Թեմաներ
Երեքշաբթի 06 / 18 / 2019
Փոխարժեք
  • 549.84
    EUR
  • 608.05
    GBP
  • 7.31
    RUB
  • 485.12
    USD
+ °C
+ °C

Ամենակարևոր իրավական լուրերը Հայաստանից` Telegram-ում

ԲՈԼՈՐ ՆՅՈՒԹԵՐԸ

06/18/2019   11:26 Ներխուժում կատարած անձինք և նրանց գույքը շարունակում են մնալ Ամուլսարի ծրագրի տարածքում՝ չնայած Դատարանի վճռին 06/18/2019   11:20 ՀՀ նախագահը համահայկական ցանց ամրացնելու առաքելությունը ցանկանում է տեսնել «Հայաստան» համահայկական հիմնադրամի ուսերին 06/18/2019   11:15 Արթուր Հովհաննիսյանը ԱԺ-ում երդվեց 06/18/2019   11:08 Վնասել են «շտապօգնության» մեքենան. կա բերման ենթարկված 06/18/2019   11:04 ԵՊՀ ռեկտորի ԺՊ-ն՝ ծպտյալ բիզնեսմե՞ն. Նա սերտ կապեր ունի նախկինների հետ. «Հրապարակ» 06/18/2019   10:59 Սամվել Կարապետյանը Կրեմլից խաբար է բերել Նիկոլ Փաշինյանին. «Իրատես» 06/18/2019   10:51 Վիգեն Քոչարյանն ընդունել է ԵԽ բարձրաստիճան պատվիրակության ներկայացուցիչներին 06/18/2019   10:45 Անհատական ընտրության առաջ 06/18/2019   10:40 Ուրացում՝ հանուն պաշտոնի. Զեյնալյանի կողմից նշանակված պաշտոնյան ուղիներ է փնտրում. «Ժամանակ» 06/18/2019   10:30 Մանվել Գրիգորյանը ազատ չի արձակվի. դատարանը մերժեց պաշտպանների բողոքը 06/18/2019   10:27 «Քիչ առաջ գինովցած անձինք հարձակվել են կանչով ժամանած շտապօգնության մեքենայի վրա». Արսեն Թորոսյան 06/18/2019   10:15 Արցախում հրաժարականների շքերթը կշարունակվի. Ով է հաջորդը. «Հրապարակ» 06/18/2019   10:11 Փաշինյանը վրե՞ժ է լուծում Սասուն Միքայելյանից. «Իրատես» 06/18/2019   10:08 Ազգային ժողովում մեկնարկել է հերթական քառօրյա նիստը. ՈՒՂԻՂ 06/18/2019   10:05 Կոնկրետ անուններ են տրվել. Ցուցմունք Զաքար Հովհաննիսյանի սպանության գործով. «Ժողովուրդ» 06/18/2019   10:02 ՀՀ ԱԳ նախարար Զոհրաբ Մնացականյանը մեկնել է Վաշինգտոն, որտեղ կհանդիպի ադրբեջանցի գործընկերոջ հետ 06/18/2019   10:00 Նիկոլայ Բաղդասարյանը «ռազբորկայի» է կանչել նույն խմբակցության պատգամավոր Թագուհի Թովմասյանին. «Հրապարակ» 06/18/2019   09:57 Բակո Սահակյանի գլխին նոր սև ամպեր են կուտակվում. «Հրապարակ» 06/18/2019   09:46 Տիգրան Ուրիխանյանին գտնել չեն կարողանում. Ո՛չ դիմումը կա, ո՛չ ինքը. «Ժողովուրդ» 06/18/2019   00:28 «Կային տղաներ, որոնք հովանավորում էին նրան». Երգչուհի Ազիզան ասել է, որ Իգոր Տալկովը ցանկանում էր ծանոթացնել իրեն քրեական «հեղինակության» հետ 06/18/2019   00:21 Խորքային որևէ խնդիր այդպես էլ չի լուծվել. փաստաբանն ահազանգում է ոստիկանների կողմից կիրառված բռնության մասին 06/17/2019   23:00 Ավազակաիշխանական կոռուպցիան փոխվում է իմքայլականով. Ռ.