Թեմաներ
Կիրակի 06 / 07 / 2020
Փոխարժեք
+ °C
+ °C

Ամենակարևոր իրավական լուրերը Հայաստանից` Telegram-ում

ԲՈԼՈՐ ՆՅՈՒԹԵՐԸ

06/07/2020   13:52 Երևանի հուշերից մեկն էլ հողին հավասարեցրին. գրականագետ 06/07/2020   13:36 Բացահայտվել է մայրաքաղաքում տեղի ունեցած սպանությունը 06/07/2020   13:27 10 շնչառական սարք Հայաստանին՝ Վրաստանում ապրող հայերի կողմից 06/07/2020   13:13 Չինաստանում կորոնավիրուսի սպառնալիքը իջել է նվազագույն մակարդակի. ՌԻԱ Նովոստի 06/07/2020   12:59 Պոմպեոն Չինաստանը համեմատել է նացիստական Գերմանիայի հետ 06/07/2020   12:41 «Ձեր քթի տակ մարդկանց մահի վրա փող են աշխատում». Արմեն Գրիգորյան 06/07/2020   12:25 ԶՈւ հակաօդային պաշտպանության ստորաբաժանումները համալրված են արդյունավետ միջոցներով. ՊՆ խոսնակ 06/07/2020   11:32 Հրազենի գործադրմամբ սպանություն Երեւանում. 38–ամյա տղամարդու վրա հայտնաբերվել են կրակոցի բազմաթիվ հետքեր 06/07/2020   11:22 Ես, որպես ՀՀ քաղաքացի, պահանջում եմ, որ վարչապետը 24 ժամվա ընթացքում հրապարակի իր՝ վարակակիր լինելու մասին տեղեկանքը. Գևորգ Պետրոսյան 06/07/2020   11:10 Նոր հակառեկորդ. վարակակիրների թիվն ավելացել է 766-ով, եւս 10 մարդ` մահացել 06/07/2020   10:29 Կապան-Ճակատեն ավտոճանապարհին տեղի է ունեցել ՃՏՊ 06/07/2020   09:54 Իշխանությունը սպանեց քաղաքացիներին․ գրանցվեցին առաջին 3 զոհերը. Անդրանիկ Թեւանյան 06/07/2020   09:35 Ընդդիմադիր ճակատում համախմբման գործընթացները սկսված են 06/06/2020   21:12 Կարող ենք վստահ ասել, որ Դավիթ Անանյանը վերջնականապես չի խելագարվել.Միքայել Մինասյանը՝ ՊԵԿ նախագահի հրաժարականի մասին 06/06/2020   20:45 «Կոշ» ՔԿՀ-ի դատապարտյալների մոտ հայտնաբերվել է կորոնավիրուս 06/06/2020   20:30 Ծանր և ծայրահեղ ծանր դեպքերը շատանում են. Մհեր Դավիդյանց 06/06/2020   20:18 Հատել ենք դժոխքի սահմանը, բայց մենք հումանիտար աղետ դեռեւս չենք ապրում. Փաշինյան 06/06/2020   20:08 200 կորոնավիրուսով հիվանդ քաղաքացի սպասում է հոսպիտալիզացիայի. Փաշինյան 06/06/2020   17:56 Քաղաքական գործիչները մնում են քաղաքական գործիչներ, հանցագործությունները մնում են հանցագործություններ. Ալեն Սիմոնյան 06/06/2020   17:48 Քաղաքական ուժերի միջեւ բանակցություններ են ընթանում 06/06/2020   17:41 «Իմ քայլը» խմբակցության նիստում քննարկվել է նաև Գագիկ Ծառուկյանի հայտարարությունը 06/06/2020   17:30 Նիկոլ Փաշինյանի իշխանությունը կորցրել է իր ժողովրդավարական էությունը . Քաղտեխնոլոգ 06/06/2020   17:20 Լավ, դու անհարմար չես զգու՞մ. Գեւորգ Պետրոսյանը` Լիլիթ Մակունցին 06/06/2020   17:16 Փողոցում դիմակ կրելն անիմաստ է. դոկտոր, պրոֆեսոր 06/06/2020   17:12 Չեմ կարծում՝ վարչապետի կարևորագույն գործառույթը