18 Նիկոլ Փաշինյանի կարծիքով՝ Վահագն Ալեքսանյանի վիրավորական հայտարարությունը լրագրողների մասին անհիմն չէ 01/24/2022   23:04 Մենք Զինված ուժերի առաջ տարածքներ նվաճելու խնդիր չենք դնելու. Նիկոլ Փաշինյան
01/24/2022   16:16 ՊՆ աշխատակիցները 100.000-ական դրամ են հավաքել որպես ՊՆ նախարար Սուրեն Պապիկյանի հարսանեկան նվեր (տեսանյութ) 01/24/2022   19:11 Տեղյա՞կ եք, որ Թուրքիան և Ադրբեջանը Սյունիքը փորձելու են ամբողջությամբ անջատել Հայաստանից, ինչներիս է պետք Ձեր սովորեցրածը. Մանուել Մանուկյանը դիմել է ԵՊՀ-ի դասախոսներին 01/23/2022   20:12 Նախագահ Արմեն Սարգսյանը հրաժարական է տվել 01/24/2022   19:49 Ղազախստանում Արմեն Սարգսյանի նկատմամբ քրեական գործեր կարող են հարուցվել. Ա. Սարգսյանն իրեն ապահով կարող է զգալ Մեծ Բրիտանիայի քաղաքացիության փաստաթղթով 01/23/2022   20:24 Իրավիճակի իրապես բարդ լինելը հաստատվում է նաև Հանրապետության նախագահ Արմեն Սարգսյանի հրաժարականով, հրաժարականի տեքստից կոնկրետ ազդակներ կան. Վարդևանյան 01/23/2022   21:19 Հայաստանի գլխին նոր ուժեղ շանթի նախաշեմին Արմեն Սարգսյանը որոշել է թռնել. Աշոտյան 01/23/2022   18:40 Մորգենշտերնի համերգը Երևանում չեղարկվել է 01/24/2022   14:33 Արմեն Սարգսյանը գաղթե՞լ է Հայաստանից. ՀՀ նախագահը պաշտոնից հրաժարականը տվել է՝ գտնվելով արտերկրում 01/23/2022   19:58 Նիկո՛լ Անհող, որտեղի՞ց պատմության ուսուցիչ Սուրիկին «փարավոնյան» հարսանիքի գումարները․ Համբարյան 01/23/2022   23:58 Ինձ համար այդ հրաժարականն առնվազն ուշացած է կամ այլևս ոչ կարևոր. Վանեցյան 01/23/2022   16:24 Վրաերթ-վթար Երևանում. վրաերթի ենթարկվածի ոտքը կտրվել է, վարորդը դիմել է փախուստի 01/24/2022   17:49 Դիմակավորված անձանց կողմից իր տան բակից բերման է ենթարկվել Սայաթ Շիրինյանը. Բենիկ Գալստյան 01/23/2022   21:54 Ի՞նչ հնարավոր փաստաթուղթ է պատրաստվում, որի տակ չի ցանկանում ստորագրություն դնել Արմեն Սարգսյանը․ Դանիելյան 01/24/2022   22:50 Սայաթ Շիրինյանը բերման էր ենթարկվել՝ Մարտունիում ամիսներ առաջ գողացված սրճեփի գործով 01/24/2022   19:39 Արմեն Սարգսյանի ստերի բուրգը փլվեց. նախագահը ստիպված է հրաժարական տվել. «Հետք» 01/23/2022   23:28 «Սահմանադրական փոփոխությունների ստարտը տրված է». Քոչարյան 01/23/2022   15:45 Արցախի 75 տոկոսը հանձնել են ու «դմփ-դմփ-հու» են գոռում. Շարմազանով 01/23/2022   21:48 Որտե՞ղ է Արմեն Սարգսյանը կայացրել հրաժարական տալու որոշումը 01/23/2022   19:28 Փաստաբանները վերաքննիչ բողոք են ներկայացրել` պահանջելով կալանքից ազատել Առուշ Առուշանյանին 01/23/2022   21:04 Այս ամենն արվում է, որ ոմնի առջև նախագահ դառնալու դռները բացվեն. Եղիազարյան

