Թեմաներ
Շաբաթ 01 / 25 / 2020
Փոխարժեք
+ °C
+ °C

Ամենակարևոր իրավական լուրերը Հայաստանից` Telegram-ում

ԲՈԼՈՐ ՆՅՈՒԹԵՐԸ

01/24/2020   23:42 Նիկոլ Փաշինյանը գաղտնի ՀՔԾ է այցելել. Hraparak.am 01/24/2020   22:48 Էկոնոմիկայի նախարարությունը հետամուտ է լինելու «ԱԱ Թրաքս» ընկերության կողմից բարձրացված հարցերի կարգավորմանը 01/24/2020   22:04 8-րդ ալիքի սեփականատերը հերքում է պահանջում antifake.am կայքից 01/24/2020   21:55 Փոխվարչապետ Մհեր Գրիգորյանն ընդունել է ՌԴ դեսպանին 01/24/2020   21:35 Տեղի է ունեցել Հայաստանի և Վրաստանի ԱԳ նախարարների տեղակալների հանդիպումը 01/24/2020   21:27 Քաղաքացին փորձել է ինքնասպան լինել 01/24/2020   21:21 ՀՀ տարածքում կան փակ և դժվարանցանելի ավտոճանապարհներ. 01/24/2020   20:09 Սա արդեն «բեսպրեդել» կարելի է համարել. Արա Ղազարյան 01/24/2020   19:53 Սերժ Սարգսյանը պետք է գար, գովազդեր «Ռոսիա մոլը». Խաչատուր Սուքիասյան 01/24/2020   19:44 ՀՔԾ-ն ՍԴ նախագահի գործի շրջանակներում անասելի վախ ունի. Միհրան Պողոսյան 01/24/2020   18:58 Հայտնաբերվել է դի 01/24/2020   18:44 ՓՊ խորհուրդը կքննարկի փաստաբանների տեղեկատվական անվտանգությունը խախտող դեպքերն ու ՍԴ-ի շուրջ իրավիճակը 01/24/2020   18:42 Այդ երբվանի՞ց եվրոբոնդերն այդքան հմայիչ դարձան 01/24/2020   18:36 Էդ զենք ե՞ք բերել ԱԺ նիստերի դահլիճ. Արարատ Միրզոյան 01/24/2020   18:32 Լիլիթ Մակունցը պահանջեց հարգել ԱԺ նախագահին 01/24/2020   18:25 Եկեք ԱԺ-ն ֆեյսբուք չսարքենք, Ֆեյսբուքն իր կյանքով թող ապրի, մենք էլ՝ մեր. Աբովյան 01/24/2020   18:22 ԲՀԿ-ի օգտին քվեարկած ընտրողները սխալվել են. «Իմ քայլը» պատգամավոր 01/24/2020   18:15 Արշավախմբին անհրաժեշտ է փրկարարների օգնությունը. որոնողական աշխատանքները կշարունակվեն վաղը 01/24/2020   17:51 Նախադպրոցական կրթության մասին օրենքում փոփոխություն անելու վերաբերյալ նախագիծն առաջին ընթերցմամբ ընդունվեց 01/24/2020   17:47 Տիեզերական գործունեության ոլորտը կարգավորող նախագիծն առաջին ընթերցմամբ ընդունվեց 01/24/2020   17:42 ԱԺ-ն ընդունեց էներգետիկայի ոլորտում թափանցիկության միտված նախագիծը 01/24/2020   17:35 Ալեն Սիմոնյանը ԲՀԿ-ին և ԼՀԿ-ին առաջարկում է վայր դնել մանդատները 01/24/2020   17:33 Կայացավ ոստիկանության կոլեգիայի նիստը (ՏԵՍԱՆՅՈՒԹ ) 01/24/2020   17:28 Զոհրաբ Մնացականյանն ընդունեց Ուկրաինայի նորանշանակ դեսպան Իվան Կուլեբային 01/24/2020   17:15 Հայաստանում ներքաղաքական իրավիճակը գնալով սրվում է. Քաղաքագետ 01/24/2020   