Թորոսյանը` Փաշինյանին 06/17/2019   22:15 Ընդմիշտ մնա ինձ հետ․ Մխիթարյանը կնոջ հետ հարսանեկան լուսանկար է հրապարակել 06/17/2019   19:30 ՀՀ ԱԳՆ-ում ՌԴ դեսպանի հետ կայացել է զրույց Հայաստանի ներքին գործերին չմիջամտելու համատեքստում 06/17/2019   19:19 Վերելակների նոր խմբաքանակի ձեռքբերման համար քաղաքապետարանը մրցույթ է հայտարարում 06/17/2019   19:12 Սնկային հիվանդության շուրջ աղմուկի պատճառով հայկական ծիրանի նկատմամբ ուշադրությունը կարող է փոխվել.Պիպոյան 06/17/2019   18:59 «Հնարավոր է` այդ հիվանդությունները նախկինում եղած լինեն, բայց արձանագրված չլինեն». պաշտպանը` Մանվել Գրիգորյանի նոր հիվանդությունների մասին 06/17/2019   18:53 Տեղի է ունեցել ՀՅԴ - ԲՀԿ հանդիպում 06/17/2019   18:41 Զինծառայող Հ.Գալստյանի հրազենային վնասվածք ստանալու գործով ձերբակալվել է ծառայակիցը 06/17/2019   18:25 ԵԽ գլխավոր քարտուղարի տեղակալը նախագահ Սարգսյանին է ներկայացրել Հայաստան-ԵԽ Գործողությունների ծրագրի ուղղությունները 06/17/2019   18:23 Նախագահ Արմեն Սարգսյանը ընդունել է Հանդուրժողականության և խաղաղության համաշխարհային խորհրդի նախագահին 06/17/2019   18:19 Բացահայտվել է քաղաքացու կողմից ուրիշի անվամբ վարկ ստանալու և խաբեությամբ գումարը հափշտակելու դեպքը. մեղադրանք է առաջադրվել 26-ամյա կնոջը 06/17/2019   18:14 Թայլանդում հայտարարվել է դենգե տենդի համաճարակ 06/17/2019   18:13 Փաստաբանը փորձում է դատարանին շանտաժ անել. դատախազ (տեսանյութ) 06/17/2019   18:08 ԵՊԲՀ գործը ուղարկվեց ԱԱԾ 06/17/2019   17:54 Քննչական կոմիտեի նախագահ Հայկ Գրիգորյանն ընդունել է ԵԱՀԿ կիբեռհանցագործությունների գծով փորձագետ Մարջան Ստոիլկովսկուն 06/17/2019   17:51 Նախագահն ընդունել է Հայաստանում ԳԴՀ դեսպան Մաթիաս Քիսլերին 06/17/2019   17:46 Մանվել Գրիգորյանի վիճակը վատացել ու վատանում է. պնդում է փաստաբանը (տեսանյութ) 06/17/2019   17:45 Արամ Հարությունյանի կողմից առանձնապես խոշոր չափերով կաշառք ստանալուն օժանդակելու մեջ մեղադրվող Վ. Մ.-ի և Ա. Դ.-ի վերաբերյալ քրեական գործի նախաքննությունն ավարտվել է 06/17/2019   17:22 Հայտնաբերվել և առգրավվել են առանձնակի արժեք ներկայացնող կտավներ 06/17/2019   17:12 Քննվում է Մանվել Գրիգորյանի խափանման միջոց կալանավորման դեմ պաշտպանական կողմի բողոքը 06/17/2019   17:09 Երեւանի քաղաքապետարանն ավելացնում է հաստիքները 06/17/2019   17:03 Հրդեհ Եռաբլուր պանթեոնի մոտակայքում. փրկարարները դեպքի վայրում են 06/17/2019   17:00 ՀՀ պաշտպանության նախարարն այցելել է մարտական հենակետ 06/17/2019   17:00 Նախագահի նստավայրի առաջ ակցիա է տեղի ունենում. «ՀՀ նախագահ Արմեն Սարգսյանը չի կատարում Սահմանադրությամբ նախատեսված վերահսկող