Սոչիով Բրյուսել տանող դժվար ճանապարհը․ որտե՞ղ կլինի վերջին կանգառը. Արմեն Գեւորգյան 12/01/2021   12:46  |  Վերլուծություններ

 

Աշխարհում ուժգնանում է անորոշության գործոնը, ավելանում են հակասությունները միջազգային հարաբերություններում։ Այս մասին գրել է ՀՀ ԱԺ Տարածաշրջանային և Եվրասիական ինտեգրման հարցերի հանձնաժողովի նախագահ Արմեն Գևորգյանը.

«Ձևավորվում են ազդեցության նոր կենտրոններ։ Այս ամենը կարող է հանգեցնել գործող դաշինքների և այլ ձևաչափերի  փլուզմանը (կամ առնվազն՝ ներքին ճգնաժամերի), ինչպես նաև նորերի ձևավորմանը։ Մենք պետք է շատ զգոն և ուշադիր մոտենանք այս գործընթացներին, քանի որ ինքներս ստիպված ենք լինելու կողմնորոշվել և ընտրություն կատարել։ Զգոնությունն անհրաժեշտ է՝ հասկանալու համար, թե որքանով են որոշ գործընթացներ խրախուսվում մեր հաշվին և մեր դեմ։ 

Վերջերս անդրադարձել եմ այն իրողությանը, երբ ՀԱՊԿ և ԵԱՏՄ երկու անդամ-պետություն՝ Ղազախստանն ու Ղրղզստանը, թյուրքական պետությունների Ստամբուլյան գագաթնաժողովում միացել են այնպիսի քաղաքական գնահատականների և նախաձեռնությունների, որոնք հակասում են Հայաստանի ազգային շահերին։ Օրերս Աշխաբադում ընդունված «Աշխաբադի կոնսենսուս 2021» փաստաթղթի շրջանակներում նրանց միացավ նաև ՀԱՊԿ մեկ այլ անդամ Տաջիկստանը։ Հասկանալի է, որ արդեն դժվար է խոսել ՀԱՊԿ-ում լիարժեք համախմբվածության մասին։

Ի դեպ, «Աշխաբադի կոնսենսուս 2021»-ից երևում է, որ Ադրբեջանի ժողովրդին ուղղված շնորհավորանքներին միացել է նաև Իրանը, որը «Տնտեսական համագործակցության կազմակերպության» գագաթնաժողովին մասնակցում էր երկրի նախագահի մակարդակով։ Վերջին օրերի իրադարձությունները նաև ցույց են տալիս, որ Իրանի ու Ադրբեջանի հարաբերություններում սկսում է վերականգնվել երխոսությունն ու փոխըմբռնումը։ Աշխաբադում Ադրբեջանի, Իրանի ու Թուրքմենստանի միջև ստորագրվել է նաև գազի մատակարարումների նոր ձևաչափի մասին պայմանագիր։ Ի տարբերություն Ստամբուլի հռչակագրի՝ Աշխաբադի կոնսենսուսը չի հիշտակում այսպես կոչված «Զանգեզուրի միջանցքը», սակայն այնտեղ արձանագրվում է այլ տրանսպորտային միջանցնքների կարևորությունը՝ մասնավորապես Իսլամաբադ-Թեհրան-Ստամբուլ ուղղությունով։ Կարծում եմ՝ Աշխաբադի փաստաթղթում «Զանգեզուրի միջանցքը» չհիշատակելը պայմանավորված է Իրանի և Ադրբեջանի միջև փոխզիջմամբ, որով կազմակերպության անդամներին կոչ է արվում ներդրումներ կատարել այսպես կոչված Ադրբեջանի «ազատագրված տարածքներում», ինչը բացակայում է Ստամբուլի հռչակագրում։

