Հայտարարություն ստորագրելը դեռևս իրավական ուժ չի հաղորդում վերջինիս, և Ադրբեջանը վաղ է «հաղթանակ» տոնում. Գեւորգ Դանիելյան - ՓԱՍՏԻՆՖՈ | Իրավական լուրեր, իրադարձություններ, վերլուծություններ, տեսանյութեր

ԲՈԼՈՐ ՆՅՈՒԹԵՐԸ

Բոլորը

09/28/2023 08:23 Ովքեր են մնացել Արցախում․ «Հրապարակ» 09/28/2023 08:19 Ի՞նչ քայլեր է ձեռնարկում ՀՀ ԱԳՆ-ն՝ Ռուբեն Վարդանյանի հարցով․«Հրապարակ» 09/28/2023 08:15 ՌԴ-ն որոշել է պատասխանել ՀՀ իշխանություններին․ «Հրապարակ» 09/28/2023 08:12 Ինչ սպասել Փաշինյան-Ալիև հանդիպումից. «Ժողովուրդ» 09/28/2023 08:07 Ինչ կարգավիճակով են արցախցիներն ապրելու Ստեփանակերտում․ «Հրապարակ» 09/28/2023 08:04 «Ոչ միայն չեն նվազեցնում գոյութենական սպառնալիքը, այլև ստեղծում են նոր վտանգներ և սպառնալիքներ». «Փաստ» 09/28/2023 07:59 Հռոմի ստատուտի վերաբերյալ միանձնյա որոշում կա․ «Ժողովուրդ» 09/28/2023 07:56 Իսկ Սամվել Բաբայանը Նիկոլ Փաշինյանին ասելիք չունի՞. «Փաստ» 09/28/2023 07:54 Նախկին ոստիկանապետի՝ կյանքից զրկվելու դեպքից 4 տարի անց դեռ անպատասխան հարցեր կան. «Ժողովուրդ» 09/28/2023 07:51 Չեն պատրաստվում նման ամոթալի պայմաններում աշխատել ներկա իշխանությունների հետ. «Փաստ» 09/28/2023 07:47 Վաչագան Ղազարյանն ազատ է արձակվել. «Ժողովուրդ» 09/28/2023 07:43 Փաստերն այնքան աղաղակող են, որ ոչ մի կեղծարարություն ու սուտ չի կարող թաքցնել այդ ամենը. «Փաստ» 09/28/2023 00:02 Ցույցերի ժամանակ կալանավորված արցախցու բռնագաղթած մորը թույլ չեն տալիս տեսակցել որդուն 09/27/2023 23:38 էլեկտրաէներգիայի վաղվա անջատման հասցեները 09/27/2023 23:23 Այսօր Հայաստանի Հանրապետությունը ոգեկոչում է 2020թ․ 44-օրյա պատերազմում և դրան հաջորդող շրջանում զոհված մեր բոլոր հայրենակիցների հիշատակը․ ՀՀ ԱԳՆ 09/27/2023 23:15 Սա մամուլից կադր չի... աա իմ նկարածն ա, մարդիկ բառացիորեն փողոցում են, գետնին, մանր երեխեք ու տարեցներ.Քաղաքացի 09/27/2023 23:02 Ադրբեջանցի զինծառայողները կրակել են 13-րդ դարում կառուցված Չարեքթարի վանքի ուղղությամբ 09/27/2023 22:51 Սեպտեմբերի 27-ին իրականացված որոնողական աշխատանքների արդյունքում հայտնաբերվել է 11 աճյուն 09/27/2023 22:40 ԱՄՆ-ում հայտարարել են, որ կհամաձայնեցնեն Լեռնային Ղարաբաղի համար միջազգային առաքելության մանրամասները 09/27/2023 22:29 Հայրենիքը տակավին կանգնած է անվտանգային մարտահրավերների առջև. Ն.Ս.Օ.Տ.Տ. Գարեգին Բ Ամենայն Հայոց Կաթողիկոսի ուղերձը 09/27/2023 22:11 Ռուսաստանը մտադիր է շարունակել անհրաժեշտ ջանքերը տարածաշրջանում կայուն և տևական խաղաղության հաստատման համար. ՀՀ-ում ՌԴ դեսպանատուն 09/27/2023 22:09 Եթե խորքային պրոբլեմներ չկան ընդդիմադիր դաշտում, ապա պետք է առավել հստակ գործեն՝ ձևակերպելով առաջնահերթությունները՝ սկսելով հանուններից 09/27/2023 22:04 «Մայր Հայաստան» դաշինքը հայտարարել է իր քվեն քաղաքապետի թեկնածու Հայկ Մարությանին տալու մասին 09/27/2023 22:03 Պայթյունի վայրից հայտնաբերվել է անձնական իրերի նոր խմբաքանակ․ ԱՀ ՆԳՆ 09/27/2023 21:59 Այս լռությունն, իհարկե, բխում է թուրք – ադրբեջանական տանդեմի շահերից. Գառնիկ Դավթյան 09/27/2023 21:43 Լուրջ մտահագություն ունեմ, որ Ադրբեջանը կարող