գործառույթները» (տեսանյութ) 06/17/2019   16:57 Արարատ Միրզոյանն ընդունել է Հանդուրժողականության եւ խաղաղության համաշխարհային խորհրդի նախագահին 06/17/2019   16:55 Ամենայն Հայոց Կաթողիկոսն ընդունեց Ավստրալիայից ժամանած ուխտավորներին 06/17/2019   16:53 ՀՀ ՊՆ վարչական համալիրում տեղի է ունեցել Հանրապետական զորակոչային հանձնաժողովի ընդլայնված նիստ 06/17/2019   16:50 Նախագահ Արմեն Սարգսյանը հրաժեշտի հանդիպում է ունեցել Հայաստանում Հնդկաստանի դեսպանի հետ 06/17/2019   16:46 «Վարդաշեն» ՔԿՀ-ի աշխատակիցները պատի մեջ նախապես փորված թաքստոցից հայտնաբերել և առգրավել են բջջային հեռախոս
06/16/2019   21:16 Ավազակային հարձակման, բռնաբարության համար դատապարտված ոստիկանը փորձել է փախուստի դիմել «Նուբարաշեն» ՔԿՀ-ից 06/17/2019   15:33 Չորս ամսում Հայաստանից դուրս է բերվել 397 մլն դոլար 06/16/2019   15:09 Փաշինյանը հանդիպել է Սամվել Կարապետյանի (Տաշիրի Սամո) հետ (տեսանյութ) 06/17/2019   23:00 Ավազակաիշխանական կոռուպցիան փոխվում է իմքայլականով. Ռ.Թորոսյանը` Փաշինյանին 06/16/2019   22:40 ՔՊ վարչության նախագահ ընտրվեց միակ թեկնածուն 06/16/2019   22:05 Հայտնի են ՔՊ նոր վարչության անդամների անունները 06/17/2019   15:15 Եվա Թովմասյանը վայր է դնում ավագանու անդամի մանդատը 06/17/2019   13:15 Հայկ Ալումյանը հաղորդում է ներկայացրել Գլխավոր դատախազություն 06/17/2019   15:41 Այրվել է Նազիկ Ամիրյանին պատկանող հողատարածքը 06/17/2019   16:12 ԲԴԽ-ն մնաց 4 հոգով. 5 անդամի լիազորություններ դադարեցված են 06/17/2019   18:13 Փաստաբանը փորձում է դատարանին շանտաժ անել. դատախազ (տեսանյութ) 06/16/2019   14:43 Ձեր առաքելությունը խոսելն է` շատ ու երկար. Արթուր Ղազինյանը՝ Փաշինյանին 06/17/2019   17:22 Հայտնաբերվել և առգրավվել են առանձնակի արժեք ներկայացնող կտավներ 06/17/2019   19:12 Սնկային հիվանդության շուրջ աղմուկի պատճառով հայկական ծիրանի նկատմամբ ուշադրությունը կարող է փոխվել.Պիպոյան 06/17/2019   13:41 «Արևիկ» ազգային պարկի հատուկ պահպանվող տարածքում ապօրինի ընդերքօգտագործմամբ ոսկու հանքանյութ է արդյունահանվել. հարուցվել է քրեական գործ 06/17/2019   22:15 Ընդմիշտ մնա ինձ հետ․ Մխիթարյանը կնոջ հետ հարսանեկան լուսանկար է հրապարակել 06/17/2019   14:10 Լուսահովիտի գյուղապետի ոտքն անդամահատել են 06/17/2019   12:10 ՎԵՏՕ շարժումը գրություն է ուղարկել ԱԱԾ տնօրենին (տեսանյութ) 06/16/2019   13:39 Միգուցե անփորձությունից ելնելով մամուլի հետ շփվելով ինչ-որ ինֆորմացիա դուրս է եկել, բայց դա սկանդալի վերածելու առիթ դեռ չկա. Սիմոնյան (տեսանյութ) 06/17/2019   13:17 ՃՏՊ ՌԴ Ստավրոպոլի երկրամասում.տուժել են ՀՀ քաղաքացիներ