17:12 Ցմահ դատապարտյալի գործով դատարանի կողմից դատավարական իրավունքի հիմնարար խախտման հիմքով վերաքննիչ բողոք է ներկայացվել 01/24/2020   17:05 Դարոն Աճեմօղլուն կոչ է անում կոռուպցիայի դեմ պայքարը չվերածել քաղաքական մրցակիցներին հետապնդելու միջոցի 01/24/2020   17:01 Վարչապետի որոշմամբ Արտակ Քամալյանն կազատվի էկոնոմիկայի նախարարի տեղակալի պաշտոնից 01/24/2020   16:58 Խորհրդարանում քննարկվում է նախադպրոցական կրթության ոլորտում փոփոխությունների վերաբերյալ նախագիծը 01/24/2020   16:52 Քոլեջներից մեկում տեսա Նիկոլ Փաշինյանի նկարն են փակցրել, ասացի՝ հանեն. Բոլորը շոկի մեջ էին. ԱԺ պատգամավոր 01/24/2020   16:48 Կարծես հիմա Տարոն Մարգարյանի հետ եք խոսում. ԿԳՄՍ նախարարը՝ ԼՀԿ-ին 01/24/2020   16:43 Սպանության եւ ինքնասպանության փորձեր.զորամասում զինված միջադեպի նախնական որակումը հայտնի է 01/24/2020   16:40 Պետությանը պատճառվել է 36 միլոն դրամից ավելի վնաս․ ոստիկանության բացահայտումը (ՏԵՍԱՆՅՈՒԹ) 01/24/2020   16:30 Կարեն Զադոյանը՝ Սահմանադրական բարեփոխումների մասնագիտական հանձնաժողովի անդամի թեկնածու 01/24/2020   16:15 «Ոստիկանության բարեփոխումների կարևորագույն նպատակը պետք է լինի ոստիկանություն-քաղաքացի նոր հարաբերությունների հաստատումը». Նիկոլ Փաշինյան 01/24/2020   16:06 2019 թվականին աննախադեպ թվով հայցեր են ներկայացվել լրագրողների դեմ 01/24/2020   16:00 Մի՛ կրկնեք նախորդների սխալները. Նաիրա Զոհրաբյանը՝ «Իմ քայլի» գործընկերներին 01/24/2020   15:56 Ցմահ դատապարտյալ Աշոտ Մանուկյանն ազատ կարձակվի 01/24/2020   15:52 Զինվորի՝ հոսպիտալում պառկելը ֆինանսական բեռ է ԶՈՒ-ի վրա. Սահակ Օհանյան 01/24/2020   15:47 Կիբերհարձակման է ենթարկվել ԱԱԾ նախկին տնօրեն Արթուր Վանեցյանի փաստաբանը 01/24/2020   15:44 Ի՞նչ գործ ունեն «Քաղաքացիական պայմանագրի» ակտիվիստները դպրոցների կառավարման խորհուրդներում. Սամսոնյան 01/24/2020   15:40 Զինվորը հրազենային վնասվածք է ստացել գլխի շրջանում. Վիճակը ծայրահեղ ծանր է 01/24/2020   15:29 Ռոբերտ Ղազարյանին շնորհվել է արդարադատության գեներալ-մայորի կոչում 01/24/2020   15:19 ԱԺ-ն քննարկում է հանրակրթության ոլորտը կարգավորող նախագիծը 01/24/2020   15:16 Սպասվում են տեղումներ ձյան տեսքով 01/24/2020   15:01 Վլադիմիր Աղաբեկովը պարգևատրվել է Երախտագիտության մեդալով 01/24/2020   14:48 Քննություն է տարվում՝ Նորաշեն համայնքում տեղի ունեցած դեպքի հանգամանքները պարզելու ուղղությամբ 01/24/2020   14:39 Փաշինյանը բարոյական ինքնասպանության է գնում. Փորձագետները՝ Հրայր Թովմասյանի տան խուզարկության մասին 01/24/2020   14:23 Մեկ տարվա ընթացքում մեկ դատավոր ընտրեցին, յոթ դատավորին յոթ տարում են ընտրելու. Թովմասյան 01/24/2020   14:06 Եթե առ այսօր ես դրա մասին լռում եմ, դա միայն իմ երկրի հեղինակությամբ է պայմանավորված. Թովմասյան (տեսանյութ)
