Թեմաներ
Շաբաթ 07 / 31 / 2021
Փոխարժեք
+ °C
+ °C

Ամենակարևոր իրավական լուրերը Հայաստանից` Telegram-ում

ԲՈԼՈՐ ՆՅՈՒԹԵՐԸ

07/31/2021   20:24 Oգոստոսի 3-5-ը սպասվում է առանց տեղումների եղանակ 07/31/2021   20:15 Նիկոլ Փաշինյանը մասնակցել է Արմեն Շեկոյանի հոգեհանգստի արարողությանը 07/31/2021   20:11 Հայհոյանքը մեր կենցաղի պարտադիր տարր դարձավ այն քաղաքական ուժերի կողմից, որոնք այսօր «պայքարում են» դրա դեմ. Գևորգ Դանիելյան 07/31/2021   20:06 Սևանում փրկարարները ջրից դուրս են բերել ջրահեղձվող 11-ամյա երեխային 07/31/2021   20:00 Ռուսաստանում Սու-35Ս ինքնաթիռ է կործանվել 07/31/2021   19:57 Մտածող և գործող մարդիկ, անկախ նրանից իշխանություն են, թե ընդդիմություն, պարտավոր են հասկանալ այս իրողությունը և ասել այն, ինչից շահում, այլ ոչ թե կորցնում է Երկիրը. Հասրաթյան 07/31/2021   19:16 Սովորողները կամ պետք է ներկայացնեն պատվաստման սերտիֆիկատ, կամ յուրաքանչյուր 14 օրը մեկ ՊՇՌ թեստ հանձնեն. Նոր նախագիծ 07/31/2021   18:11 Իշխանությունն էնքան ա վախվորած, որ շուտով կարող ա նախագիծ ներկայացնի թարս նայելու համար քրեական պատասխանատվության մասին․ Գեւորգ Պետրոսյան 07/31/2021   18:05 Կեցցեն մեր մարզիկները, որոնք մեզ հաղթանակներ են պարգեւում․ Աշոտյան 07/31/2021   17:28 15-ամյա դպրոցականի սպանության մեջ կասկածվում է ոստիկանը 07/31/2021   17:13 Տիգրան Ավինյանը պաշտոնից ազատել է իր խորհրդականին 07/31/2021   16:18 Ադրբեջանի ՊՆ-ն հաստատել է ադրբեջանցի զինվորի մահը 07/31/2021   15:46 Կութի բնակիչները վախը սրտներում առօրյա գործերով են զբաղված. Իրավիճակը՝ Կութում և Սոթքում 07/31/2021   15:20 Նիկոլին սյուրպրիզ է սպասվում. գնում ենք ԱԺ քաղաքական դիակներին հուղարկավորելու. Հայկ Մամիջանյան 07/31/2021   15:06 Գագիկ Ջհանգիրյանը շրջայց է կատարել ՀՀ մարզերի ընդհանուր իրավասության դատարաններում 07/31/2021   15:03 Առանց հանրային քննարկման նախագիծն ընդունելը ծածկադմբոց է, հիասթափեցնող. Արա Ղազարյանը՝ հայհոյանքը քրեականացնող օրինագծի մասին 07/31/2021   14:57 Մկրտության ժամանակ հայ մանչուկը հոգևորականի ձեռքից վերցնում է խաչն ու նրա գլխի վրա խաչակնքում 07/31/2021   14:54 Մեկնարկել են Condor ավիաուղիների Ֆրանկֆուրտ - Երևան - Ֆրանկֆուրտ երթուղով չվերթերը 07/31/2021   14:29 Շուռնուխի հարեւանությամբ ադրբեջանցիները ռազմաբազա են կառուցում. ամեն գիշեր շարասյուն է անցնում 07/31/2021   14:04 Ադրբեջանցիները հայտնում են հավանական մարտական կորստի մասին. «Ռազմինֆո» 07/31/2021   14:01 Ադամ Շիֆը կարևորել է ԵԱՀԿ ՄԽ դերի մեծացումն ու հայ-ամերիկյան հարաբերությունների զարգացումը 07/31/2021   13:42 Մեր պատվիրած 211 ավտոբուսներն այսօր Չինաստանի Լյաոչեն քաղաքի գործարանից հանդիսավոր պայմաններում ուղևորվեցին դեպի Շանհայի նավահանգիստ.