Երեխային վիրտուալ աշխարհից կտրելու եղանակը իրական աշխարհն ավելի հետաքրքիր դարձնելն է. հոգեբան 06/01/2019   17:10  |  Հարցազրույց

Համակարգչային խաղերի ոլորտն օրեցօր զարգանում է, որին զուգահեռ  հաճախ ականատես ենք լինում երեխաների մոտ հոգեկան անհավասարակշռության ու ագրեսիայի: Հաճախ երեխան կամ ծնողը պատկերացում անգամ չի կարող ունենալ, թե ինչ  հետևանքներ կարող են թողնել  խաղերից որոշները: Երեխաների վրա Համակարգչային խաղերի ազդեցության և դրանց կանխարգելման տարբերակների մասին  զրուցել ենք հոգեբան, ՀՊՄՀ դասախոս Նաիրա Հարությունյանի հետ:

- Ի՞նչ ազդեցություն կարող են ունենալ համակարգչային խաղերը երեխաների վրա և ինչի կարող են  հանգեցնել դրանք: Օրինակ «Синий кит» խաղն իր առաջադրանքներով երեխային դրդում է մինչև  ինքնասպանություն:

- Վերջին հետազոտությունները բաժանվում են երկու խմբի. մի մասը միակարծիք ասում է, որ համակարգչային խաղերն առաջացնում են ագրեսիա, «ես»-ի կորուստ, մյուս մասն էլ պնդում է՝ դրանք ունեն բավական դրական կողմեր: Վերջերս Ամերիկայի բոլոր նահանգներում տեսնում ենք, որ դեռահասը որևէ խաղից, բուռն ռեակցիաներից հետո վերցնում է զենքն ու նույն գործողությունները, կրակոցները շարունակում իրական կյանքում, օրինակ՝ իր դպրոցում: Իհարկե, խաղերը բոլորի վրա նույն կերպ չեն ազդում: Փոքրերի վրա ազդեցությունն այլ կերպ է դրսևորվում, դեռահասների մոտ՝ մեկ այլ: Դեռահասը, եթե ունի ինքնագնահատականի խնդիր,  ընդունված չէ, ընտանիքում խնդիր ունի, ամաչկոտության պատճառով շրջապատի հետ չի շփվում, ունի ոչ ադեկվատ «ես», ապա սկսում է իրեն գտնել վիրտուալ աշխարհում: Եվ կախված նրանից, թե ինչ խաղ է ընտրում դեռահասը, ուրեմն այդ պահանջմունքն էլ ունի: Եթե նա խաղում է «Синий кит», ուրեմն դժվարություններ ունի հաղթհարելու կամ ուրիշի կարծիքը լսելու ներշնչողականության բարձր մակարդակ: Եթե խաղում է ագրեսիվ խաղեր, ուրեմն իր ուժը, «ես»-ը հաստատելու պահանջմունք ունի:

Ինքս հանդիպել եմ «Синий кит»-ի հետ կապված դեպքի: Ծանոթներիցս մեկը հասել էր մի փուլի, որ ուզում էր ինքնասպանություն գործել: Դա արդեն հոգեբանի խնդիր չէր, այլ հոգեթերապևտիկ և ես ուղղորդեցի այլ բժշկի մոտ: Վերջին տվյալներով՝ այդքան մեծ փոփոխություններ չեն եղել:

- Ինչպե՞ս կարող ենք երեխաների մոտ կանխել նման խաղերի կախվածությունը։

- Կարևոր է մեծահասակի ազդեցությունը: Խելացի ծնողը նախ կկանխարգելի, այսինքն կզգա, որ դեռահասին կամաց-կամաց կորցնում է: Ժամանակը կսահմանափակի կամ կփորձի երեխային ավելի հետաքրքիր զբաղմունքներ առաջարկել, ներգրավել ընտանեկան որոշումներ կայացնելու գործընթացում, սպորտի տանել: Բայց եթե արդեն խորացել է, բարձիթողի վիճակ է, ապա ծնողը կօգտագործի դա՝ հասկանալու, թե ինչ է պակասում երեխային: Նախ պետք է փորձի հասկանալ՝ որ խաղն է երեխան խաղում և ինչ է այն իրենից ներկայացնում, այնուհետև  երեխային փորձի բերել իրական աշխարհ: Իսկ վիրտուալ աշխարհից կտրելու ձևն իրական աշխարհն ավելի հետաքրքիր դարձնելն է:

- Իսկ ի՞նչ պետք է ծնողն անի, երբ հանդիպում է երեխայի դիմադրությանը։

- Բնականաբար դժվար կլինի: Պատկերացրեք երեխային միանգամից կտրում ենք իր սիրելի զբաղմունքից: Նեյրոհոգեբանական ու նեյրոպլաստիկ վերջին հետազոտությունները ցույց են տվել, որ երբ մարդ համակարգչային խաղեր է խաղում, ուղեղում առաջանում են համապատասխան հաճույքի հորմոններ: Մեր ուղեղը հետաքրքիր հատկություն ունի. որքան շատ հորմոն է գալիս, այնքան սովորում է դրան և գալիս է մի չափ, երբ միշտ դրա պահանջն է ունենում: Համակարգչային խաղերն էլ տալիս են ադրենալին, դոֆամին, էնդորֆիմ և նմանատիպ տաբեր հաճույքի հորմոններ: Ուստի իրական կյանքում մենք պետք է ստեղծենք նույն վիճակը, որտեղ կլինեն հաճույքի այդ հորմոները: Այսինքն իրական մրցումներ պետք է կազմակերպեն կամ զվարճալի խաղեր: Եթե  ուզում ենք երեխային մի բանից կտրել, դրան համապատասխան, դրանից ուժեղ գործոն պետք է լինի իր կյանքում: Պետք է  ուժեղացնել նաև ընտանիքի մոդելը, ամրացնել ծնող-երեխա փոխհարաբերությունները: Ինչպես նաև սահմանափակենք խաղերի համար նախատեսված  ժամանակը:Կա հստակ ցուցանիշ, որ նախադպրոցական տարիքի երեխան համակարգչի մոտ 25 րոպե կամ կես ժամ կարող է անցկացնել, դպրոցական տարիքինը՝ մեկ ժամ, իսկ ավելի ավագ տարիքինը՝ երկու ժամ: Ինչ վերաբերում է մեկից երեք տարեկան երեխաներին, ապա առհասարակ ծնողին կարգելեի տալ հեռախոս կամ համակարգիչ:

- Ի՞նչ վտանգներ է պարունակում տարիքային այդ խմբի երեխաների կողմից գաջեթների օգտագործումը։

- Դա երեխայի զարգացման կարևոր շրջան է: Երեխան սկսոմ է ճանաչել աշխարհը առարկաների միջոցով: Օրինակ երեխային տալիս են գնդակ, որը նա շոշափում է, տեսնում, որ ուռուցիկություն, գույներ և այլ հատկանիշներ ունի: Այսինքն գնդակով խաղալիս երեխան տեսնում է, որ այն ունի գլորվելու, խփելու և շատ ուրիշ հատկություններ, որը չի տեսնում համակարգչային խաղի մեջ: Այդ նույն գնդակին երեխան մատով կխփի, կխաղա, բայց չի տեսնի, որ այն եռաչափ է, կարող է գլորվել կամ խփել: Երեխան չի տեսնում գործողությունների արդյունքը: Առարկաների հետ շփումն այդ տարիքում երեխաների մոտ զարգացնում է  մտածողությունը, ինչն  ուղիղ կապ ունի խոսքի հետ: Եվ եթե երեխայի մտածողությունը չզարգանա, խոսքն էլ հետ կընկնի:

- Ձեր կարծիքով ագրեսիա առաջացնող համակարգչային խաղեր ստեղծողները հոգեբանական ի՞նչ բնութագիր ունեն: Հնարավո՞ր է նրանք էլ լուրջ հոգեբանական խնդիրներ ունենան։

- Միգուցե, այդ ուղղությամբ չեմ ուսումնասիրել հարցը: Եթե մարդը գիտի ինչ խաղ ստեղծել, ուրեմն ծանոթ է ոլորտին: Այսինքն խաղացել է, գիտի ինչն է պակասում և ինչը պետք է լրացնի: Կարծում եմ հավանականությունը մեծ է, որ այդ խաղերի հետևում կանգնած կլինեն նախկին կամ ներկայիս գեյմերներ, ովքեր թարմացնում են խաղերի շուկան: Սակայն այստեղ ոչ միայն հոգեբանական կողմն է պետք դիտարկել, այլև ֆինանսականը: Վերջերս կարդացի մի հետազոտություն, որտեղ նշված էր, որ միայն համակարգչային խաղերը 17 միլիարդ գումար են բերում: Այսինքն այս խաղերի հիմքում լուրջ հետազոտություններ են: Խաղեր ստեղծողները լավ գիտեն իրենց թիրախային խումբը, իրենց շուկան: Հիմնականում դրանք դեռահասներն են լինում:

- Իսկ կա՞ն խաղեր, որոնք դրական են ազդում երեխաների վրա

- Այո դրականն էլ բավական շատ է համակարգչային խաղերում: Օրինակ աուտիզմի դեպքում, տարբեր խնդիրներով երեխաների հետ աշխատելու համար համակարգչային խաղերն ամենալավն են: Իրականում ցանկացած խաղ կարող է լինել զարգացնող, եթե դրան տանք այդ իմաստ: Օրինակ ստրատեգիական խաղերը զարգացնում են մտածողությունը, միջանձնային հարաբերությունները: Կան նաև ուսումնական հետաքրքիր խաղեր, որոնք որոշ երկրներում կիրառում են  դպրոցներում:

- Մեր երկրում ունե՞նք երեխայի համար իրական կյանքն ավելի հետաքրքիր դարձնելու նախադրյալներ

- Խորապես համոզված եմ՝ ցանկության դեպքում ամեն ինչ հնարավոր է: Շատ են տարատեսակ ճամբարները, ֆորումները, սպորտային, լուսանկարչական մրցույթներ: Շատ են, պարզապես պետք է ուսումնասիրել ու զբաղվել սեփական երեխայով, բացահայտել նրա հետաքրքրությունները: Ամենակարևորը ծնող-երեխա կապը չխզելն է:

 

Աղբյուր` Փաստինֆո


Տեսանյութեր

06/17/2019   20:18 Կիսամյակի «fake քաղաքական գործիչ» մրցանակը՝ ՀՀ նախագահին

Տեսադարան

06/12/2019   12:25 Մեկնարկեց Քոչարյանի գործի կասեցման դեմ Դատախազության բողոքի քննությունը

Մամուլ

Արխիվ

[]