Թեմաներ
Հինգշաբթի 09 / 23 / 2021
Փոխարժեք
+ °C
+ °C

Ամենակարևոր իրավական լուրերը Հայաստանից` Telegram-ում

ԲՈԼՈՐ ՆՅՈՒԹԵՐԸ

09/23/2021   19:15 Թուրքական մասնավոր ինքնաթիռ է վայրէջք կատարել Երևանում. Թուրքական պատվիրակություն է գաղտնի ժամանել 09/23/2021   19:07 Ավտոմեքենան դուրս է եկել ճանապարհի երթևեկելի հատվածից և գլորվել ձորը 09/23/2021   18:49 Ալեն Սիմոնյանն ընդունեց Հայաստանում ՄԱԿ-ի մշտական համակարգող Շոմբի Շարփի գլխավորած պատվիրակությանը 09/23/2021   18:48 Վերին շորժայում՝ թշնամուց 400 մետր հեռավորության վրա, բնակիչները աշնանացան են սկսել 09/23/2021   18:38 Հայաստանի ու Սփյուռքի միջև լուրջ անվստահության մթնոլորտ ունենք. Սինանյան 09/23/2021   18:34 Մարդկանց վիշտը, վտանգի և անպաշտպանության զգացումը, անորոշ ապագան ու թուրքական սիրախաղերը դրոն շոուներով փոխհատուցել չստացվեց.Արտակ Զաքարյան 09/23/2021   18:26 Ես հանդիսանում եմ 6 աշխատակիցների գործատու և արգելում եմ նրանց ենթարկվել ոչ իրավաչափ իրավական ակտին, չեմ պարտադրելու ներկայացնեն ՊՇՌ թեստ. Կոչուբաև 09/23/2021   18:22 Ու՞ր մնացին Սփյուռքից եկող հսկայական ներդրումները. Պատգամավորը՝ Սինանյանին  09/23/2021   18:15 Ղազախստանում հանդիպել են Հայաստանի, ՌԴ-ի և Ադրբեջանի գլխավոր դատախազները 09/23/2021   17:51 ՀՀ ՔՏՀԱ տեսչական մարմինը դիտարկել է Երևանի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի հանրային տրանսպորտը 09/23/2021   17:46 Օդի ջերմաստիճանը 24-ի կեսօրից հետո, 25-ի գիշերը աստիճանաբար կնվազի 7-10 աստիճանով 09/23/2021   17:42 Հայ խաղաղապահները Կոսովոյում նշել են Անկախության օրը 09/23/2021   17:38 Սփյուռքի բոլոր ճակատներում նահանջ ունենք. Սինանյան 09/23/2021   17:35 Արցախի ԱԺ պատվիրակությունը չի հրավիրվել Անկախության օրվա միջոցառմանը․ պետականության ավանդույթները մերժելով՝ ՀՀ իշխանությունները կասկածի տակ են դնում Արցախի սուբյեկտայնությունը․ հայտարարություն 09/23/2021   17:29 ԱԱԾ պահեստազորի սպան՝ Գյումրիի քաղաքապետի թեկնածու 09/23/2021   17:12 Արմեն Չարչյանի գործով հրատապ դատական նիստ է նշանակվել 09/23/2021   17:11 Գագիկ Ջհանգիրյանի կազմով ԲԴԽ-ն չի կարող օրինական դատարան լինել դատավորների համար, խախտվում են դատավորների արդար դատաքննության իրավունքը. «Հայաստան» խմբակցությունը դիմել է ՍԴ 09/23/2021   17:02 Վարանդայի շրջանում հայտնաբերվել է ևս 1 հայ զինծառայողի աճյուն 09/23/2021   16:37 Տանն Կիլիկիո Կաթողիկէ Հայոց 21-րդ Կաթողիկոս Պատրիարք է ընտրվել Արհ. Տ. Ռաֆայել Արքեպս Մինասյանը 09/23/2021   16:18 Պայմանական հակառակորդի կարևոր օբյեկտները հայտնաբերվել են 09/23/2021   16:12 Չեմ հասկանում՝ ինչու՞ է մեր իշխանությունը շարունակում պաշտպանել ադրբեջանական շահը և անընդհատ ադրբեջանական գործողություններն արդարացնել.