Ակնհայտ է, որ Ադրբեջանը հետևողական և ագրեսիվ կերպով առաջ է մղում տարածաշրջանային հարաբերությունների սեփական օրակարգը՝ ընդ որում շատերին դարձնելով իր դաշնակիցն ու գործընկերը։

Միևնույն ժամանակ ԱՄՆ-ն կազմակերպում է 2021թ-ի ժողովրդավարությունների գագաթնաժողովը, որին չի հրավիրում ՆԱՏՕ-ի անդամ իր գործընկերներին՝ Թուրքիային և Հունգարիային․ վերջինս նաև ԵՄ անդամ է։ Պատկերացնում եմ ներքին հարաբերությունների բնույթը այդ կազմակերպություններում, որոնց ստեղծման և գոյության նպատակն ի սկզբանե եղել է ժողովրդավարական արժեքների ու մարդու հիմնարար իրավունքների ու ազատությունների պաշտպանությունը։ Այդ նույն գագաթնաժողովին չեն հրավիրվել Ռուսաստանը, Չինաստանը, Բելառուսը, ԵԱՏՄ և ՀԱՊԿ անդամ Կենտրոնական Ասիայի երկրները, ինչպես նաև Ադրբեջանը, Իրանը։ Սակայն հրավիրվել է Հայաստանը։ Հատկանշական է, որ ՀԱՊԿ-ից և ԵԱՏՄ-ից միայն Հայաստանին են հրավիրում միանալ գլոբալ ժողովրդավարական ակումբին։ Աննկատ չի մնացել նաև այն, թե ինչպես է Հայաստանը՝ Անվտանգության խորհրդի քարտուղարի շուրթերով շեշտադրել իր մասնակցությունը այդ գագաթնաժողովին։

Հետաքրքիր է, թե ի՛նչ օրակարգով և ինչպիսի՛ գնահատականներով է Հայաստանը մասնակցելու այդ գագաթնաժողովին։ Օրինակ մենք դրա շրջանակներում խոսելո՞ւ ենք Ադրբեջանում գործող ավտորիտար ռեժիմի մասին, թե ինչպե՛ս է այդ երկիրը սանձազերծել 44-օրյա պատերազմը և խախտում է Հայաստանի տարածքային ամբողջականությունը, ինչպե՛ս է Ադրբեջանն արհամարհում ազգերի ինքնորոշման իրավունքը, այն մասին, թե հայ գերիների հարցում ինչպե՛ս է այդ պետությունը խախտում միջազգային իրավունքն ու բոլոր հումանիտար նորմերը, այն մասին, թե ի՛նչ ողբալի վիճակում է գտնվում այդ երկրում մարդու իրավունքների և ազատությունների՝ այդ թվում ԶԼՄ-ների հետ կապված իրավիճակը։ Կարո՞ղ ենք արդյոք գագաթնաժողովից ստանալ Ադրբեջանին ուղղված կոչ՝ անհապաղ ազատ արձակել բոլոր գերիներին։ Թե՞ մենք խոսելու ենք սեփական երկրում կոռուպցիայի դեմ պայքարի «հաջողություններից», այն մասին, թե ինչ «հաջող» են անցել 3 տարում  անցկացված երկու արտահերթ ընտրությունները, նախկին «ոչ ժողովրդավարական համակարգի» և «ժողովրդավարության բաստիոնից» տարածաշրջանային նոր «ժողովրդավարական աստղ» դարձած  Հայաստանի մասին։