Հայկ Մարության 07/31/2021   13:37 Երևանում վիճաբանությունն ավարտվել է կրակոցով 07/31/2021   13:05 Եթե Վերաքննիչը որոշի կալանավորել, թող գնա կալանավորվի, ինչ ասեմ. Սյունիքի մարզպետը հետախուզման մեջ գտնվող որդու մասին 07/31/2021   12:51 Ես «Հայաստան» դաշինքի հետ գնում եմ խորհրդարան, որ մեր երկրում օր առաջ փոխվի իշխանությունը. Նազարյան 07/31/2021   12:46 ԱՄՆ-ը պետք է ամրապնդի ռազմավարական հարաբերությունները Հայաստանի հետ և վերջապես պետք է ճանաչի Արցախի ժողովրդի ինքնորոշման իրավունքը.Քեթրին Քլարք 07/31/2021   12:43 Լեհաստանի Հանրային հեռուստաընկերությունը հակահայկական բովանդակությամբ ռեպորտաժ է հեռարձակել. Էդգար Ղազարյան 07/31/2021   12:37 Խաղաղություն' ազգային բանակ չունենալու հաշվին. Հոխիկյան 07/31/2021   12:23 Ո՞ր ճանապարհով է Թուրքիան զորք և ռազմական մատակարարումներ իրականացնելու Ադրբեջան. այս կոնտեքստով էլ է պետք դիտարկել Մեղրիի ճանապարհի կարևորությունն Ադրբեջանի համար.քաղաքագետ 07/31/2021   12:21 Այդ շինծու դատավարությունները թուրքը հետագայում ցանկացածի աչքն է կոխելու՝ որպես Հայաստանի ագրեսիան իբր դատական կարգով ապացուցված փաստի.Գևորգ Դանիելյան 07/31/2021   12:02 Մենք առանց հասկանալու լեգիտիմացրել ենք վաչկատուն ցեղերի կողմից մեր հայրենիքի բնակավայրերից մեկին տրված Շորժա բառացիորեն՝ «աղիավուն, աղուտ» անվանումը.փորձագետ 07/31/2021   11:56 ԱԺ յոթերորդ գումարման խորհրդարանն իր գործունեությունն ավարտեց արտահերթ նստաշրջանով 07/31/2021   11:23 Թշնամին կրակ է բացել Երասխի հատվածում հայկական դիրքերի ուղղությամբ, փորձել ամրաշինական աշխատանքներ իրականացնել 07/31/2021   11:18 Հաստատվել է կորոնավիրուսով վարակվելու 243, մահվան՝ 6 դեպք 07/31/2021   11:13 Երկաթուղայինի օրը` օգոստոսի 1-ին, երթևեկությունը ներհանրապետական էլեկտրագնացքներով կլինի անվճար՝ բացառությամբ Երևան-Գյումրի էքսպրեսների 07/31/2021   10:59 Համապատասխան մարմինները ստանալով քաղաքական պատվեր ցանկացած ընդդիմախոսի դեմ կհարուցեն քրեական գործեր, փորձելով լռեցնել վերջիններիս.Ռոբերտ Հայրապետյան 07/31/2021   10:55 Կապիտուլյացիայից հետո Հայաստանը միայն կորցնում է.Էդուարդ Շարմազանով 07/31/2021   10:35 Այն մարդիկ, ովքեր ձեզ ասում են, որ կարող են այս խայտառակ իրավիճակում նորմալ հարաբերություններ հաստատել Թուրքիայի և Ադրբեջանի հետ, լկտի ստում են ձեզ.Արման Աբովյան 07/31/2021   10:28 Տոկիո-2020․ Բաչկովը հաղթեց ադրբեջանցուն և դուրս եկավ քառորդ եզրափակիչ 07/31/2021   10:10 Ներքին սպառնալիքներ նաև տնտեսության համար. «Փաստ» 07/31/2021   10:07 2013-ի միջադեպը կանխորոշեց Սահակյանի ճակատագիրը. «Հրապարակ» 07/31/2021   10:04 Սուրիկ Խաչատրյանի տունը խուզարկվել է. «Ժողովուրդ» 07/31/2021   10:01 Իշխանությունն «ականապատել է» խորհրդարանը. «Հրապարակ» 07/31/2021   09:59 Իշխանությունների խայտառակ խեղճությունն ու անորոշ պատրաստակամությունը. «Փաստ» 07/31/2021   09:57 Նոր փոփոխություն. ինչ պետք է ունենան գազաբալոններով մեքենաների վարորդները. «Ժողովուրդ» 07/31/2021   09:56 «Պատիվ ունեմ»-ում որոշել են «թրջել» իրենց մանդատները եւ ռեստորանում մեծ խնջույք են կազմակերպել. «Հրապարակ» 07/31/2021   09:54 Ինչպե՞ս ապահովել «բալանս» արտախորհրդարանական դաշտում. «Փաստ» 07/31/2021   09:51 Քաղաքական հետապնդումները շարունակվում են. թիրախում Արման Սահակյանն է. «Ժողովուրդ» 07/31/2021   09:49 Իշխանական պատգամավորներին հրահանգ է իջեցվել. «Հրապարակ» 07/31/2021   09:47 Գոր­ծող խորհր­դա­րա­նից ուզում են մաք­սի­մու­մը «քա­մել». «Փաստ»