Թագուհի Թովմասյան 09/23/2021   16:09 Օձունի համայնքապետ Արսեն Տիտանյանին մարզպետարանում ծեծի ենթարկելու գործով վարույթը կասեցվել է. Քննիչը ապացույցներ չի կարողացել գտնել՝ մեղադրյալ ներգրավելու համար 09/23/2021   15:55 «Արևիք» ազգային պարկում բռնկված հրդեհի արդյունքում այրվել է մոտ 423 հա տարածք 09/23/2021   15:42 Մահացել է Կապանի բրիգադի առանձին տանկային վաշտի հրամանատար, փոխգնդապետ Ռուբիկ Աբրահամյանը 09/23/2021   15:30 Առողջապահության նախարարի հրամանը չկատարելու դեպքում գործատուն չի կարող ազատել աշխատակցին. նախարարի հրամանը վիճարկելու ենք․ Զոհրաբյան 09/23/2021   15:21 Ես էլ, Պապիկյանն էլ հոլի պես ֆռում ենք. Քերոբյանը խաղողագործներին խոստացավ լուծել խնդիրը 09/23/2021   15:16 Ուղիղ մեկ ամիս է, ինչ ավագ լեյտենանտ Դավիդյանի գտնվելու վայրն անհայտ է. Որոնումները շարունակվում են 09/23/2021   15:11 Խտրական վերաբերմունք կա պատվաստվածների և չպատվաստվածների միջև. մարդու իրավունքի սահմանափակում եմ տեսնում.Արա Զոհրաբյան 09/23/2021   14:58 Իրանցի հրշեջները մասնակցել են Մեղրիի անտառային տարածքում բռնկված հրդեհի մարման աշխատանքներին 09/23/2021   14:58 Freedom House-ի 2021 թվականի զեկույցում օգտագործված են ՀՀ մարդու իրավունքների պաշտպան Արման Թաթոյանի հայտարարությունները 09/23/2021   14:38 Գնացել, խնդրել ենք Ծառուկյանին, որ բացի գործարանը, բայց չի բացում. Քերոբյան 09/23/2021   14:32 Զանգեր եմ ստացել կառավարության աշխատողներից՝ թե ինչի՞ եմ ուրիշների հացին կպնում, բայց սկզբից իրենք են իմ հացին կպել.Արզաքանյանը միացել էր խաղողագործների ակցիային 09/23/2021   14:24 Սուրեն Պապիկյանը և Սերգեյ Կոպիրկինը քննարկել են Գորիս-Կապան ճանապարհահատվածում ստեղծված իրավիճակը 09/23/2021   14:20 Ռաիսին Էրդողանին պաշտոնական այցով հրավիրել է Իրան 09/23/2021   14:13 Արմավիրի մարզպետը 2.5 տարի է այդ պաշտոնում է, բայց չգիտի՝ խաղողը վազի վրա է աճու՞մ, թե՞ ձմերուկի նման ցանում են, աճում է.խաղողագործ 09/23/2021   14:13 Բայդենի խորհրդականն ու Էրդողանի խոսնակը քննարկել են իրավիճակը Կովկասում 44-օրյա պատերազմից հետո 09/23/2021   14:06 Ալեն Սիմոնյանն ընդունեց Հայաստանում ԵՄ պատվիրակության ղեկավար, ԵՄ դեսպան Անդրեա Վիկտորինին 09/23/2021   13:44 Նախկիններից լացելն ու գործ անելու իմիտացիան են լավ ժառանգել. խաղողագործ 09/23/2021   13:42 Վերջին օրերին Հայաստանի բարեկամ Իրանի հասցեին Ադրբեջանից տարբեր մակարդակներով հնչում են անընդունելի և սադրիչ հայտարարություններ. Վանեցյան 09/23/2021   13:36 Առողջապահության նախարարը պնդեց, որ կորոնավիրուսի դեմ պատվաստումները չեն ազդում մարդու վերարտադրողական առողջության վրա 09/23/2021   13:04 Օրական 500 կգ-ից 1 տոննա խաղող եմ կորցնում. Խաղողագործները կառավարության շենքի դիմաց են 09/23/2021   12:58 Համաքաղաքացու նկատմամբ սպանության փորձ կատարելու գործի նախաքննությունն ավարտվել է 09/23/2021   12:53 Ներողություն եմ խնդրում, որ դիմակը դեմքիս ջուր չեմ կարողանում խմել.Ավանեսյանը հեգնեց 09/23/2021   12:43 Գլխավոր դատախազ Արթուր Դավթյանը Նուր-Սուլթանում մասնակցել է ԱՊՀ անդամ-պետությունների ԳԴՀԽ նիստին 09/23/2021   12:36 Հայաստանում մինչ օրս 377 հազար 405 պատվաստում է իրականացվել կորոնավիրուսի դեմ.