Բազմաթիվ երկրների չհրավիրելով գագաթնաժողովին՝ ԱՄՆ-ը փաստորեն դրանք գնահատել է որպես ժողովրդավարության հետ խնդիրներ ունեցող երկրներ։ Ակնհայտ է, որ այն միտված է ձևավորելու նոր գլոբալ հարթակ՝ այսպես կոչված քաղաքակիրթ ժողովրդավարական աշխարհից Ռուսաստանին և Չինաստանին որոշակիորեն մեկուսացնելու և քննադատելու նպատակով։ Մենք պատրաստ կլինե՞նք հրաժարվել միանալ Ռուսաստանում, Չինաստանում, Բելառուսում, Կենտրոնական Ասիայի երկրներում, Իրանում ժողովրդավարության և մարդու իրավունքների հետ կապված իրավիճակին ավելի մեծ ուշադրություն դարձնելու կոչերին և բացասական գնահատականներին, եթե այդպիսիք տեղ գտնեն գագաթնաժողովի ամփոփիչ հայտարարություններում կամ հռչակագրերում։

Շատերը ասածս կարող են համարել արհեստական խնդիր։ Սակայն եկեք չմոռանանք, որ Ժողովրդավարությունների գագաթնաժողովից անմիջապես հետո Բրյուսելում տեղի է ունենալու ԵՄ-Արևելյան գործընկերություն գագաթնաժողովը, սակայն՝ արդեն Ադրբեջանի մասնակցությամբ և առավել տարածաշրջանային օրակարգով։ Ինչո՞վ ենք ներկայանալու այդ գագաթնաժողովին։ Կարո՞ղ ենք հասնել նրան, որ գագաթնաժողովի մասնակիցները՝ առաջին հերթին ԵՄ-ն, հայտարարեն Հայաստանի նկատմամբ Ադրբեջանի ագրեսիան դատապարտելու, Բաքվում պահվող բոլոր հայ ռազմագերիներին անհապաղ ազատ արձակելու պահանջի մասին։ Չէ որ մենք մեկնում ենք այդ գագաթնաժողովին՝ 2,6 մլրդ եվրո ֆինանսական աջակցության մեծ փաթեթի սպասումով, իսկ Ադրբեջանը ի սկզբանե ԵՄ-ից որևէ էական փաթեթ չի ակնկալել։

Ակնհայտ է նաև, որ մենք դեռևս այդպիսի մեծամասշտաբ խոստումներ չենք լսում Ռուսաստանից։ Դրանք կարող էին հնչել Երևանում՝ ԵԱՏՄ գագաթնաժողովի շրջանակներում Հայաստանի և Ռուսաստանի վարչապետերի չկայացած երկկողմ հանդիպման ժամանակ, այդպիսիք չհնչեցին նաև Սոչիում հայ-ռուսական երկկողմ հանդիպման արդյունքում։ Հայտնի չէ, թե 2022թ-ից սկսաց գազի մատակարարման ինչպիսի երկարաժամկետ պայմանավորվածություններ են առկա Ռուսաստանի հետ։

Տարածաշրջանում իրավիճակի զարգացումն արդեն իսկ որոշակիացնում է գլոբալ խաղացողների հիմնական նկրտումները և իրավիճակի վրա ազդելու՝ նրանց մեխանիզմները։ Պետք է ադեկվատորեն գիտակցել, որ բոլոր առավելությունները, որոնք որոշ երկրներ ստացել են 44-օրյա պատերազմի արդյունքում, հարաբերական և ժամանակավոր են։ Սա վերաբերում է թե՛ Ադրբեջանին, թե՛ Ռուսաստանին, թե՛ Թուրքիային։ ԱՄՆ-ն և ԵՄ-ն փորձում են կանխել Ռուսաստանի նոր առավելությունների ավելացումն ու ամրապնդումը։

Ադրբեջանը, հիշելով 1994թ-ի հրադադարից հետո հակամարտության շուրջ երկարամյա ստատուս-քվոյի փորձը, ձգտում է ձեռք բերված հաջողությունները վերածել վերջնական արդյունքի։ Իսկ դա նշանակում է՝ հասնել Հայաստանի հետ խաղաղության պայմանագրի, անցկացնել սահմանների դելիմիտացիա և դեմարկացիա ու բացել իր համար ձեռնտու կոմունիկացիաները։ Ալիևը քաջ գիտակցում է, որ ևս մի քանի ամիս ձգվելու դեպքում՝ այս գործընթացը կարող է երկարաժամկետ դառնալ։ Նրան պետք են արագ լուծումներ նաև ներքին լսարանի համար, որտեղ արդեն նոր դժգոհություններ են առաջանում։