Գագիկ Շամշյանի գործառույթն իրականացնելն է. Զոհրաբյան 06/06/2020   17:08 Համավարակի դեմ կռիվ տալուց մեր ոտի տակ են ընկնում որոշ պսևդոընդդիադիրներ. Հրաչյա Հակոբյան 06/06/2020   17:02 Մեյմանդար շուկայի գործով քաղաքացիներից երկուսը կալանավորվել են 06/06/2020   16:40 Ծառուկյանի մասին հրապարակումներում գերակշռում են դրականները. Մեդիա պաշտպան 06/06/2020   16:26 Ինչ է թաքցնում Առողջապահության նախարարությունը. Մահացած անձանց թվային տվյալների ու աշխարհագրության վերաբերյալ ԱՆ-ն տվյալներ չունի՞ 06/06/2020   16:21 Փոխվարչապետ Տիգրան Ավինյանը աշխատակազմին է ներկայացրել ՊԵԿ նորանշանակ նախագահին 06/06/2020   16:17 Վախճանվել է Սերգեյ Փարաջանովի կինը 06/06/2020   16:02 Իշխանությունը փորձում է տարբեր տիպի ճնշումներով քաղաքական մրցակիցների բերանը փակել. քաղտեխնոլոգ 06/06/2020   15:57 Դատախազը բողոք էր ներկայացրել՝ պահանջելով խստացնել պատիժը, բայց Վերաքննիչն արդարացրեց 06/06/2020   15:41 ՀՀ ԶՈւ ԳՇ պետը եղել է ԶՈւ զորամասերից մեկում 06/06/2020   15:22 Հորդորում ենք պատշաճ կերպով իրազեկել քաղաքացիներին, թե որ կառույցներն են ներգրավված քաղաքացիների անձնական տվյալների մշակման գործընթացում․ հայտարարություն 06/06/2020   15:16 Դանակահարվածը վրաերթի էր ենթարկել իրեն դանակահարողին 06/06/2020   14:58 Արցախի նախագահն այցելել է ԱԱԾ հատուկ նշանակության վարչություն 06/06/2020   14:54 ՍԱՏՄ-ն 72 ժամով կասեցնում է ռեստորանային համալիրի գործունեությունը. այնտեղ անցկացվել է հարսանիք 06/06/2020   14:46 Ջալալ Հարությունյանի նախագահությամբ ՌԽ հեռավար նիստում քննարկվել են տեսադիտարկման համակարգերին վերաբերող թեմաները 06/06/2020   14:38 Հունիսի 8-ին «Դոմոդեդովո»-ից տեղի կունենա Մոսկվա-Երևան հատուկ չարտերային թռիչքը. Ցանկը հրապարակվել է 06/06/2020   14:21 Գեղարքունիքի մարզի Ձորագյուղի ելքերն ու մուտքերը կարգելափակվեն. Փաշինյան 06/06/2020   14:20 Քաղաքապետարանի հնարամտությունը հետաքրքիր դրսևորումներ ունի. Դավիթ Խաժակյան 06/06/2020   14:08 «Դա ինձ համար հանելուկ է». Վարուժան Հոկտանյանը ծխախոտի մաքսանենգության դեպքի առթիվ քրգործի հարուցումը մերժելու մասին 06/06/2020   13:48 Համավարակը, հասարակությունը և պետությունը. Վարդանյան 06/06/2020   13:27 Հակառակորդի կողմից հրադադարի պահպանման ռեժիմը խախտվել է շուրջ 100 անգամ 06/06/2020   13:16 Փաշինյանը եւս մեկ անգամ ապացուցեց, որ քրեական գործերով սպառնալը քաղաքական գործիք է իր ձեռքում․ Թեւանյան 06/06/2020   13:05 Երկրի ծանր շնչառությունը ու իշխանականների հիստերիան. Արփինե Հովհաննիսյան 06/06/2020   13:01 Առանձին վայրերում հնարավոր է նաև կարկուտ 06/06/2020   12:54 Նախագահ Սարգսյանը շնորհավորական ուղերձ է հղել Շվեդիայի թագավոր Կարլ Գուստավ Տասնվեցերորդին` երկրի ազգային տոնի առթիվ 06/06/2020   12:47 Արցախում նոր կորոնավիրուսը հաստատվել է ևս 2 քաղաքացու մոտ