ԱՆ նախարար 09/23/2021   12:31 Ռուս խաղաղապահները մարդասիրական օգնություն են ցուցաբերել Լեռնային Ղարաբաղի բազմազավակ ընտանիքներին 09/23/2021   12:26 ՊԵԿ նախագահ Ռուստամ Բադասյանն ընդունել է ՀՀ-ում ԱՄՆ դեսպանության թմրամիջոցների դեմ պայքարի և իրավապահ համագործակցության ծրագրի տնօրեն Ալեքսիս Հաֆթվանիին 09/23/2021   12:21 Քննիչ հանձնաժողովի ծուղակը 09/23/2021   12:13 Թեհրանում կհանդիպեն Ադրբեջանի, Իրանի և Թուրքիայի արտգործնախարարները 09/23/2021   12:06 Վանաձորում հարևանների վիճաբանությունն ավարտվել էր ծեծկռտուքով. Մեկը մյուսին հասցրել էր կյանքին վտանգ սպառնացող ծանր վնաս. ՔԿ
09/22/2021   20:41 Բաքուն կրակ է բացել իրանական ուղղաթիռի ուղղությամբ 09/21/2021   20:59 Փաշինյանի ելույթը հուզեց տիկնոջը. Աննա Հակոբյանն արտասվեց 09/23/2021   15:30 Առողջապահության նախարարի հրամանը չկատարելու դեպքում գործատուն չի կարող ազատել աշխատակցին. նախարարի հրամանը վիճարկելու ենք․ Զոհրաբյան 09/22/2021   12:45 Որքան տուգանք կսահմանվի, եթե քաղաքացիները խախտեն հոկտեմբերի 1-ից ուժի մեջ մտնող կանոնները. Պարզաբանում է տեսչական մարմնի ներկայացուցիչը 09/22/2021   16:09 38-ամյա տղամարդը զանգել է ոստիկանություն և հայհոյել Փաշինյանին.նյութեր են նախապատրաստվում 09/21/2021   23:57 Բռնազավթված Վարանդայում դեռևս չկառուցված Բաքվի բռնապետի օդնավակայանն արդեն իսկ իրանական հրթիռների պոտենցիալ թիրախ է. իրանագետ 09/21/2021   19:33 Զարմանալի ու վրդովեցնող է, որ պետական պաշտոն զբաղեցնող անձը կարող է նման կերպ աղավաղել և խեղաթյուրել ինֆորմացիան. Զոհված զինծառայողի մայրը՝ Նաիրի Սարգսյանի հայտարարության մասին 09/22/2021   19:46 Փաշինյանի սրբությունը Ստալինն է. նա լրտես է, սրանք ուզում են հայը պանդուխտ դառնա. Պարույր Հայրիկյան 09/22/2021   18:40 Նիկոլ Փաշինյանի լուսանկարի տակ վիրավորանք պարունակող գրառում կատարելու փաստի առթիվ հարուցվել է քրեական գործ՝ առանց «տուժողի» բողոքի 09/23/2021   10:30 Մի քանի դպրոցների ուսուցիչներ ցանկություն են հայտնել աշխատանքից ազատվելու. Պատկերացնո՞ւմ եք՝ ինչ կարող է լինել. Հովսեփյան 09/22/2021   17:41 Երևանում ուղևորներով լի «Գազել»-ի դուռը պոկվել է 09/22/2021   16:06 Իրանական համազարկային կրակի ռեակտիվ համակարգը տեղակայվել է Ադրբեջանի հետ սահմանին. լուսանկար 09/22/2021   20:56 Ադրբեջանը խնդրում է միջազգային հանրությանը ճնշել Հայաստանին 09/22/2021   09:57 Ադրբեջանցիները պահանջել են իջեցնել Ամարասի վրա տեղադրված Արցախի դրոշը. «Հրապարակ» 09/22/2021   13:47 Զարուհի Փոստանջյանը պահանջում է քրեական գործ հարուցել՝ իրավունքները եւ ազատությունները սահմանափակող ոստիկանների նկատմամբ 09/21/2021   20:34 Պատմությունը ապացուցել է՝ հաղթանակը պատերազմում միշտ չէ, որ դարձել է հաղթանակ․ Հաղթելու համար պարտադիր չէ հաղթել ուրիշներին․ Փաշինյան 09/22/2021   22:23 Հանրապետության մի շարք տարածքներում 1 օր ջուր չի լինելու 09/22/2021   16:18 ՀՀ-ի հետ սահմանին ականի պայթունից ադրբեջանցի է մահացել 09/22/2021   17:52 Ոստիկանությունը հիմա էլ վիրավորվել է Ալեն Սիմոնյանի փոխարեն 09/22/2021   15:50 Եթե խոշորացումից հետո Վարդենիսի 36 գյուղերից մնա 30-ը, կամ արտագաղթը հատի 50 տոկոսի սահմանը՝ ո՞վ է պատասխան տալու․ Սոթքի բնակիչ