Ռուսաստանին դա նույնպես ձեռնտու է, քանի որ վերջինս կարող է հանգիստ աշխատել երկու հարավկովկասյան գործընկերների հետ, ամրապնդվել ձեռք բերած դիրքերում։ Ռուսաստանը նաև հասկանում է, որ եթե գործընթացը ձգվի, ապա «խաղը» կարող է ընթանալ ոչ իր կանոններով։ Ակնհայտ է, որ որոշակի շոկից հետո, որ ապրեցին ամերիկացիներն ու եվրոպացիները՝ Արցախում ռուս խաղաղապահների ակնթարթային հայտնվելուց հետո, նրանք արդեն ուշքի են գալիս և փորձում դառնալ գործընթացի լիիրավ մասնակիցներ։

Ռուսաստանին անհրաժեշտ է չեզոքացնել արևմտյան դերակատարների նկրտումները, թեկուզ՝ ժամանակավորապես, արագ լուծումներ գտնել, հետևաբար՝ վերջինս տարածաշրջանային խաղին ակտիվորեն ներգրավում է Թուրքիային ու Իրանին և ասում է, որ Հարավային Կովկասի խնդիրները մենք կարող ենք ինքներս լուծել նոր՝ 3+3 ձևաչափի շրջանակներում։ Միաժամանակ, Ռուսաստանը հասկանում է, որ Հայաստանի և Ադրբեջանի միջև կառուցողական միջնորդի դիրքավորումը հանգեցնում է նրան, որ Ադրբեջանը գնալով ավելի ագրեսիվ է դառնում իր ցանկություններում և ձգտումներում։ Իսկ դա խնդիրներ է ստեղծում նաև Ռուսաստանի համար, քանի որ կասկածներ են առաջանում նրա՝ որպես ռազմաքաղաքական դաշնակցի արդյունավետության և նույն ՀԱՊԿ-ում համախմբվածությունը պահպանելու կարողության մասով։ Իսկ այս հանգամանքները պարարտ հող են դառնում Հայաստանում հակառուսական տրամադրությունները ընդլայնելու համար։

Ամերիկացիներն ու եվրոպացիներն էլ պնդում են, որ տարածաշրջանում  ամուր խաղաղություն չի լինի, քանի դեռ լուծված չէ Արցախի կարգավիճակի հարցը, հետևաբար ակտիվորեն փորձում են վերակենդանացնել ԵԱՀԿ Մինսկի խումբը և խրախուսել հակառուսական տրամադրությունները:

Իսկ ահա Հայաստանը, որ պատերազմի ավարտից հետո վերջին մեկ տարին աշխատել է հիմնականում ռուսական կողմնորոշման ծիրում, հիմա հայտնվել է ճամփաբաժանին։ Այն նորից հայտնվել է այնտեղ, որտեղ խաչվում են երկու տարբեր հոսանքներ։ Եվ նորից ծագում է ազնիվ և փոխշահավետ համագործակցության հարցը, որտեղ կրկին առաջնային է դառնում վստահության գործոնը։ Մի բան պետք է հիշել՝ նույնիսկ Հայաստանի իշխանությունների հեղափոխական «արժեքը» չդարձավ արևմուտքի և արևելքի կողմից այն երաշխիքը, որ ավտորիտար Ադրբեջանը պատերազմ չի սանձազերծի «ժողովրդավարության բաստիոն» Հայաստանի դեմ։ Նույնը նաև հիմա է։