06/05/2020   22:20 Պարետ Տիգրան Ավինյանն առանց դիմակի՝ բազմամարդ սրճարանում. Ֆեյսբուքյան օգտատիրոջ տեսանյութ 06/06/2020   21:12 Կարող ենք վստահ ասել, որ Դավիթ Անանյանը վերջնականապես չի խելագարվել.Միքայել Մինասյանը՝ ՊԵԿ նախագահի հրաժարականի մասին 06/05/2020   23:55 Վարչապետի մամուլի խոսնակի արձագանքել է Գագիկ Ծառուկյանի ելույթին ու նախազգուշացրել 06/07/2020   12:41 «Ձեր քթի տակ մարդկանց մահի վրա փող են աշխատում». Արմեն Գրիգորյան 06/06/2020   00:23 Խմբակային բռնաբարության համար դատապարտված ընտրակեղծարարը Հյուսիս-հարավից ինչքա՞ն լափած կլինի. Հրաչյա Հակոբյան 06/06/2020   12:34 Արթուր Վանեցյանը հայցադիմումներ է ներկայացրել ընդդեմ վարչապետի ու Արման Բաբաջանյանի կայքի 06/06/2020   09:20 Տիգրան Ավինյան, Արսեն Թորոսյան, ԱԱԾ տնօրեն. Փաշինյանի սեղանին դիմումներ կան. «Հրապարակ» 06/06/2020   11:15 Եթե սահմանափակումներ արեցինք ու մեզ մոտ թվերը նվազեցին ու զրոյացան, սա հարցի լուծո՞ւմ է, լուծում չէ. Փաշինյան 06/05/2020   16:42 Առանց սոցիալական հեռավորության քաղաքացուն ասֆալտին փռելու գործողությունը ավելի վնաս է հասցնում պետությանը, քան ծառայում համաճարակի դեմ պայքարին. փաստաբան 06/07/2020   09:54 Իշխանությունը սպանեց քաղաքացիներին․ գրանցվեցին առաջին 3 զոհերը. Անդրանիկ Թեւանյան 06/05/2020   18:47 Երբ առաջնորդի դիմակի տակ թաքնվում է «Անսկզբունք ապիկարը», կռվի ելքը, ցավոք, կանխորոշված է. Միքայել Մինասյան 06/06/2020   17:12 Չեմ կարծում՝ վարչապետի կարևորագույն գործառույթը Գագիկ Շամշյանի գործառույթն իրականացնելն է. Զոհրաբյան 06/05/2020   22:59 ԱՀԿ-ն փոխել է դիմակ կրելու վերաբերյալ կարծիքը. ՌԻԱ Նովոստի 06/06/2020   17:20 Լավ, դու անհարմար չես զգու՞մ. Գեւորգ Պետրոսյանը` Լիլիթ Մակունցին 06/06/2020   15:57 Դատախազը բողոք էր ներկայացրել՝ պահանջելով խստացնել պատիժը, բայց Վերաքննիչն արդարացրեց 06/07/2020   11:32 Հրազենի գործադրմամբ սպանություն Երեւանում. 38–ամյա տղամարդու վրա հայտնաբերվել են կրակոցի բազմաթիվ հետքեր 06/06/2020   09:23 Հաստատված կորոնավիրուսով հիվանդները նստել են ինքնաթիռ` վտանգի տակ դնելով մնացած 70 ուղեւորին. «Հրապարակ» 06/05/2020   17:58 Լևոն Տեր-Պետրոսյան․ Պարզագույն սիլլոգիզմ. ilur.am 06/06/2020   12:02 Արթուր Վանեցյանը կոչ է արել ԲՀԿ-ին ու ԼՀԿ-ին՝ ստեղծել քննիչ հանձնաժողով ու գնահատական տալ Փաշինյանի գործողություններին 06/05/2020   21:58 Միավորե՛նք մեր ուժերը հանուն մեր երկրի ապագայի. Տեղի է ունեցել ԲՀԿ քաղաքական խորհրդի հրատապ նիստ (տեսանյութ)