Մի ակնհայտ իրողության անտեսման ողբերգական հետևանքները. Լևոն Տեր-Պետրոսյան 04/01/2021   18:59  |  ԼՐԱՀՈՍ

Իմ ելույթներում, հարցազրույցներում և հրապարակումներում ես բազմիցս արտահայտել եմ «Ղարաբաղի հարցի լուծման բանալին գտնվում է Ռուսաստանի ձեռքում» միտքը, որը տարակուսանքով կամ զայրույթով է ընկալվել թե՛ քաղաքական ուժերի, թե՛ փորձագիտական շրջանակների, և թե՛ օրվա իշխանությունների կողմից: Հաշվի առնելով խնդրի այժմեականությունը՝ ավելորդ չեմ համարում հիշեցնել ժամանակին այդ առթիվ հրապարակած իմ տեսակետները՝ միաժամանակ ներողություն խնդրելով ընթերցողից ընդարձակ քաղվածքներ կատարելու համար: Լևոն Տեր-Պետրոսյանի հոդվածը հրապարակել է iLur.am-ը:

***
 
«Ի տարբերություն Արեւմուտքի, Ռուսաստանի համար Այսրկովկասը եղել եւ մնում է կենսական շահերի ոլորտ, եւ միամտություն է կարծել, թե նա երբեւէ հրաժարվելու է այդ շահերը պաշտպանելու ուղեգծից։

Արեւմուտքի վերը շոշափված պասիվությունը եւս մասամբ բացատրվում է նրանով, որ ինքն էլ, թեկուզ ենթագիտակցորեն, տարածաշրջանը դիտում է որպես Ռուսաստանի ազդեցության գոտի։ Եթե ոչ Ամերիկայի Միացյալ Նահանգները, ապա առնվազն Եւրոմիության երկրներից շատերն ինչ-որ կերպ համակերպվել են այս մտքին եւ ակնհայտորեն մտադիր չեն ակտիվորեն միջամտելու Այսրկովկասի գործերին։ Սա նշանակում է, որ Ղարաբաղյան հակամարտության, ինչու չէ, նաեւ հայ–թուրքական հարաբերությունների կարգավորման բանալին գտնվում է Ռուսաստանի ձեռքում։ Հետեւաբար, անկախ իր նախապատվություններից, Հայաստանի ցանկացած իշխանություն կենսական այդ խնդիրների լուծումը պետք է որոնի տվյալ աշխարհաքաղաքական համատեքստում։


Նման վարքագիծը կապված է ո՛չ ցանկությունների, ո՛չ էլ կողմնորոշումների, այլ բացառապես իրականության գիտակցության եւ քաղաքական ռեալիզմի հրամայականի հետ։ Հայաստանի իշխանություններն, իմ տպավորությամբ, առայժմ չեն գիտակցում դա։ Մինչդեռ Թուրքիան եւ Ադրբեջանը, ակնհայտորեն, ավելի ճիշտ են գնահատում իրականությունը, ինչի մասին են վկայում վերջին  շրջանում այդ երկրների ակտիվ շփումները Ռուսաստանի հետ։ Մենք, ըստ այդմ, հայտնվել ենք 1920թ. վիճակում, որից, դժբախտաբար, ժամանակին ճիշտ ելք չգտանք։ Այսօր նույն սխալը կրկնելու իրավունք չունենք» (Ելույթ ՀՀՇ 16-րդ համագումարում, 17.07.2010):