01/24/2020   17:05 Դարոն Աճեմօղլուն կոչ է անում կոռուպցիայի դեմ պայքարը չվերածել քաղաքական մրցակիցներին հետապնդելու միջոցի 01/24/2020   15:47 Կիբերհարձակման է ենթարկվել ԱԱԾ նախկին տնօրեն Արթուր Վանեցյանի փաստաբանը 01/24/2020   09:22 Հրատապ. Խուզարկում են Հրայր Թովմասյանի տունը 01/23/2020   15:21 «Էրեբունի պլազա»-ում պատանդներ կան 01/23/2020   17:34 Ոստիկանությունը չի մեկնաբանում, թե ինչու է կրակոցներ արձակած անձը ոստիկանությունում տեղափոխվում առանց ձեռնաշղթաների (ՏԵՍԱՆՅՈՒԹ) 01/23/2020   12:52 Կնոջը հակի թելով ամուսինը խեղդամահ է արել ապա՝ որպես ինքնասպանություն ներկայացրել 01/24/2020   09:10 «Երկու օր առաջ էի Կուտոյանին հանդիպել». «Հրապարակ» 01/24/2020   09:45 Գեորգի Կուտոյանի խոսակցությունները վերծանել են. ովքեր են թիրախում. «Ժողովուրդ» 01/23/2020   14:43 Արթուր Վանեցյանը պահանջում է, որ «Հայկական ժամանակը» ներողություն խնդրի 01/23/2020   12:15 Հունվարի 27-ի աշխատանքային օրը կտեղափոխվի փետրվարի 1 01/24/2020   10:05 Հրայր Թովմասյանին տանը խուզարկություն կատարելու թույլտվությունը տվել է դատավոր Արտուշ Գաբրիելյանը 01/23/2020   18:55 «Կյանքս քեզ եմ վստահում». Ոստիկանապետը «Էրեբունի պլազա»-ում կրակոցներ արձակած տղամարդուն 01/23/2020   21:45 «5-րդ ալիք» հեռուստաընկերության գործունեությունը վտանգված է 01/23/2020   21:51 Վարչապետի «խելոք» խորհրդականը էդ թրիքոտ կաթը խմե՞լ է. Հրաչ Բերբերյան 01/23/2020   15:40 Ոստիկանությունը՝ Էրեբունի պլազայում հնչած կրակոցների մասին 01/23/2020   15:02 Կրակոցներ՝ Երեւանի կենտրոնում. ոստիկանները թույլ չեն տալիս մոտենալ «Էրեբունի պլազա» բիզնես կենտրոնին 01/24/2020   11:06 Փաստաբաններին չեն թույլատրել ծանոթանալ Հրայր Թովմասյանի բնակարանը խուզարկելու վերաբերյալ դատարանի որոշմանը 01/23/2020   15:59 Քոչարյանի աջակիցը՝ կրակոցների մասին 01/24/2020   11:12 65-ամյա ՀՀ ՊՆ ծառայողը հետիոտնային անցման վրա, վրաերթի է ենթարկել դպրոցականին. երեխան հիվանդանոցում մահացել է. shamshyan.com 01/23/2020   22:07 Շուկաներում չեն ընդունում անասնապահների 2-րդ ձևի միսը. Խնդիրը չի լուծվել