07/29/2021   23:21 Նիկոլ Փաշինյանը նոր որոշում է ստորագրել 07/30/2021   12:52 Գալու է մի օր, երբ դուք ձեր խղճի առաջ եք պատասխան տալու, այս զինվորների կյանքն այդքան էժանագի՞ն եք համարում, որ քրեական գործ չեք հարուցում. նախկին դատախազը՝ գործող դատախազներին 07/30/2021   10:34 Պետական մի պաշտոնյա տպագիր գրությամբ իրեն պարգևատրած շքանշանը թողել էր որդուս շիրմաքարին. հերոս Ալբերտ Հովհաննիսյանի հայր 07/30/2021   16:16 3 հրշեջ ինքնաթիռ, 9 ԱԹՍ, 38 հրշեջ ուղղաթիռ, 620 հրշեջ մեքենա չեն կարողանում մարել Թուրքիայի 23 նահանգներում տարածվող հրդեհը. Կա չորս զոհ 07/30/2021   21:46 Կոտայքում մահվան ելքով վրաերթից հետո 28-ամյա տղան ոստիկաններին ասել է, որ վրաերթի հեղինակը ինքն է. քննիչները կասկածներ ունեն, որ վարորդը եղել է երիտասարդ աղջիկ 07/30/2021   13:18 Թշնամին կրակ է բացել Երասխի հատվածում տեղակայված հայկական դիրքերի ուղղությամբ.ՊՆ 07/30/2021   23:03 Բադենից՝ Ապարան մոլախաղերի սիրահար զբոսաշրջիկներ չսպասեք, Պակիստանից ու Թուրքիայից՝ կգան 07/30/2021   22:14 Վրաերթից մահացած 24-ամյա տղան մինչ այդ զվարճանքի վայրում վեճի ու ծեծկռտուքի մասնակից էր եղել․ նրան դանակահարել էին 07/31/2021   15:20 Նիկոլին սյուրպրիզ է սպասվում. գնում ենք ԱԺ քաղաքական դիակներին հուղարկավորելու. Հայկ Մամիջանյան 07/30/2021   19:25 Դավիթ Բեկ գյուղից 1-1,5 կմ հեռավորության վրա տեղակայված ադրբեջանցին ամրապնդում է դիրքերը. ԶՈՒ-երի քանակը գերազանցում է մերոնց 07/30/2021   23:41 79-ամյա կինը վերադարձել է Հայաստան և ներկայացել ոստիկաններին 07/31/2021   14:04 Ադրբեջանցիները հայտնում են հավանական մարտական կորստի մասին. «Ռազմինֆո» 07/30/2021   16:29 Ալեքսանդր Ազարյանի նկատմամբ հարուցված կարգապահական վարույթը կարճվել է. Հասկացել են՝ կհայտնվեն ծիծաղելի կարգավիճակում 07/31/2021   16:18 Ադրբեջանի ՊՆ-ն հաստատել է ադրբեջանցի զինվորի մահը 07/30/2021   14:19 ԱԺ-ն քննարկում է վիժվածքներին վիժվածք ասելու քրեականացումը, մինչդեռ Բրյուսելում հայտարարվում է , որ վերջին սահմանային լարվածության և զոհերի մեղավորը Ադրբեջանն է.Աշոտյան 07/30/2021   09:43 Ռուսաստանից «դաբրո» ունի. Փաշինյանը «գահընկեց» կանի Վահե Հակոբյանին. «Ժողովուրդ» 07/30/2021   21:32 Ափսոս, որ սպարապետի ու սրա մեջ հոսել է նույն արյունը. Գագիկ Համբարյանը՝ Արամ Սարգսյանին 07/31/2021   11:23 Թշնամին կրակ է բացել Երասխի հատվածում հայկական դիրքերի ուղղությամբ, փորձել ամրաշինական աշխատանքներ իրականացնել 07/29/2021   23:39 Ալիևին կկանգնեցնի Պուտինը, Նիկոլի հույսը սա է, բայց Մոսկվան իր շահերն ունի. Արգիշտի Կիվիրյան 07/30/2021   15:04 Արցախից ծանր գանգուղեղային վնասվածքով «Սուրբ Աստվածամայր» ԲԿ է տեղափոխվել 3-ամյա երեխա