***

«Աֆղանստանը, Իսրայելը, Իրանը եւ տնտեսական ճգնաժամը այնպիսի ծանր բեռ են Արեւմուտքի համար, որ նրան Ղարաբաղի եւ ընդհանրապես Այսրկովկասի մասին մտածելու տեղ չեն թողնում։  … Ի  տարբերություն Արեւմուտքի, Ռուսաստանի համար Այսրկովկասը եղել եւ մնում է կենսական շահերի ոլորտ, եւ միամտություն է կարծել, թե նա երբեւէ հրաժարվելու է այդ շահերը պաշտպանելու ուղեգծից։ … Սա նշանակում է, որ Ղարաբաղյան հակամարտության, ինչու չէ, նաեւ հայ–թուրքական հարաբերությունների կարգավորման բանալին գտնվում է Ռուսաստանի ձեռքում։ Հետեւաբար, անկախ իր նախապատվություններից, Հայաստանի ցանկացած իշխանություն կենսական այդ խնդիրների լուծումը պետք է որոնի տվյալ աշխարհաքաղաքական համատեքստում։

Անկասկած, Հայաստանում տեղակայված ռուսական ռազմաբազայի գործողության ժամկետի երկարաձգումը եւ Ադրբեջանին С-300 հրթիռակայանների վաճառքի վերաբերյալ գործարքը ավելի եւս ամրապնդում են Ռուսաստանի դիրքերն Այսրկովկասում եւ անսահմանորեն մեծացնում նրա դերակատարությունը Ղարաբաղյան կարգավորման գործընթացում։

Նշված նորագույն իրադարձությունների լույսի ներքո այլեւս վերջնականապես ակնհայտ է դառնում, որ որքան էլ Ռուսաստանը համաձայն լինի Մինսկի խմբի կողմից մշակված սկզբունքներին ու ծրագրերին, նա ոչ մի դեպքում թույլ չի տալու միջազգային խաղաղարար ուժերի տեղակայումը հակամարտության գոտում, առավել եւս չի հաշտվելու Այսրկովկասում ՆԱՏՕ-ի որեւէ կարգի ներկայության փաստի հետ։ Այս դատողություններն ամենեւին ռուսամետության կամ հակաարեւմտականության արտահայտություն չի կարելի համարել, ինչպես ընկալեցին կամ փորձեցին ներկայացնել ոմանք, այլ ընդամենը իրականության պարզ արձանագրում, որը կապված չէ ո՛չ որեւէ մեկի ցանկության, ո՛չ էլ քաղաքական կողմնորոշման հետ։ Ցավոք, Հայաստանի իշխանություններն, իմ ունեցած տեղեկություններով, փոխանակ ճիշտ եզրակացություններ անելու տվյալ իրականությունից, ջանում են ժամանակավոր օգուտներ քաղել ու ամեն ինչ կապել կողմնորոշումների հետ:


…Չեմ կարող չանդրադառնալ նաեւ քաղաքագետների ուշադրությունից վրիպած հետեւյալ նշանակալից իրադարձությանը, որը երկու շաբաթ առաջ տեղի ունեցավ Բաքվում։ Նկատի ունեմ նախագահներ Մեդվեդեւի եւ Ալիեւի շուրթերից հնչած այն միանշանակ հայտարարությունը, որ Ռուսաստանն ու Ադրբեջանն այլեւս ստրատեգիական գործընկերներ են։ Թեեւ նման խոսքեր առաջ էլ էին ասվել, բայց առաջին անգամն է, որ դրանց մեջ կոնկրետ բովանդակություն է դրվում։ Այսինքն կատարվեց այն, ինչ ես կանխատեսել էի դեռեւս 1998թ. հունվարի 8-ին ՀՀ Անվտանգության խորհրդի նիստում ունեցած իմ ելույթում, նշելով մասնավորապես հետեւյալը. «Ես չեմ բացառում, այլեւ ընդհակառակը՝ չափազանց բնական ու հավանական եմ համարում, որ նկատի ունենալով կասպիական նավթի շահագործման եւ նավթամուղերի կառուցման խնդիրները, Ռուսաստանն առաջիկայում լուրջ ջանքեր է գործադրելու Ադրբեջանի հետ նորմալ հարաբերություններ հաստատելու ուղղությամբ, եւ այդ դեպքում Հայաստանը կորցնելու է Անդրկովկասում Ռուսաստանի միակ դաշնակիցը կամ ստրատեգիական գործընկերը լինելու առավելությունը» (ԼՏՊ, Ընտրանի, էջ 658)։ Թե Հայաստանի ու Ղարաբաղի համար ինչ հետեւանքներ կարող է ունենալ Ռուսաստանի ու Ադրբեջանի ստրատեգիական գործընկերությունը, կարծում եմ, դժվար չպետք է լինի պատկերացնել։ Այսպիսով, բոլոր նշաններն առկա են եզրակացնելու համար, որ Ղարաբաղյան կարգավորման գործընթացում նոր՝ ռուս–թուրք–ադրբեջանական  ձեւաչափի ձեւավորումը փաստ է դառնում։