Երեխային վիրտուալ աշխարհից կտրելու եղանակը իրական աշխարհն ավելի հետաքրքիր դարձնելն է. հոգեբան 06/01/2019   17:10  |  Հարցազրույց

Համակարգչային խաղերի ոլորտն օրեցօր զարգանում է, որին զուգահեռ  հաճախ ականատես ենք լինում երեխաների մոտ հոգեկան անհավասարակշռության ու ագրեսիայի: Հաճախ երեխան կամ ծնողը պատկերացում անգամ չի կարող ունենալ, թե ինչ  հետևանքներ կարող են թողնել  խաղերից որոշները: Երեխաների վրա Համակարգչային խաղերի ազդեցության և դրանց կանխարգելման տարբերակների մասին  զրուցել ենք հոգեբան, ՀՊՄՀ դասախոս Նաիրա Հարությունյանի հետ:

- Ի՞նչ ազդեցություն կարող են ունենալ համակարգչային խաղերը երեխաների վրա և ինչի կարող են  հանգեցնել դրանք: Օրինակ «Синий кит» խաղն իր առաջադրանքներով երեխային դրդում է մինչև  ինքնասպանություն:

- Վերջին հետազոտությունները բաժանվում են երկու խմբի. մի մասը միակարծիք ասում է, որ համակարգչային խաղերն առաջացնում են ագրեսիա, «ես»-ի կորուստ, մյուս մասն էլ պնդում է՝ դրանք ունեն բավական դրական կողմեր: Վերջերս Ամերիկայի բոլոր նահանգներում տեսնում ենք, որ դեռահասը որևէ խաղից, բուռն ռեակցիաներից հետո վերցնում է զենքն ու նույն գործողությունները, կրակոցները շարունակում իրական կյանքում, օրինակ՝ իր դպրոցում: Իհարկե, խաղերը բոլորի վրա նույն կերպ չեն ազդում: Փոքրերի վրա ազդեցությունն այլ կերպ է դրսևորվում, դեռահասների մոտ՝ մեկ այլ: Դեռահասը, եթե ունի ինքնագնահատականի խնդիր,  ընդունված չէ, ընտանիքում խնդիր ունի, ամաչկոտության պատճառով շրջապատի հետ չի շփվում, ունի ոչ ադեկվատ «ես», ապա սկսում է իրեն գտնել վիրտուալ աշխարհում: Եվ կախված նրանից, թե ինչ խաղ է ընտրում դեռահասը, ուրեմն այդ պահանջմունքն էլ ունի: Եթե նա խաղում է «Синий кит», ուրեմն դժվարություններ ունի հաղթհարելու կամ ուրիշի կարծիքը լսելու ներշնչողականության բարձր մակարդակ: Եթե խաղում է ագրեսիվ խաղեր, ուրեմն իր ուժը, «ես»-ը հաստատելու պահանջմունք ունի:

Ինքս հանդիպել եմ «Синий кит»-ի հետ կապված դեպքի: Ծանոթներիցս մեկը հասել էր մի փուլի, որ ուզում էր ինքնասպանություն գործել: Դա արդեն հոգեբանի խնդիր չէր, այլ հոգեթերապևտիկ և ես ուղղորդեցի այլ բժշկի մոտ: Վերջին տվյալներով՝ այդքան մեծ փոփոխություններ չեն եղել:

- Ինչպե՞ս կարող ենք երեխաների մոտ կանխել նման խաղերի կախվածությունը։

- Կարևոր է մեծահասակի ազդեցությունը: Խելացի ծնողը նախ կկանխարգելի, այսինքն կզգա, որ դեռահասին կամաց-կամաց կորցնում է: Ժամանակը կսահմանափակի կամ կփորձի երեխային ավելի հետաքրքիր զբաղմունքներ առաջարկել, ներգրավել ընտանեկան որոշումներ կայացնելու գործընթացում, սպորտի տանել: Բայց եթե արդեն խորացել է, բարձիթողի վիճակ է, ապա ծնողը կօգտագործի դա՝ հասկանալու, թե ինչ է պակասում երեխային: Նախ պետք է փորձի հասկանալ՝ որ խաղն է երեխան խաղում և ինչ է այն իրենից ներկայացնում, այնուհետև  երեխային փորձի բերել իրական աշխարհ: Իսկ վիրտուալ աշխարհից կտրելու ձևն իրական աշխարհն ավելի հետաքրքիր դարձնելն է:

- Իսկ ի՞նչ պետք է ծնողն անի, երբ հանդիպում է երեխայի դիմադրությանը։

- Բնականաբար դժվար կլինի: Պատկերացրեք երեխային միանգամից կտրում ենք իր սիրելի զբաղմունքից: Նեյրոհոգեբանական ու նեյրոպլաստիկ վերջին հետազոտությունները ցույց են տվել, որ երբ մարդ համակարգչային խաղեր է խաղում, ուղեղում առաջանում են համապատասխան հաճույքի հորմոններ: Մեր ուղեղը հետաքրքիր հատկություն ունի. որքան շատ հորմոն է գալիս, այնքան սովորում է դրան և գալիս է մի չափ, երբ միշտ դրա պահանջն է ունենում: Համակարգչային խաղերն էլ տալիս են ադրենալին, դոֆամին, էնդորֆիմ և նմանատիպ տաբեր հաճույքի հորմոններ: Ուստի իրական կյանքում մենք պետք է ստեղծենք նույն վիճակը, որտեղ կլինեն հաճույքի այդ հորմոները: Այսինքն իրական մրցումներ պետք է կազմակերպեն կամ զվարճալի խաղեր: Եթե  ուզում ենք երեխային մի բանից կտրել, դրան համապատասխան, դրանից ուժեղ գործոն պետք է լինի իր կյանքում: Պետք է  ուժեղացնել նաև ընտանիքի մոդելը, ամրացնել ծնող-երեխա փոխհարաբերությունները: Ինչպես նաև սահմանափակենք խաղերի համար նախատեսված  ժամանակը:Կա հստակ ցուցանիշ, որ նախադպրոցական տարիքի երեխան համակարգչի մոտ 25 րոպե կամ կես ժամ կարող է անցկացնել, դպրոցական տարիքինը՝ մեկ ժամ, իսկ ավելի ավագ տարիքինը՝ երկու ժամ: Ինչ վերաբերում է մեկից երեք տարեկան երեխաներին, ապա առհասարակ ծնողին կարգելեի տալ հեռախոս կամ համակարգիչ:

- Ի՞նչ վտանգներ է պարունակում տարիքային այդ խմբի երեխաների կողմից գաջեթների օգտագործումը։