է պահանջել նաև Հայաստանում գտնվող որոշ անձանց, որին այս իշխանությունները կարող են համաձայնություն տալ և նրանց հանձնելԱդրբեջանին. Մարտիրոսյան 09/27/2023 21:35 Արցախի կորուստը լրջորեն ազդելու է նաև մեր տնտեսության վրա. Նաիրի Սարգսյան 09/27/2023 21:31 Վերջին տվյալներով ԼՂ-ից Հայաստան է ժամանել 53 հազար 629 բռնի տեղահանված 09/27/2023 21:25 Փաշինյանը Մակրոնի հետ քննարկել է Լեռնային Ղարաբաղում առկա հումանիտար իրավիճակը 09/27/2023 21:19 Սեպտեմբերի 27-ն այ էս տեսարանն է․ Ու պատերազմը կխժռի երևի մեր հաջորդ սեպտեմբերն էլ 09/27/2023 21:02 Քաղաքային իշխանությունը վերցնելու համար Հայկ Մարությանը ընդունել է «Մայր Հայաստանի» ու «Հանրային Ձայնի» պայմանները (տեսանյութ) 09/27/2023 20:57 Լավրովն ու Բայրամովը քննարկել են Լեռնային Ղարաբաղի շուրջ ստեղծված իրավիճակը 09/27/2023 20:48 Տաթև Վիրաբյանի կալանքի որոշումը բողոքարկվել է 09/27/2023 20:43 Այս պահին Երեւանի Ազատության հրապարակում տեղի է ունենում Աղոթք հայ ազգի համար` Տեր Աբէլ Քարտաշյանի առաջնորդությամբ (տեսանյութ) 09/27/2023 20:35 Լավրովը Հայաստանի ղեկավարությանը կոչ է արել հիշել ԱՄՆ-ին ապավինած երկրների աննախանձելի ճակատագրի մասին 09/27/2023 20:28 ՆԳՆ ենթակա ծառայությունները արտակարգ ռեժիմով ծառայություն են իրականացնում Սյունիքում 09/27/2023 20:05 Իշխանափոխության պայքարը սկսել ենք 2 ամիս առաջ. Հայկ Մարության (տեսանյութ) 09/27/2023 19:59 Ֆրանսիան մտադիր է ուժեղացնել Հայաստանի հետ համագործակցությունը պաշտպանության ոլորտում և հյուպատոսություն բացել Սյունիքում 09/27/2023 19:39 Արարատ Միրզոյանի Թուրքիայի արտգործնախարարի հետ քննարկել է տարածաշրջանային զարգացումները 09/27/2023 19:37 ՀՀ ԱԳՆ-ն կձեռնարկի ի բոլոր հնարավոր միջոցները Ռուբեն Վարդանյանի վերադարձն ապահովելու համար. Բադալյան 09/27/2023 19:23 Ստեփանակերտի հիվանդանոցներից Հայաստան են տեղափոխվել բոլոր տուժածներն ու վիրավորները․ ՀՀ ԱՆ 09/27/2023 18:55 Արցախից չեն հաստատում Վիտալի Բալասանյանի ձերբակալությունը 09/27/2023 18:52 Վայոց ձորում տրակտորը մոտ 70 մ գլորվել է ձորը. վարորդը վիրավոր է 09/27/2023 18:39 Ադրբեջանական աղբյուրները հրապարակային տեղեկություն տարածեցին Հակարի կամրջի մոտից Վիտալի Բալասանյանի ձերբակալության մասին. Թաթոյան 09/27/2023 18:23 Ադրբեջանի հոգևոր առաջնորդը խոսել է ամենայն հայոց կաթողիկոսի հետ հանդիպման հնարավորության մասին 09/27/2023 18:17 Վարչապետը հանդիպել է արտախորհրդարանական քաղաքական ուժերի ղեկավարներին 09/27/2023 18:09 Քանի դեռ Արցախի բնակչությունն ամբողջությամբ չի տեղափոխվել Հայաստան, հորդորում ենք չվառել ձեր բնակարանները և այլ նշանակության օբյեկտներ․ Արցախի ՆԳՆ 09/27/2023 18:02 Ադրբեջանցիներն անջատել են «Ղարաբաղ Տելեկոմ»-ի կապն Արցախում և հայտարարել, որ զանգեր հնարավոր է իրականացնել միայն ադրբեջանական օպերատորների միջոցով 09/27/2023 17:58 Սամվել Բաբայանի՝ առանց որևէ խնդրի Հակարիի կամրջով անցնելը հարվածի տակ է դրել այն մարդկանց, որոնք հավանական սև ցուցակներում են. Աբրահամյան 09/27/2023 17:54 Հենրիխ Մխիթարյանը շնորհակալություն է հայտնել CNN-ին՝ ԼՂ-ում կատարվողը լուսաբանելու համար