Աղետը միայն գոտում չէ, այլ՝ մեր մտածողության մեջ 12/07/2019   14:04  |  Վերլուծություններ

Բյուջեի քննարկումներն ամփոփելիս՝ վարչապետ Փաշինյանը աղետի գոտու վերաբերյալ օգտագործեց բառացիորեն գրեթե նույն ձևակերպումը, ինչ՝  2003 թվականին նախագահ Ռ. Քոչարյանը։

«Աղետի գոտու վերականգնման պրոցեսում նոր փուլ է սկսվում...  սոցիալական  արտակարգ վիճակի տրամաբանությունը վերափոխելն է զարգացման տրամաբանությամբ», - Ն. Փաշինյան, դեկտեմբեր 2019:

«Աղետի գոտին պետք է վերափոխվի  եւ դառնա զարգացման  գոտի...» - Ռ. Քոչարյան,  2003 թ. :

Եթե 16 տարի անց՝ այսքան փոփոխություններից  հետո, նույն ձեւակերպումն է  դարձյալ դառնում  ուղեցույց, ապա մենք պետք է ընդունենք, որ աղետ է տիրում ոչ միայն նշված կոնկրետ գոտում, այլ՝ մեր մտածողության մեջ, պետությունն ընկալելու մեր ունակությունների մեջ։

1988-ից  մինչ այսօր ամենատարածված ձեւակերպումը հետեւյալն է. պետությունը ոչինչ չարեց, պետությունն աղետի գոտին մոռացավ, մարդկանց թողեց մենակ և այլն։ Սա մոտ 30 տարի ասել են թե՛ քաղաքական եւ հասարակական դեմքերը, թե՛ մամուլը, թե՛ մտավորականությունը, թե բանից անտեղյակները։ Այստեղ իսկապես կա հիմնարար աղետի գործոն, եւ այն միայն աղետի գոտուն չէ, որ առնչվում է։

Պետությունը՝ ՀՀ բոլոր կառավարությունները, աղետի գոտում իրականացրել է բազմաթիվ լուրջ ծրագրեր, լուծել բազմաթիվ սուր խնդիրներ։ Մեր պետությունը միաժամանակ պատերազմ է հաղթել եւ երկրի ավերված 1/3-ը վերականգնել։

Մենք ունենք պետության հատվածային ընկալում, որի մեղավորը 30 տարի շարունակ մեր կիսատ-պռատ վերնախավերն են եղել, որոնք  հասարակ ժողովրդի մոտ պետության միասնական ընկալում չկարողացան սերմանել՝ միասնական խնդիրների համակարգով հանդերձ՝ աղետի գոտի, Արցախ, սահմանամերձ գոտի եւ այլն։ Մենք չկարողացանք ընկալել, որ աշխարհագրական բաժանումները նման խնդիրների դեպքում խիստ պայմանական են, որ դրանք բոլորը մեկ ամբողջ են, եւ մեկի անհաջողությունն ուղղակի մյուսի պարտությունն է, իսկ մի տեղ իսկական առաջընթացը, հաջողությունը՝ մյուսի հաղթանակը, պետության հաղթանակը։ Այս ընկալումը մեզ կդարձներ զարգացման գոտի։

Մյուս կարևոր խնդիրը ձեւակերպման տակ ռեալ աշխատանքը դնելն է։

Այսօր բանտում գտնվող Ռ, Քոչարյանն աղետի գոտու համար արել է, թերեւս, բոլորից շատ, բայց հիմա այդ մասին հիշել չի կարելի։ Ուրիշներն էլ են արել՝ պատերազմող երկրի երիտասարդ վարչապետ Բագրատյանն էլ,  Ս. Սարգսյանն էլ, Կարեն Կարապետյանն էլ։ Վստահ եմ՝ Փաշինյանն էլ կանի։

Ցավոք, այսօրվա Հայաստանի (նաև՝ երեկվա) մթնոլորտն այնպիսին է, որ  ուրիշների արածը տեսնելը լավ տոն չէ, այսօր նախորդների արածի վրա  կառուցելը չէ՛ զարգացումը, ուրիշի արածի մոռանալն է թրենդը, իսկ այսօր արվող ցանկացած բան, եթե անգամ կառուցվում է նախորդների աշխատանքի վրա կամ կրկնում նրանց արածը, աննախադեպ է եւ հեղափոխական։ Սա կոչվում է պետական մտածողության դեֆեկտ։ Ինչո՞ւ ենք մենք զարգացումը պատկերացնում միայն մե՛ր կետից սկսած։

Աղետի գոտում մենք ունեցել ենք փուլեր. սկսած 1988-ից մինչև այսօր եւ խորհրդային Հայաստանի իշխանություններից մինչեւ այսօր հսկայական գործ է արվել՝ ըստ տարբեր փուլերի տրամաբանության։

Իսկական հեղափոխական զարգացում է եղել երկրորդ նախագահի օրոք, եւ դրա մասին չպետք է վախենալ խոսել՝ գոնե այն պատճառով, որ Փաշինյանի եւ հաջորդների անելիքը եւ արվածը նկատվի, լինի ավելի լավը։

Տեղեկանք.