- Դա երեխայի զարգացման կարևոր շրջան է: Երեխան սկսոմ է ճանաչել աշխարհը առարկաների միջոցով: Օրինակ երեխային տալիս են գնդակ, որը նա շոշափում է, տեսնում, որ ուռուցիկություն, գույներ և այլ հատկանիշներ ունի: Այսինքն գնդակով խաղալիս երեխան տեսնում է, որ այն ունի գլորվելու, խփելու և շատ ուրիշ հատկություններ, որը չի տեսնում համակարգչային խաղի մեջ: Այդ նույն գնդակին երեխան մատով կխփի, կխաղա, բայց չի տեսնի, որ այն եռաչափ է, կարող է գլորվել կամ խփել: Երեխան չի տեսնում գործողությունների արդյունքը: Առարկաների հետ շփումն այդ տարիքում երեխաների մոտ զարգացնում է  մտածողությունը, ինչն  ուղիղ կապ ունի խոսքի հետ: Եվ եթե երեխայի մտածողությունը չզարգանա, խոսքն էլ հետ կընկնի:

- Ձեր կարծիքով ագրեսիա առաջացնող համակարգչային խաղեր ստեղծողները հոգեբանական ի՞նչ բնութագիր ունեն: Հնարավո՞ր է նրանք էլ լուրջ հոգեբանական խնդիրներ ունենան։

- Միգուցե, այդ ուղղությամբ չեմ ուսումնասիրել հարցը: Եթե մարդը գիտի ինչ խաղ ստեղծել, ուրեմն ծանոթ է ոլորտին: Այսինքն խաղացել է, գիտի ինչն է պակասում և ինչը պետք է լրացնի: Կարծում եմ հավանականությունը մեծ է, որ այդ խաղերի հետևում կանգնած կլինեն նախկին կամ ներկայիս գեյմերներ, ովքեր թարմացնում են խաղերի շուկան: Սակայն այստեղ ոչ միայն հոգեբանական կողմն է պետք դիտարկել, այլև ֆինանսականը: Վերջերս կարդացի մի հետազոտություն, որտեղ նշված էր, որ միայն համակարգչային խաղերը 17 միլիարդ գումար են բերում: Այսինքն այս խաղերի հիմքում լուրջ հետազոտություններ են: Խաղեր ստեղծողները լավ գիտեն իրենց թիրախային խումբը, իրենց շուկան: Հիմնականում դրանք դեռահասներն են լինում:

- Իսկ կա՞ն խաղեր, որոնք դրական են ազդում երեխաների վրա

- Այո դրականն էլ բավական շատ է համակարգչային խաղերում: Օրինակ աուտիզմի դեպքում, տարբեր խնդիրներով երեխաների հետ աշխատելու համար համակարգչային խաղերն ամենալավն են: Իրականում ցանկացած խաղ կարող է լինել զարգացնող, եթե դրան տանք այդ իմաստ: Օրինակ ստրատեգիական խաղերը զարգացնում են մտածողությունը, միջանձնային հարաբերությունները: Կան նաև ուսումնական հետաքրքիր խաղեր, որոնք որոշ երկրներում կիրառում են  դպրոցներում:

- Մեր երկրում ունե՞նք երեխայի համար իրական կյանքն ավելի հետաքրքիր դարձնելու նախադրյալներ

- Խորապես համոզված եմ՝ ցանկության դեպքում ամեն ինչ հնարավոր է: Շատ են տարատեսակ ճամբարները, ֆորումները, սպորտային, լուսանկարչական մրցույթներ: Շատ են, պարզապես պետք է ուսումնասիրել ու զբաղվել սեփական երեխայով, բացահայտել նրա հետաքրքրությունները: Ամենակարևորը ծնող-երեխա կապը չխզելն է:

 

Աղբյուր` Փաստինֆո


Տեսանյութեր

06/07/2020   11:27 Ոստիկանները բերման են ենթարկում դիմակով քաղաքացուն` առանց որեւէ բացատրության

Տեսադարան

05/09/2020   14:27 Արցախում տեղի է ունեցել եռատոնին նվիրված միջոցառումներ

Մամուլ

Արխիվ

[]