09/26/2023 18:50 Ստեփանակերտ. մարդիկ վերջին պահածոները դրսում են թողել, որ ում պետք է՝ վերցնի 09/27/2023 13:39 Ռուբեն Վարդանյանը ձերբակալվել է. կինը հանդես կգա հայտարարությամբ 09/27/2023 21:19 Սեպտեմբերի 27-ն այ էս տեսարանն է․ Ու պատերազմը կխժռի երևի մեր հաջորդ սեպտեմբերն էլ 09/26/2023 10:13 Օգտատերը հրապարակել է Ասկերանում վառելիքի պահեստի պայթյունից տուժած արցախցիների անունները 09/26/2023 12:07 Արցախում պայթյունի ականատեսը դեպքի երկու պատճառ է առանձնացնում. ՍիվիլՆեթ 09/26/2023 12:30 Զանգվածային թունավորում՝ ադրբեջանական դպրոցում 09/27/2023 14:03 Ասկերանում պայթյունի տարածքում հայտնաբերվել են մասունքներ, նրանց մոտ՝ անձնական իրեր. հարազատներին խնդրում են մոտենալ 09/26/2023 10:53 Երկրաշարժ Թուրքիայում 09/26/2023 15:05 Այն, որ Ճարտարում մենակ Նարեն ու իր ընտանիքն են մնացել, վառելիք չունեն, որ դուրս գան, մեղմ ասած չի համապատասխանում իրականությանը, իրենց հետ կապի մեջ եմ. Գևորգյան 09/27/2023 16:30 Նախիջևանի սահմանին բերված զորքը ոչ միայն հետ չի քաշվել, այլ օրեցօր ավելի է խտանում, մեզ սարսափելի օրեր են սպասվում.Աշոտ Սևյան 09/27/2023 18:39 Ադրբեջանական աղբյուրները հրապարակային տեղեկություն տարածեցին Հակարի կամրջի մոտից Վիտալի Բալասանյանի ձերբակալության մասին. Թաթոյան 09/26/2023 13:55 Նարես մնացել է Ճարտար բենզին չկա ու բերող չկա. արցախցի 09/27/2023 14:05 Ոչինչ անվերադարձ չի. Տիրան Խաչատրյան 09/27/2023 11:02 Պատճառվել է շուրջ 1,8 մլրդ դրամի վնաս. դատախազը հանրային քրեական հետապնդում է հարուցել 09/26/2023 13:41 Գնդապետ Ջալավյանը, նույն ինքը բոլորիդ հայտնի Քյոխը, խնդրել է ձեզ փոխանցել, որ ինքը հարցազրույցներ չի տվել, կոչեր չի հղել. Դավիթ Թորոսյան 09/28/2023 07:51 Չեն պատրաստվում նման ամոթալի պայմաններում աշխատել ներկա իշխանությունների հետ. «Փաստ» 09/27/2023 18:55 Արցախից չեն հաստատում Վիտալի Բալասանյանի ձերբակալությունը 09/26/2023 12:52 Զինեք մեզ, Էլ զիջելու ու զոհվելու տեղ չունենք, Սյունիքում սրանց ողնաշարը պիտի կոտրվի. Մանախ (տեսանյութ) 09/27/2023 13:54 Պատժամիջոցներ կիրառեք Ադրբեջանի նկատմամբ կամ գնացեք ձեր երկիր, վերջ տվեք ստերին․ արձագանք՝ Փաուերին 09/26/2023 14:50 Լրագրող Դավիթ Սարգսյանին ոստիկանություն տեղափոխեցին ձեռնաշղթաներով (տեսանյութ)