«Միայն Լինսի հիմնադրամի «Բնակարանաշինություն» ծրագրով Շիրակի եւ Լոռու մարզերում կառուցվել է 9 եւ ավելի բալ սեյսմակայունությամբ 149 շենք` 3674 բնակարանով: Շիրակում բնակիչներին է հանձնվել 86 շենք. 85-ը՝ Գյումրիում, մեկը` Ախուրյանում: Դրանցից 48-ը նորակառույց է, 38-ը` ուժեղացված եւ վերականգնված: Լոռիում բնակիչներին է հանձնվել 63 շենք, որից 49-ը Սպիտակում, 3-ը` Վանաձորում, 9-ը` Ստեփանավանում և 2-ը` Գուգարք գյուղում: Դրանցից 52-ը նորակառույց է, 5 –ը՝ ուժեղացված եւ վերականգնված: Ավարտվել է կիսակառույց 6 շենքի շինարարություն:

Գյումրի քաղաքում կառուցապատվել է քաղաքի մուտքը համարվող Երևանյան խճուղին, Շիրակացի փողոցը, Անտառավան թաղամասի բնակելի գոտին, Հույս թաղամասը եւ Շառլ Ազնավուրի հրապարակը: Սպիտակում կառուցվել են պայմանական անվանումներով Կենտրոն 1, Կենտրոն 2 եւ Կենտրոն 3 թաղամասերը: Այս նորաստեղծ բնակարանային համալիրի նախագիծը արժանացել է Հայաստանի Հանրապետության Նախագահի ամենամյա մրցանակին:

Այսպիսով` 149 շենք, 3674 բնակարան: Սա նշանակում է, որ 3674 ընտանիք հրաժեշտ է տալիս ժամանակավոր տնակներին:

Պետական եւ դոնոր կազմակերպությունների միջոցների հաշվին իրականացված շինարարական աշխատանքների շնորհիվ լուծվել են 4969 ընտանիքի բնակարանային խնդիրները, որոնցից 4126-ը՝ «Լինսի» հիմնադրամի միջոցների հաշվին։

1998-2006թթ․ընթացքում ավելի քան 20 հազար ընտանիք բարելավել է իր բնակարանային պայմանները։

ԱՄՆ Միջազգային զարգացման գործակալության օժանդակության ՀՀ Շիրակի եւ լոռու մարզերում 2001-2004թթ․ իրականացված աղետի գոտու վերականգնման ծրագրի բնակարանների գնման վկայագրերի տրամադրման բաղադրիչի շրջանակներում 5914 ընտանիք ձեռք է բերել բնակարան։ 2005-2006 թվականներին նախաձեռնությունը շարունակվեց պետական բյուջեի միջոցների հաշվին, որի շրջանակներում լուծվեցին եւս 628 ընտանիքի բնակարանային խնդիրները։

2005-2006 թվականներին պետական միջոցների հաշվին ՀՀ Շիրակի եւ Լոռու մարզերի գյուղական բնակավայրերում անավարտ շինարարության բնակելի տների ավարտման միջոցով լուծվել են 960 անօթեւան ընտանիքների բնակարանային խնդիրները»։

Այսպես կարելի է երկար շարունակել։ Հետո անցնել, թե ինչպես, պետության արածը տեսնելուց հետո, մասնավորը սկսեց ակտիվ ներդրումներ անել, եւ իսկական զարգացումը նոր թափ ստացավ։ Իհարկե, աղետի գոտում կան շատ չլուծված հարցեր, որոնք պետք է վաղուց լուծված լինեին, կամ այնպիսիք, որոնց լուծումը նույնիսկ այսօր չի երևում։ Սրանք նույնպես միասնական խնդիրներ են, եւ պետք է փորձել լայն նայել դրանց՝ լուծումներ գտնելու համար։

Իհարկե, 2003-ին եւ 2019-ին հնչած «զարգացում» ձևակերպումը չի կարող նույն բովանդակությունն ունենալ։ Այսօր նոր խնդիրներ պետք է դրվեն, նոր մոտեցումներ, նոր թանկ նախագծեր, որոնցից պետք չէ վախենալ։