Ցանկացած պարագայում մենք պետք է կողմնորոշվենք մեր առաջնահերթություններում։

Առաջիկա տարիները պետք է դառնան սեփական տունը տարրական կարգի բերելու, պետության կառավարելիությունը վերականգնելու ժամանակաշրջան։ Մենք պետք է ուժ հավաքենք, կազդուրվենք։ Մեզ անհրաժեշտ է վերացնել բոլոր ներքին գործոնները, որոնք հասարակական-քաղաքական լարվածություն են առաջացնում։ Պետք է լինի գիտակցում, որ մեր շատ խնդիրներ դժվար կլինի լուծել ինքնուրույն ու միայնակ, և հետևաբար անհրաժեշտ է այնպիսի վարքագիծ դրսևորել, որ ուրիշները ցանկություն ունենան մեզ օգնելու, այլ ոչ՝ օգտագործելո։ Մեր առաջիկա աշխատանքների փիլիսոփայությունը պետք է լինի այն, որ մենք չդառնանք բեռ մեր գործընկերների համար։ Միաժամանակ մենք չպետք է բարդույթավորվենք մեր ներկայիս իրավիճակից, չափերից ու հնարավորություններից։

Թիվ մեկ առաջնահերթությունն այս պահին երկրի անվտանգությունն է։ Մենք պետք է հստակ և պրագմատիկ գիտակցենք և ստեղծենք պետական սահմանի նոր հատվածներում պաշտպանության մեխանիզմները, այդ թվում՝ ռուս ուժայինների հետ համագործակցության միջոցով։ Զինված ուժերի բարեփոխումը պետք է հաշվի առնի պետության զարգացման օբյեկտիվ պայմանները և ողջ հասարակության համար միավորող գաղափար դառնա։ Մենք պետք է ունենանք կոմպակտ, առաջադեմ տեխնոլոգիաներով հագեցած և բարոյապես առողջ զինված ուժեր։ Առաջնահերթ խնդիր պետք է լինի նոր տիպի և անթերի հակաօդային պաշտպանության համակարգի ստեղծումը, մենք պետք է ունենանք հուսալի «վահան»։ Մենք պետք է ձգտենք, որ մեզ մոտ տեղակայվեն այդ ոլորտի ամենաառաջադիմական լուծումները։

Անհրաժեշտ է գույքագրել բոլոր այն մեխանիզմները, որոնք կարող են գործարկվել ռազմական և ռազմատեխնիկական օգնության տրամադրման երկկողմ և բազմակողմ միջազգային պայմանագրերով, գնահատել դրանց ներկա արդյունավետությունը և հակառակը, դրանց անպետքությունը, գտնել նոր օպտիմալ լուծումներ, դրանք հարմարեցնել ժամանակակից պայմաններին և պահանջներին և քննարկել գործընկերների հետ։

Մենք պետք է նախաձեռնենք միջոցառումների և առաջարկների այնպիսի փաթեթ, ըստ որի Հայաստանը կարող է Ռուսաստանի համար դառնալ ինքնատիպ գիտաարտադրական կլաստեր՝ ռազմարդյունաբերական համալիրի գծով։ Այս ուղղությամբ իրական համագործակցությունը Հայաստանի զինված ուժերին, ինչպես նաև Ռուսաստանի՝ Հայաստանում տեղակայված զինված կազմավորումներին  կապահովի ռազմա-տեխնիկական ինքնաբավության զգալի մակարդակ, կնվազեցնի ներմուծման ծավալները, հետևաբար նաև՝ տրանսպորտային կախվածությունը հարևանների քմահաճույքներից։ Այս համատեքստում կարելի է մանրամասն ուսումնասիրել նմանատիպ համագործակցության փորձը ԱՄՆ և Իսրայելի միջև։