Հայտարարություն ստորագրելը դեռևս իրավական ուժ չի հաղորդում վերջինիս, և Ադրբեջանը վաղ է «հաղթանակ» տոնում. Գեւորգ Դանիելյան 11/14/2020 12:20 | Հարցազրույց

Հանրապետությունում աննախադեպ հուզումների ալիք բարձրացրած վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի կողմից ստորագրած կրակի դադարեցման հայտարարության իրավաչափության առնչությամբ օրեր առաջ «Փաստինֆո»-ն խնդրել էր պարզաբանումներ ներկայացնել իրավագիտության դոկտոր, պրոֆեսոր Գևորգ Դանիելյանից, վերջինս նկատել էր, որ այս հայտարարության իրավաչափությանը անհապաղ արձագանքելը դեռ նպատակահարմար չէ, և արդեն այսօր պատրաստակամություն հայտնեց համալիր անդրադառնալ այդ փաստաթղթին։

- Պարոն Դանիելյան, «հայտարարություն» անվանումով փաստաթուղթը ինչո՞ւ է մեկնաբանվում որպես միջազգային պայմանագիր, սա պարզապես մտադրություններ ամրագրող փաստաթո՞ւղթ չէ։

- Փաստաթղթի անվանումը այս դեպքում չպետք է շփոթ առաջացնի, անվանումը զուտ պայմանականություն է։ Ընդ որում, «Միջազգային պայմանագրերի մասին» օրենքի 2-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետի համաձայն, միջազգային պայմանագիր է միջազգային հանրային իրավունքով կարգավորվող ցանկացած համաձայնություն՝ «անկախ դրա անվանումից»։ Հետևաբար, նշված հայտարարությունը դասական իմաստով միջազգային պայմանագիր է։

- Ինչևէ, դատելով վերտառությունից, այդ հայտարարությունը կրակի դադարեցման մասին, սակայն այն առավելապես բովանդակում է տարածքների զիջման, ինչպես նաև ՌԴ ԱԴԾ սահմանապահ ծառայության հսկողությամբ Հայաստանի արևմտյան շրջաններում՝ Նախիջևանն Ադրբեջանին միացնող տրանսպորտային կապը ապաարգելափակելու դրույթներ։