Ապօրինի ձերբակալվե՞լ եք, դատապարտվե՞լ, պետությունը պարտավոր է ֆինանսապես փոխհատուցել 06/04/2020   20:25  |  ԸՍՏ ՕՐԵՆՔԻ

Ապօրինի դատապարտման հետեւանքով անձանց կրած վնասները ենթակա են փոխհատուցման։ Փաստաբան Մինաս Մուրադյանը  Ժորա Համբարձումյանի հետ «Փաստինֆո»-ի եթերում քննարկել է իրավակարգավորման ուղիները։

- Արդյո՞ք անձը, ով ապօրինի դատապարտվել է, կարող է պատճառված վնասի հատուցման պահանջ ներկայացնել։

Նախ, պետք է հասկանալ, թե ապօրինի դատապարտվել ասելով ինչ ենք հասկանում: Օրենքի, ինչպես նաև նախադեպային իրավունք իմաստով ապօրինի դատապարտվելու տակ հասկացվում է այն, որ պետական իշխանության,այն է՝  դատարանի անօրինական գործողության, տվյալ դեպքում ոչ օրինական և չհիմնավորված դատական ակտի հետևանքով անձը ապօրինի կերպով դատապարտվել է: ՀՀ քաղաքացիաիրավական և քրեադատավարական օրենսդրությամբ նախատեսվում է ապօրինի դատապարտման հետևանքով վնասի հատուցման պահանջ ներկայացնելու ինստիտուտը: Օրենքը նախատեսում է նաև քրեական պատաuխանատվության ենթարկելու, որպեu խափանման միջոց կալանք կամ չբացակայելու մաuին uտորագրություն կիրառելու, անօրինական ձերբակալման, որպես մեղադրյալ ներգրավելու, ինչպես նաև վարչական տույժի ենթարկելու հետևանքով պատճառված վնաuի հատուցման պահանջ ներկայացնելու իրավունքը:

- Որտե՞ղ պետք է դիմի ապօրինի դատապարտման, որպեu խափանման միջոց կալանք կամ չբացակայելու մաuին uտորագրություն կիրառելու, վարչական տույժի ենթարկելու հետևանքով տուժած անձը՝ իր իրավունքները պաշտպանելու համար։