Անհրաժեշտ է նորովի կազմավորել հատուկ ծառայությունների հակահետախուզական գործունեությունը։ Նույնիսկ հայ-ադրբեջանական և հայ-թուրքական հարաբերությունների հարցում մեզ համար նպաստավոր լուծումների պարագայում տարածաշրջանում զարգանալու են այնպիսի աշխարհաքաղաքական գործընթացներ, որոնք ուղիղ ազդեցություն են ունենալու մեր երկրի վրա։ Մենք միշտ պետք է զգոն լինենք։ Մենք ինքներս պետք է տեղեկատվության տիրապետենք և այն տրամադրենք գործընկերներին, այլ ոչ թե միայն հետախուզության օբյեկտ լինենք։ Մենք պետք է ինտենսիվորեն մասնագետներ պատրաստենք՝ բոլոր հիմնական տարածաշրջանային լեզուների իմացությամբ։ Սա շատ  կարևոր ուղղություն է, որի պոտենցիալը մենք ունենք։

Հենց ազգային անվտանգության ապահովման համատեքստում անհրաժեշտ է հստակեցնել միջազգային հարաբերությունների նոր օրակարգը։ Մենք չպետք է աշխարհին ապացուցենք մեր ժողովրդավար լինելը, մենք պետք է աշխարհին ցույց տանք, որ 21-րդ դարում կան պետություններ, որոնք իրենց հավակնություններն առաջ են մղում կրոնական ինքնության հողի վրա, օրինակ՝ Թուրքիան և Ադրբեջանը։ Այս իմաստով հարկավոր է գտնել պետական մարմինների, մարդու իրավունքների պաշտպանի և սփյուռքի ներկայացուցիչների համագործակցության նոր մեխանիզմներ։ Մեր հայցերը  միջազգային դատարաններում կարող են նոր հարթակ դառնալ նման համագործակցության համար։

Մենք պետք է ցույց տանք, որ չենք հրաժարվել մեր ազգային գաղափարներից և ձգտումներից, այդ թվում՝ Արցախի հարցում, մենք պետք է վերստին ապացուցենք, որ վստահելի գործընկեր ենք, և նույնը ակնկալում ենք մյուսներից։ Մենք ինքներս պետք է նախաձեռնենք տհաճ քննարկումներ մի շարք միջազգային կազմակերպություններում մեր գործընկերների հետ։ Դա միայն կամրապնդի այդ կազմակերպությունները, իսկ եթե ոչ, ապա հարաբերություններում անհրաժեշտ պարզություն և հստակություն կմտցնի։

Մենք կորցնում ենք արտաքին աշխատանքի մեր եզակի ռեսուրսներից մեկը՝ լոբբիստական հնարավորություները։ Ամրապնդել, վերականգնել և ստեղծել նորերը․ սա պետք է լինի լոբբիստական հնարավորությունների մասով մեր բանաձևը։

Մենք պետք է ձգտենք լինել բաց և տարանցիկ երկիր, այդ թվում՝ հաղորդակցությունների տեսանկյունից, սակայն լուծումները պետք է փոխշահավետ լինեն։ Հյուսիս-Հարավ աշխարհագրության մեջ մեր  բանաձևը կարող է դառնալ նաև Պարսից ծոցի տնտեսությունները սևծովյան ավազանի տնտեսությունների հետ կապելը։ Օրինակ՝ մտածել համաարաբական երկաթուղին (Օման, ԱՄԷ, Սաուդյան Արաբիա, Քուվեյթ) Իրաքի և Իրանի միջոցով Հայաստանի նոր և հին տրանսպորտային հաղորդակցությունների հետ միավորելու հեռանկարի մասին։ Հայաստանը օբյեկտիվորեն կարող է նաև կամուրջ դառնալ արաբական աշխարհի և ԵԱՏՄ-ի միջև։

Իրանի և Թուրքմենստանի հետ գազի ոլորտում համագործակցության իրական հնարավություններ կան։ Մենք պետք է առավելագույն ակտիվությամբ Իրանին ներգրավենք Հայաստանի հարավային շրջանների՝ մասնավորապես Սյունիքի տնտեսական զարգացման գործում՝ ստեղծելով համատեղ ձեռնարկություններ, կոոպերացիայի այլ ձևաչափեր։