- Ամբողջ խնդիրն էլ այն է, որ այդ միջազգային պայմանագիրը բովանդակում է դրույթներ, որոնք պարզապես կարելի էր արտաքին գործերի նախարարների մակարդակով ամրագրել մի առանձին փաստաթղթով և ստորագրման պահից իրավական ուժ տալ՝ որպես հաստատման ենթակա միջազգային պայմանագիր։ Սակայն այն միաժամանակ բովանդակում է դրույթներ, որոնք չեն կարող իրավական ուժ ձեռք բերել ցանկացած պաշտոնյայի կողմից ստորագրվելու դեպքում։ Այսպես, դրանով արտացոլված որոշ պարտավորություններ անվերապահորեն համարվում են քաղաքական և ռազմական բնույթ կրող։ Իսկ Սահմանադրության 116-րդ հոդվածի 1-ին մասի 2-րդ կետի համաձայն, պարտադիր վավերացման ենթակա են այն միջազգային պայմանագրերը. «որոնք ունեն քաղաքական կամ ռազմական բնույթ»։ Այս պայմանագիրը պետք է վավերացում անցնի նաև այն հիմքով, որ այն առաջացնում է գործող օրենսդրության մեջ փոփոխություններ կատարելու անհրաժեշտություն։

Այսպիսով, նշված հայտարարությունը կարող է իրավական ուժ ձեռք բերել բացառապես Սահմանադրական դատարանի դրական որոշման հիմքով Ազգային ժողովի կողմից վավերացվելու պարագայում։ Ընդ որում, եթե միջազգային պայմանագրում առկա է անգամ մեկ կետ, որը ենթակա է վավերացման խորհրդարանի կողմից, ապա վավերացման է ներկայացվում պայմանագիրն ամբողջությամբ։ Այսպիսի դեպքերում՝ Կառավարությունը Սահմանադրությամբ ամրագրված կարգով դիմում է Սահմանադրական դատարան՝ միջազգային պայմանագրի սահմանադրականության հարցով, և միայն վերջինիս դրական որոշման դեպքում այն կարող է վավերացման ասպեկտով քննարկվել խորհրդարանում։

- Այսպիսով, Ձեր կարծիքով, հայտարարությունը չէ՞ր կարող զուտ ստորագրման հիմքով ուժի մեջ մտնել։ Ասացեք, խնդրեմ՝ այս վավերապայմանը հավասարապես վերաբերում է նաև ՌԴ֊ին և Ադրբեջանին։

- Յուրաքանչյուր պետություն ունի միջազգային պայմանագրերի վավերացման հիմքերի իր շրջանակը, որոնք միասնական չեն։ Տվյալ դեպքում, եթե անգամ մեկ կողմի պարագայում սահմանված է վավերացման պարտադիր ընթացակարգ, ապա այն բոլոր կողմերի համար ուժի մեջ կմտնի միայն այդ պետության Սահմանադրությամբ կամ օրենսդրությամբ նախատեսված ընթացակարգերն անցնելուց հետո։ Այդ պետությունների պարագայում վավերացումը պարտադիր չէ՝ հաշվի առնելով նաև Ադրբեջանի պարտավորությունների անհամեմատ նեղ շրջանակը։

- Մյուս կողմից՝ հայտարարությունն առնչվում է այնպիսի կարևորագույն և շուտափույթ լուծում պահանջող հարցերի, ինչպիսիք են՝ կրակի դադարեցմանը, կոնկրետ ռազմագերիների և մյուս անձանց փոխանակմանը, հետագա բախումների կանխարգելման նպատակով խաղաղապահ ուժերի տեղակայմանը։