Դա չի նշանակում, անշուշտ, որ այն փոխարինելու է գալիս Մինսկի խմբին, որն, իմ կարծիքով շարունակելու է պահպանվել՝ թեկուզ միջազգային ջանքերի համադրման տպավորություն ստեղծելու եւ Արեւմուտքին ավելորդ տեղը չգրգռելու նպատակով։ Մինչդեռ բուն գործընթացները տեղի են ունենալու նոր ձեւաչափում, ինչն էլ նախորդ ելույթում ինձ հիմք էր տվել ներկայիս իրավիճակը համեմատելու 1920 թվականի իրավիճակի հետ։

… Ողջ հայ ժողովրդի ուշադրությունն այս մտահոգիչ իրավիճակում պետք է կենտրոնացվի Ղարաբաղի ու Հայաստանի գլխին կախված վտանգների վրա, քանի որ, ինչպես 1920 թվականին, մենք կանգնած ենք պարտադրված լուծումների սպառնալիքի առջեւ» (Ելույթ 2010թ. սեպտեմբերի 17-ի հանրահավաքում):

***

Ղարաբաղյան հակամարտության այն հանգուցալուծմանը, որին Հայաստանը առավելագույն ջանքերի գնով կարող է հասնել ներկայումս, շատ ավելի շահեկան պայմաններով մենք կարող էինք հասնել դեռեւս 1998 թվականին։ Եթե դա տեղի ունեցած լիներ, ապա ոչ միայն կխուսափեինք անցած տասնութ տարիների անտեղի տառապանքներից ու կորուստներից, այլեւ այսօր կունենայինք բոլորովին մի այլ՝ ծաղկուն, մարդաշատ, զարգացող երկիր եւ ապահով Ղարաբաղ։ Ցավում եմ, որ այս պարզ ճշմարտությունները ժամանակին չհասկացվեցին իմ որոշ գործընկերների կողմից, եւ մենք կորցրեցինք հարցի լուծման հարմարագույն պահը։ Հուսով եմ, որ այս պնդումը կընկալեք ոչ թե որպես ոմանց ուղղված կշտամբանք, այլ որպես զգուշացում առ այն, որ եթե նորից ժամանակ կորցնենք, հետագայում ստիպված ենք լինելու հարցը լուծել ավելի վատ պայմաններով ու շատ ավելի թույլ վիճակում։

1998 թվականի իշխանափոխության կործանարար հետեւանքների պատճառը պետք է փնտրել ոչ թե գործող անձանց փոփոխության, այլ քաղաքականության շարունակականության խաթարման մեջ։ Անցյալը մի կողմ դրած, ակնհայտ է, որ այսօր մենք կրկին կանգնած ենք Ղարաբաղյան հակամարտության կարգավորման հերթական պահը բաց չթողնելու հրամայականի առջեւ, ինչի վկայությունն են, մասնավորապես, վերջին շրջանում այդ ուղղությամբ Ռուսաստանի գործադրած լուրջ ջանքերը։ Մի առիթով ես ասել եմ, որ Ղարաբաղի հարցի լուծման բանալին գտնվում է Ռուսաստանի ձեռքում, եւ նրա այդ ջանքերն, արդ, գալիս են ապացուցելու տվյալ պնդման ճշմարտացիությունը։ Ընդ որում, Արեւմուտքը եւս, որի առաջնահերթությունների շարքում, ինչպես նշվեց, Ղարաբաղյան կարգավորումը տեղ չի գրավում, վստահաբար, ոչ միայն գիտակցում, այլեւ գնահատում է Ռուսաստանի առանձնահատուկ դերակատարությունն այդ հարցում։ Հայ Ազգային Կոնգրեսը, իր նախորդի՝ Հայոց Համազգային Շարժման պես, Հայաստանի միակ կուսակցությունն է, որը ոչ միայն երբեք չի թաքցրել, այլեւ բազմիցս հրապարակավ հայտարարել է փոխզիջման եւ խաղաղության կողմնակցի իր դավանանքը։ Հետեւաբար, ոչ միայն սկզբունքի տեսակետից, այլեւ իրավիճակի թելադրանքով Կոնգրեսն առաջիկա խորհրդարանական ընտրություններին պետք է մասնակցի սպառազինությունների մրցավազքի դադարեցման, նոր պատերազմի վտանգի բացառման, Ղարաբաղի հարցի լուծման, Թուրքիայի հետ հարաբերությունների կարգավորման կառուցողական ծրագրով, որը բխում է ոչ թե մեր կուսակցության, այլ բացառապես Հայաստանի ու Ղարաբաղի ժողովրդի կենսական շահերից։ Այդ ծրագիրը, բնականաբար, հնարավոր է իրականացնել միայն ընտրություններում Կոնգրեսի հաղթանակի կամ Ազգային Ժողովում պատկառելի ներկայություն ունենալու պարագայում (Ելույթ Հայ Ազգային Կոնգրեսի համագումարում, 17.12.2016):