Մենք պետք է մեր գաղափարակիցը դարձնենք միջազգային ֆինանսական և տնտեսական կազմակերպություններին, որոնք օբյեկտիվորեն և ադեկվատ ձևով կարող են գնահատել մեզ համար բոլոր հնարավոր կոմունիկացիաների առավելություններն ու արդյունավետությունը, իսկ հետագայում՝ մասնակցել դրանց իրականացմանը։

Մենք պետք է կանգնեցնենք պետական պարտքի՝ երկրի համար կործանարար աճը։ Արդեն ակնհայտ է, որ մեր երկրի տնտեսությունը չի գեներացնում այնքան միջոցներ և ռեսուրսներ, որոնք կկարողանան անցնցում սպասարկել երկրի պետական պարտքը։ Մենք պետք է խուսափենք տնտեսական դեֆոլտից, որը վերջնականապես կձևակերպի մեր՝ արդեն նաև ֆինանսական կախվածությունը արտաքին աշխարհից։

Սա ամենակարևոր գործերի միայն մի մասն է։ Սակայն ինչպես այս, այնպես էլ այլ անելիքների հարցում պետք է տեղի ունենա համազգային կոնսենսուս»։

 

 

 

Աղբյուր` Փաստինֆո


Հարակից հրապարակումներ`

17:37 01/11/2021  |  ՎերլուծություններԽաղաղության հայկական մոդելի և ազգային ինքնիշխանության մասին
17:19 26/10/2021  |  2-րդ նախագահի գործով դատավարությունըԴա ինչ է նշանակում՝ սպառնալի՞ք է, առաջա՞րկ. Արմեն Գեւորգյանը՝ դատախազին
17:07 26/10/2021  |  ՄեկնաբանությունԱռաջին անգամ նման հեղինակավոր դատարանում հնարավորություն ենք ստանում ներկայացնելու Ադրբեջանի իշխանությունների իրական հակահայկական էությունը. Գեւորգյան
12:16 21/10/2021  |  ԼՐԱՀՈՍՄեր տեղը` ձևավորվող աշխարհքաղաքական դաշինքներում. Արմեն Գեւորգյան
10:35 18/10/2021  |  ԼՐԱՀՈՍԱրդյո՞ք այս որոշումը չի սահմանափակում քաղաքացիների ազատ տեղաշարժի իրավունքը և դրանով իսկ չի հակասում Սահմանադրության համապատասխան նորմերին. Արմեն Գրիգորյանը
14:24 14/10/2021  |  ՎերլուծություններԱդրբեջանական նոր դրոշի գույները՝ փող և իսլամ. Արմեն Գևորգյան
14:58 12/10/2021  |  2-րդ նախագահի գործով դատավարությունըԴատարանն Արմեն Գևորգյանին գերի է պահում՝ թույլ չտալով կատարել իր պարտավորությունները. Դատարանը կրկին Գևորգյանին թույլ չտվեց մեկնել Մոսկվա՝ մասնակցելու ԵԽԽՎ նիստին
14:38 12/10/2021  |  2-րդ նախագահի գործով դատավարությունըԴատարանը թույլ չտվեց Արմեն Գևորգյանին ԱԺ-ին վերադարձնել Ստրասբուրգ մեկնելու համար իրեն փոխանցված 404 հազար 729 դրամը
11:39 11/10/2021  |  ՎերլուծություններԱշխարհաքաղաքական նոր բանաձեւերի իմաստն ու գործառույթները. Արմեն Գեւորգյան
11:08 02/10/2021  |  ԼՐԱՀՈՍՀարևանների հետ խաղաղություն չի կարող լինել, եթե չկա խաղաղություն սեփական երկրում. Արմեն Գևորգյան

Արխիվ

[]