- Հենց այդ նկատառումով էր, որ նպատակահարմար չէի գտնում անհապաղ անդրադառնալ հայտարարության իրավաչափության ասպեկտին, որպեսզի որևէ կերպ չընկալվեր իբր վաղ հնչած հնարավոր խոչընդոտ։ Բայց խնդիրն այն է, որ այդ մարդասիրական գործընթացները անարգել կարող են իրացվել սույն պայմանագրի վավերացմանը զուգահեռ, քանզի դրանց համար անգամ վավերացված պայմանագրի անհրաժեշտություն չկա, դրանք արդեն իսկ բխում են կողմերի մասնակցությամբ վավերացված միջազգային իրավական փաստաթղթերից։ Բացի այդ, այս փուլում այդ գործընթացներն արդեն ավարտվել են, մինչդեռ՝ սկսվել են այն գործընթացները, որոնք չէին կարող կյանքի կոչվել առանց վավերացման գործընթաց անցած միջազգային պայմանագրի առկայության։

Մի խոսքով, բացառվում է, որ պայմանագիրը Սահմանադրությամբ պահանջվող ընթացակարգի նյութ դարձնելը պատերազմի վերականգնման նյութ դառնա։

- Սեղմ ժամկետները, կարծես, խնդրահարույց են նաև վավերացնելու տեսանկյունից։ Եթե հայտարարությանը իրավական ուժ հաղորդելու համար միանշանակ անհրաժեշտ է Ազգային ժողովի վավերացումը, ապա ինչպես դա կարող է տեղի ունենալ, երբ այդ փաստաթղթում սահմանված են սեղմ ժամկետներ, հատկապես՝ տարածքներ հանձնելու առնչությամբ։

- Այս դեպքում իրավաչափ, օրինական միակ ճանապարհը հետևյալն է՝ հայկական կողմը պետք է անհապաղ ծանուցում ուղարկի եռակողմ միջազգային պայմանագրի երկու կողմերին՝ իրազեկելով սահմանադրական պարտադիր ընթացակարգով նշված պայմանագիրը քննարկելու և վավերացնելու անհրաժեշտության մասին։

Այս հրապարակումը ևս պետք է դիտարկել, որպես ՌԴ֊ի իրավասու մարմիններին ուղղված ահազանգ։ Վստահ եմ, որ ՌԴ֊ն ոչ մի պարագայում չի գերադասի շարունակել գործընթացները, երբ հստակ իրազեկված ու համոզված լինի, որ իրենք գործում են, ըստ էության, իրավական ուժ չունեցող միջազգային իրավական փաստաթղթի հենքով։ Իրենք կհարգեն Հայաստանի Սահմանադրության անքակտերի պահանջները, մանավանդ, որ այս փուլում մարդկանց տարրական իրավունքների խախտմամբ ուղեկցվող հապճեպության, շտապողականության որևէ խնդիր չկա։ Չեմ բացառում, որ այս ընթացակարգի համատեքստում հարկ լինի նաև վերանայել հայտարարության որոշ դրույթներ և դրանք համապատասխանեցնել միջազգային իրավունքի սկզբունքներին և չափանիշներին։ Վերջին հաշվով, ակնհայտ է, որ այդ փաստաթուղթը ոչ միայն կնքվել է ճնշումների ներգործության ներքո և հանգեցնում է խաղաղ բնակչության տեղահանումների, ինչն արդեն սկզբունքորեն անթույլատրելի է, այլև բովանդակում է բազում անորոշություններ և ներքին հակասություններ, ինչպես նաև ՌԴ֊ի առանձին շահերի անտեսում։ Թերևս, պարզ է, որ փաստաթուղթը կազմողները անհրաժեշտ չափով պատկերացում չեն ունեցել տարածքային նրբությունների, դրանում նշված բնակավայրերում բնակվող անձանց կազմի մասին, ինչի արդյունքում մենք այսօր բախվում ենք անգամ կրկնակի բռնագաղթի երևույթի հետ։

Աղբյուր` Փաստինֆո