Ի վերջո, զարգացումը միայն բնակարանը չէ. այն կյանքով լցված քաղաքներն ու գյուղերն են. աշխատատեղերը, թատրոնները, սրճարանները, համերգասրահները,  դպրոցներն ու բուհերը, տուրիզմը  եւ այլն։

Կարեն Կարապետյանի կառավարությունն այս ուղղությամբ բավականին հետաքրքիր ծրագրեր էր սկսել։ 2020-ի բյուջեում եւ ծրագրերում կա՞ն դրանք, թե՞ այս հարցում էլ ենք զրո կետից սկսում։

Կան շատ հետաքրքիր նոր առաջարկներ՝ կառավարությունից դուրս գտնվող անձանցից. դրանք քննարկելո՞ւ ենք, թե՞ ժամանակը չէ դեռ, դրանք «մերը» չեն։

Գյումրին ունի զարգացման մեծ պոտենցիալ՝ իր օդանավակայանով։ Քննարկվու՞մ են Երևանից Գյումրիի օդանավակայան ուղիղ գնացքի հնարավորությունը, «Զվարթնոցը» բեռնաթափելու ծրագրերը, եւ արդյոք պե՞տք էր Ryanair-ը Զվարթնոց բերել, թե՞ գուցե միայն Գյումրի։ Քննարկո՞ւմ ենք Գյումրիի մարզադաշտը կարգի բերելու հարցը եւ հավաքականի որոշ խաղեր այնտեղ անցկացնելը, քննարկվու՞մ է Գյումրիում նոր համերգասրահի կառուցման հարցը եւ համաշխարհային բարձրորակ երաժշտություն եւ կատարողների Գյումրի բերելու հարցը եւ   Երեւանից մարդկային հոսքեր ուղղելը։ Հեշտ է Երեւանի կենտրոնում Ֆիլհարմոնիայի շենքի վրա հովանավորի անուններ փոխելը՝ իշխանության կոնյուկտուրայից կախված, իսկ գուցե փորձենք դա անել Գյումրիո՞ւմ։

Կարո՞ղ ենք որեւէ հայտնի բրենդ բերել, ասենք, Սպիտակ։ Քարդաշյանի ներքնազգեստի արտադրությունը մի պահ կարծես դարձավ հայկական երազանք։ Բայց կան ուրիշ Քարդաշյաններ եւ ուրիշ տեսականի։ Կարեւորը խնդիրը դնելն է։

Ակնհայտ է, որ աղետի գոտու գյուղերի վերականգնումը հնարավոր է միայն ռեգիոնի քաղաքների վերականգնմանը համակցված, նոր տեսակի զարգացող ագլոմերացիաների տրամաբանության մեջ։ Ունե՞նք մշակված ծրագիր, թե՞ հիմա դրա ժամանակը չէ...

Ամփոփում

Երբեք չի կարելի ասել, թե պետությունը 31 տարում աղետի գոտւ համար  բան չի արել։ Դա այդպես չէ, արել են բոլորը. այդ ընթացքում մեր փոքր պետությունը պատերազմ է հաղթել ու տնտեսություն վերականգնել։

Աշխարհի ամենատարօրինակ աղետի գոտին մերն է՝ ավերումից հետո  այդքան Եվրոպայի, աշխարհի չեմպիոն, օլիմպիական չեմպիոն տվող, այդքան տաղանդավոր մարդ տվող հասարակությունը զարգացման  ահռելի, աննկարագրելի պոտենցիալ ունի։ Պետության խնդիրն այդ պոտենցիալի ռեալիզացիայի ապահովումն է։

Աղետի գոտուց զարգացման գոտի անցումը մերը մտածողության մեջ է, եւ այն բյուջետային հատկացումներով չէ միայն ձևակերպվում։ Նոր մտածողություն է պետք, նոր նախագծեր, երկրում՝ նոր մթնոլորտ։

 

«Այլընտրանքային նախագծեր խումբ»

Աղբյուր` Փաստինֆո


Արխիվ

[]