***

Ետհամագումարյան բանավեճում բուռն քննարկման առարկա է դարձել նաեւ իմ «Ղարաբաղի  հարցի լուծման բանալին գտնվում է Ռուսաստանի ձեռքում» արտահայտությունը։ Ռուսաստանի նկատմամբ համակրանքի կամ հակակրանքի տարր չպարունակող եւ արտաքին քաղաքական կողմնորոշման հետ կապ չունեցող այս ակնհայտ ճշմարտությունը տեղիք է տվել աշխարհաքաղաքական բնույթի այնպիսի բռնազբոսիկ ու անհեթեթ մեկնաբանությունների, որոնց անդրադառնալը պարզապես անլրջություն կնշանակեր։ Ղարաբաղի հարցի լուծման բանալու վերաբերյալ իմ արտահայտած պնդման հիմքում ընկած են հետեւյալ անժխտելի իրողությունները։ Ի տարբերություն Ռուսաստանի, Ղարաբաղի հարցը երբեք Արեւմուտքի համար առաջնահերթություն չի եղել, ինչի վկայությունն է այն, որ վերջինս, պաշտոնական հայտարարություններից ու դիվանագիտական նախաձեռնություններից բացի, այդ ուղղությամբ որեւէ գործնական քայլ չի կատարել։ Ադրբեջանի եւ Ղարաբաղի միջեւ թե՛ 1994, թե՛ 2016 թվականի զինադադարները կնքվել են բացառապես Ռուսաստանի ջանքերով։

Վերսկսված սառը պատերազմի ներկա հանգրվանում ակտիվորեն ներգրավված լինելով Մերձավորարեւելյան իրադարձությունների հորձանուտում, Ռուսաստանը չի կարող իր սահմանների անմիջական հարեւանությամբ մի այնպիսի պայթյունավտանգ օջախ հանդուրժել, ինչպիսին Ղարաբաղյան հակամարտությունն է։ Դա է պատճառը, որ վերջին շրջանում այդ հակամարտության կարգավորման նախաձեռնությունն անցել է Ռուսաստանի ձեռքը, ինչն ըմբռնումով է ընկալվում նաեւ Արեւմուտքի կողմից։ Կրկին, ի տարբերություն Արեւմուտքի, Ռուսաստանն է, որ Ադրբեջանի եւ Հայաստանի իշխանությունների վրա ազդեցություն գործելու ու նրանց միջեւ համաձայնություն կայացնելու արդյունավետ լծակների է տիրապետում՝ իրողություն, որ նույնպես բազմիցս շեշտվել է արեւմտյան քաղաքագետների կողմից։ Ինչպես դեռեւս մեկ տարի առաջ նշել եմ իմ հոդվածներից մեկում, «խոսքն ամենեւին չի վերաբերում Ռուսաստանի կողմից Ղարաբաղի  հարցի լուծման ինչ-որ նոր ծրագիր պարտադրելուն, այլ ընդամենը Մինսկի խմբի եռանախագահության ջանքերով Մադրիդյան սկզբունքների հիման վրա կազմված ծրագրին նոր ավյուն հաղորդելուն» (iLur.am, 28.12.2016):