Անձն, ով Ձեր կողմից թվարկված գործողությունների արդյունքում կրել է վնասներ, կարող է հայցադիմում ներկայացնել ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարան՝ վնասի հատուցման պահանջ ներկայացնելու քաղաքացիական օրենսդրությամբ նախատեսված ընդհանուր սկզբունքներով: Բայց, նախ և առաջ, անձը, ով ապօրինի դատապարտվել է կամ օրինակ վերջինիս նկատմամբ անազատության հետ կապված՝ տվյալ դեպքում կալանքի տեսքով խափանման միջոց է ընտրվել, վնասի հատուցման պահանջը դատարան ներկայացնելու համար պետք է ունենա իր նկատմամբ վարույթն իրականացնող մարմնի կողմից կայացված վերջնական որոշում կամ դատարանի կողմից կայացված և օրինական ուժի մեջ մտած դատավճիռ:

Օրինակ, դատարանում անձի նկատմամբ քրեական գործ է քննվում, որի արդյունքում վերջինիս նկատմամբ կայացվում է արդարացման դատական ակտ, որը մտնում է օրինական ուժի մեջ. տվյալ դեպքում անձը ստանում է արդարացվածի կարգավիճակ և ահա այս դեպքում իրավունք է ստանում հայց ներկայացնել քաղաքացիական դատարան՝ կրած վնասների հատուցման պահանջով: 

- Ի՞նչ եղանակով կարող է անձը վնասի հատուցման պահանջ ներկայացնել և ի՞նչ իրավական և փաստական հիմքեր պետք է ներկայացվեն՝ ապօրինի դատապարտման արդյունքում վնասի հատուցման պահանջ ներկայացնելիս։

- Նախ, ինչպես արդեն նշվեց, անձը, ով ապօրինի դատապարտման հետևանքով կրել է վնասներ՝ կարող է հայց ներկայացնել ընդհանուր իրավասության դատարան՝ քաղաքացիական օրենսդրությամբ նախատեսված վնասի հատուցման ընդհանուր կանոններով:

ՀՀ սահմանադրական դատարանի որոշմամբ արձանագրվել է, որ մինչդատական վարույթում անձն արդարացվածի կարգավիճակ ձեռք է բերում ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-3-րդ կետերով և 2-րդ մասով նախատեսված հիմքերով քրեական հետապնդման դադարեցման դեպքում, իսկ դատական քննության փուլում` օրինական ուժի մեջ մտած արդարացման դատավճռի դեպքում: Մինչ այդ գոյություն չունի կասկածյալին կամ մեղադրյալին պատճառված վնասի հատուցման պահանջի իրավունք, որովհետև դեռևս նա արդարացված չէ: Անձը կարող է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 66-րդ հոդվածի հիման վրա հատուցման պահանջով դատարան դիմել միայն դրանում նշված հիմքերով արդարացվածի կարգավիճակ ձեռք բերելուց հետո:

Միաժամանակ, ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի նախադեպային որոշմամբ նշվել է, որ համապատասխան սուբյեկտները կարող են իրացնել իրենց վնասի հատուցման իրավունքը, եթե ապացուցեն, որ իրենց վնասը պատճառվել է ապօրինի դատապարտման արդյունքում և չապացուցվի, որ այդ հանգամանքների ժամանակին բացահայտումը լիովին կամ մասամբ կախված էր տվյալ անձից:

ՀՀ քաղաքացիական օրենսդրությունը նախատեսել է, որ բացի նյութական վնասը հատուցելու պահանջի իրավունքից, նախատեսվում է նաև ոչ նյութական վնասի հատուցման իրավունքը: Օրենքի իմաստով, ոչ նյութական վնասը ֆիզիկական կամ հոգեկան տառապանք է, որն առաջացել է անձին ի ծնե կամ օրենքի ուժով պատկանող նյութական կամ ոչ նյութական բարիքների դեմ ոտնձգող կամ նրա անձնական գույքային կամ ոչ գույքային իրավունքները խախտող որոշմամբ, գործողությամբ կամ անգործությամբ:   ՀՀ քաղաքացիական օրենսդրությամբ սահմանվում է, որ անձինք ոչ նյութական վնասի հատուցման պահանջի իրավուն ունեն, եթե քրեական հետապնդման մարմինը կամ դատարանը հաստատել է, որ պետական կամ տեղական ինքնակառավարման մարմնի կամ դրա պաշտոնատար անձի որոշման, գործողության կամ անգործության հետևանքով խախտվել են ՀՀ Սահմանադրությամբ և Կոնվենցիայով երաշխավորված մի շարք հիմնարար իրավունքներ, օրինակ՝ անձնական ազատության և անձեռնմխելիության, արդար դատաքննության և սեփականության իրավունքները:

Եվրոպական դատարանի արտահայտած իրավական դիրքորոշումների լույսի ներքո    Վճռաբեկ դատարանն արձանագրել է, որ ոչ նյութական վնասի հատուցման հիմք հանդիսացող տառապանքի, մասնավորապես՝ հոգեկան տառապանքի հաստատման համար պետք է հաշվի առնել այն հանգամանքը, որ նման տառապանքը հաստատելու համար ուղղակի ապացույցներ (օրինակ՝ բժշկական փաստաթղթեր, փորձագետի եզրակացություն) կարող են և չներկայացվել: Տառապանքի առկայությունը կարող է հաստատվել ցանկացած ապացույցով, այդ թվում՝ կողմի, նրա հարազատների ցուցմունքներով: Այլ կերպ ասած` հոգեկան տառապանքի առկայությունը հիմնավորելու համար չափից ավելի ֆորմալ պահանջները չեն բխի հոգեկան տառապանքի առանձնահատկություններից, ուստի ցանկացած ապացույց, որը կարող է վկայել հոգեկան տառապանքի առկայության մասին (օրինակ՝ ձերբակալվածին պահելու պայմանները, տևողությունը, անձի անհատական հատկանիշները՝ դյուրագրգիռությունը, ներշնչվողականությունը և այլն), պետք է գնահատվի դատարանի կողմից:

Ոչ նյութական վնասի հատուցման չափը որոշում է դատարանը՝ ողջամտության, արդարացիության (eqսitableոess) և համաչափության սկզբունքներին համապատասխան՝ հաշվի առնելով ֆիզիկական կամ հոգեկան տառապանքի բնույթը, աստիճանը և տևողությունը, պատճառած վնասի հետևանքները, վնասը պատճառելիս մեղքի առկայությունը, ոչ նյութական վնաս կրած անձի անհատական հատկանիշները, ինչպես նաև այլ վերաբերելի հանգամանքներ:

ՀՀ քաղաքացիական օրենսդրությամբ սահմանվել է, որ ոչ նյութական վնասի՝ տվյալ դեպքում հոգեկան տառապանքի հետևանքով վնասի հատուցման չափը չի կարող գերազանցել նվազագույն աշխատավարձի երկուհազարապատիկը:

Ինչ վերաբերում է նյութական վնասին, ապա այս դեպքում, ապօրինի դատապարտման հետևանքով վնասների հատուցման պահանջելու իրավունքը սահմանվում են ՀՀ քաղաքացիական օրենսդրությամբ, ինչպես նաև ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի կայուն նախադեպային որոշումներով ամրագրված վնասի հատուցման ընդհանուր կանոններով:

 - Ո՞ր մարմնի դեմ կարող է պահանջ ներկայացվել ապօրինի դատապարտման հետևանքով, այսինքն՝ ո՞վ կարող է տվյալ դեպքում հանդիսանալ որպես պատասխանող կողմ։ 

 - ՀՀ քաղաքացիական օրենսդրությամբ սահմանված է, որ ապօրինի դատապարտելու, քրեական պատասխանատվության ենթարկելու, որպես խափանման միջոց կալանք կամ չբացակայելու մասին ստորագրություն կիրառելու, վարչական տույժի ենթարկելու հետևանքով պատճառված վնասը, օրենքով սահմանված կարգով, լրիվ ծավալով հատուցում է Հայաստանի Հանրապետությունը: Ինչպես գիտենք Հայաստանի Հանրապետությունը նույնպես հանդիսանում է քաղաքացիարավական հարաբերություններում որպես սուբյեկտ, ուստի վնասի հատուցման պահանջը ներկայացվում է Հայաստանի Հանրապետության դեմ: Տվյալ դեպքում պատասխանող է հանդիսանում ՀՀ-ը՝ ի դեմս ՀՀ ֆինանսների նախարարության:

- Ի՞նչ կասեք այն մասին՝ պրակտիկայում ապօրինի դատապարտման հետևանքով տուժած անձինք և վերջիններիս փաստաբանները ձեռնարկում են արդյո՞ք միջոցներ հետագայում իրենց իրավունքները պաշտպանելու, տվյալ դեպքում՝ պատճառված վնասների հատուցման պահանջ ներկայացնելու տեսանկյունից։

- Այս հարցի կապակցությամբ, կարող եմ ասել, որ սովորաբար պրակտիկայում, երբ օրինակ անձի նկատմամբ արդարացնող հիմքով կայացվում է քրեական հետապնդումը դադարեցնելու որոշում, կլինի դա թե նախաքննության ընթացքում, թե դատարանում և արդյունքում անձը ձեռք է բերում արդարացվածի կարգավիճակ, հետագայում տվյալ անձի, ինչպես նաև վերջինիս փաստաբանի մտքով չի անցնում կրած հնարավոր վնասների հատուցման պահանջով դիմել դատարան: Այսինքն, երբ արդեն անձն արդարացվում է, հետագայում ընդհանրապես չի մտածում իր իրավունքները պաշտպանելու համար կամ էլ մտածում է, սակայն որևէ գործողություն չի անում՝ սահմանափակվելով միայն արդարացված լինելու հանգամանքով:

- Որպես փաստաբան, ի՞նչ խորհուրդներ կտաք այն դեպքերում, եթե անձն ապօրինի դատապարտվել է և հետագայում ցանկանում է որպեսզի կրած հնարավոր վնասների համար իր իրավունքները պաշտպանվեն։ 

- Ինչպես արդեն նշվեց, օրենսդիրը սահմանել է, որ արդարացվածն իրավունք ունի պահանջելու իրեն անօրինական ձերբակալման, կալանավորման, որպես մեղադրյալ ներգրավելու և դատապարտման հետևանքով պատճառված վնասի գույքային հատուցում ամբողջ ծավալով` հաշվի առնելով իրական վնասը, ինչպես նաև հնարավոր բաց թողնված օգուտները: Արդարացվածը որպես հատուցում իրավունք ունի ստանալու աշխատավարձը, թոշակը, նպաստները, այլ եկամուտներ, որոնցից նա զրկվել է, ինչպես նաև վճարված դատական ծախսերը, փաստաբանին վճարված գումարները: Միաժամանակ, օրենսդրությամբ նախատեսվել է նաև ոչ նյութական վնասի հատուցման պահանջ, որն, ըստ էության, դրսևորվում է հոգեկան տառապանքի տեսքով: Այս ամենը հաշվի առնելով, որպես փաստաբան, թե՛ քաղաքացիներին և թե՛ իմ կոլեգաներին խորհուրդ կտայի, որ եթե օրինակ տվյալ անձի նկատմամբ արդարացնող հիմքով կայացվում է քրեական հետապնդումը դադարեցնելու մասին որոշում կամ դատական ակտ, կամ օրինակ անձը ապօրինի ձերբակալվում է կամ կալանավորվում է, կամ վերջինիս նկատմամբ անօրինական կերպով կիրառվում է ստորագրություն չհեռանալու մասին խափանման միջոց, ապա չպետք է սահմանափակվել միայն անձի տվյալ կարգավիճակով, այլ ցանկալի է դիմել դատարան՝ խախտված իրավունքների, տվյալ դեպքում հնարավոր նյութական և ոչ նյութական վնասների հատուցման պահանջով, առավել ևս, որ քաղաքացիական օրենսդրությամբ, ինչպես նաև Վճռաբեկ դատարանի և ՄԻԵԴ-ի նախադեպային որոշումներով ամրագրված է, որ վնասի հատուցման, մասնավորապես ոչ նյութական վնասի պահանջ ներկայացնելիս պարտադիր չէ ներկայացնել ծանրակշիռ և, ըստ էության, ֆորմալ բնույթ կրող փաստական հանգամանքներ:

 

 

Աղբյուր` Փաստինֆո


Արխիվ

[]