Վերջում ավելորդ չեմ համարում ընթերցողի ուշադրությունը հրավիրել Մինսկի խմբի ամերիկյան նախկին համանախագահ Ռիչարդ Հոգլանդի օրերս հրապարակած ընդարձակ և բովանդակալից հոդվածի վրա, որում հաստատվում են իմ վերոհիշյալ պնդումները. «When the so-called Lavrov Plan was released, I asked my excellent colleague, the Russian Co-Chair Ambassador Popov, if the Kremlin would really agree to implement it, should Yerevan and Baku buckle and accept it.  His candid reply?  “Of course not.”  More than anything else, this made clear to me that Nagorno-Karabakh is not just a bilateral problem between Armenia and Azerbaijan.  In reality, it’s a trilateral issue with Russia playing a key, perhaps even decisive, role». Թարգմ. «Երբ, այսպես կոչված, «Լավրովի պլանը» հրապարակվեց, ես հարցրեցի իմ գործընկերոջը՝ ռուս համանախագահ դեսպան Պոպովին, Կրեմլն իսկապե՞ս այն կիրականացնի, եթե Երևանն ու Բաքուն ընդունեն։ Նա անկեղծ պատասխանեց ՝ «իհարկե՝ ոչ»։ Այդ ժամանակ ինձ համար պարզ դարձավ, որ ԼՂ-ն երկկողմանի խնդիր չէ Հայաստանի ու Ադրբեջանի միջև, իրականում այն եռակողմ է, որում Ռուսաստանը առանցքային, եթե ոչ՝ որոշիչ դեր ունի»։

Իմ համոզմամբ՝ Արցախի հարցում մեզ վիճակված ողբերգության գլխավոր պատճառներից մեկն այս իրողության չգիտակցումը կամ անտեսումն է եղել նախորդ երկու և ներկա իշխանությունների կողմից: Եթե սա միայն պատմական իրողության արձանագրում լիներ, ես հարկ չէի համարի կրկին անդրադառնալ դրան: Դժբախտաբար, այսօր էլ քաղաքական գրեթե բոլոր շրջանակների ու պետական մարմինների, մասնավորապես Կառավարության անդամների և հատկապես Արտաքին գործերի նախարարության կողմից ակնհայտ հայտարարություններ են հնչում Ղարաբաղի հարցի լուծման հույսը վերստին Մինսկի խմբի հետ կապելու վերաբերյալ: Այս միտումը հղի է մեզ սպասող նորանոր հուսախաբություններով, եթե ոչ՝ ծանր կորուստներով:

Աղբյուր` Փաստինֆո


Հարակից հրապարակումներ`

23:47 31/03/2021  |  ՄեկնաբանությունՇիզոֆրենիկների դիկտատուրա է, լուրջ. Կարեն Վրթանեսյան
22:46 31/03/2021  |  ՄեկնաբանությունԿարճ՝ 2018-ին Արեւմուտքը ներթափանցեց Հայաստան, ինչն անընդունելի էր Ռուսաստանի, Թուրքիայի ու Իրանի համար. Ստեփան Դանիելյան
22:17 31/03/2021  |  ՄեկնաբանությունՕրենքի խախտմամբ պաշտոնի նշանակված անձը ենթակա է ազատման զբաղեցրած պաշտոնի. իրավաբան
22:05 31/03/2021  |  ՄեկնաբանությունՁեր բացատրությունը որքան ինձ ուրախացրեց որպես ՀՀ քաղաքացու, նույնքան տխրեցրեց որպես փաստաբանի. Վարոսյանը՝ Աննա Վարդապետյանին
21:40 31/03/2021  |  ԼՐԱՀՈՍԻշխանությունները հող են նախապատրաստում՝ նոր ցեղասպանության համար. Ալավերդյան
21:35 31/03/2021  |  ՄեկնաբանությունՄիլլի մեջլիսի «Իմ քայլը» խմբակցության ուսապարկ-պատգամավորներ, ոնց ե՞ք. Կա՞ք դեռ, գետինը չե՞ք մտել. Զաքարյան
21:18 31/03/2021  |  ԼՐԱՀՈՍՍփյուռքում բնակվողը չի կարող Հայաստանում դառնալ քաղաքական գործիչ, դա ծիծաղելի է. Գրիգորյան
21:08 31/03/2021  |  ԼՐԱՀՈՍՔոչարյանը 537 օր ապօրինի զրկվել է ազատությունից, կոնկրետ մարդիկ պետք է պատասխանատվություն կրեն
19:48 31/03/2021  |  ԼՐԱՀՈՍԿան հստակ մեսիջներ, որ Թուրքիան պատրաստ է կրկնել Հայոց ցեղասպանությունը. Արման Աբովյան
22:14 30/03/2021Այդ մարտական ընկերները հլու-հնազանդ մարսելու են անգամ իրենցից մեկի նկատմամբ իրականացված ապօրինությունը. Ողբերգությունը հենց սա է. Վարոսյան

Արխիվ

[]