Թեմաներ
Երեքշաբթի 08 / 20 / 2019
Փոխարժեք
  • 549.84
    EUR
  • 608.05
    GBP
  • 7.31
    RUB
  • 485.12
    USD
+ °C
+ °C

Ամենակարևոր իրավական լուրերը Հայաստանից` Telegram-ում

ԲՈԼՈՐ ՆՅՈՒԹԵՐԸ

08/20/2019   11:19 Առաջին անգամ՝ 2018թ. հեղափոխությունից ի վեր Հայաստանում տեղի ունեցան հավաքների ազատության լրջագույն և ծավալուն ոտնահարումներ․ Հայտարարություն 08/20/2019   11:16 Դեմ եմ Ամուլսարի շահագործման. Սոս Ջանիբեկյան 08/20/2019   11:10 Հայաստանում բռնապետական ռեժիմ է. Աղեկյանն ահազանգ-նամակ կհանձնի ԵՄ 08/20/2019   11:00 Ամուլսարի վերաբերյալ առերեւույթ հանցագործություն պարունակող հրապարակումները ուղարկվել են ԱԱԾ. Դատախազություն 08/20/2019   10:37 Վարչապետը ներկայացրել է զինծառայողների աշխատավարձերի բարձրացման ցուցանիշները 08/20/2019   10:37 Ուժը կորցրած ճանաչել Ամուլսարի բնապահպանական փորձաքննության 2016թ-ի եզրակացությունը․ դիմում նախարարին 08/20/2019   10:31 Չունենք ապացույցներ, որ Ամուլսարի շահագործումը շրջակա միջավայրի բնակչության վրա թողնելու է առողջական ազդեցություն. Թորոսյան 08/20/2019   10:28 Ռոբերտ Քոչարյանի փաստաբանական թիմը պաշտոնապես չի ծանուցվել գործի մակագրման վերաբերյալ 08/20/2019   10:23 Այն կանչերը, որոնք կարիք չունեն շտապ հասնելու տուն պետք է տեղափոխվեն պոլիկլինիկական օղակ. Արսեն Թորոսյան 08/20/2019   10:20 Այս լիբանանյան փորձաքննություն կոչվածը բացարձակ ֆիկցիա էր. տեսչության նախկին ղեկավար 08/20/2019   10:17 «Արմենիա» և «Գրիգոր Լուսավորիչ» ԲԿ-ներից կադրերի հոսք դեպի Միքայելյան վիրաբուժության ինստիտուտ. «Հրապարակ» 08/20/2019   10:15 «Կարմիր խաչ»-ի ներկայացուցիչներն այցելել են Ադրբեջանում գտնվող հայ զինծառայող Արայիկ Ղազարյանին 08/20/2019   10:11 Ով է նա. Դոն Պիպոյի հիմնադրամի ղեկավարը փողերը կանխիկացրել ու փորձել է փախչել երկրից. «Հրապարակ» 08/20/2019   10:09 Ամբողջ ուսումնասիրությունը լի է հակասություններով և կարող է ձեռնածության տեղիք տալ. ՔՈ 08/20/2019   10:03 Զգալիորեն ավելացել է պետական բյուջե վճարված հարկերի ընդհանուր մեծությունը. Փաշինյան 08/20/2019   10:01 Ամուլսարի հարցը վերաբերում է Հայաստանի գրեթե յուրաքանչյուր քաղաքացու, քանի որ վտանգի գոտում Սևանա լիճն է 08/20/2019   10:00 Ով կփոխարինի Արծրուն Հովհաննիսյանին. «Հրապարակ» 08/20/2019   09:53 Որոշումը եղել է քաղաքակա՞ն. Ինչու Գագիկ Ծառուկյանին չեն հրավիրել տնտեսական ֆորումին. «Հրապարակ» 08/20/2019   09:44 Եթե անդառնալի թունավորվեցիք Սեւանի ու Ջերմուկի ջրերը, Հայաստանի գոյատեւման «վարագույրը» կարաք հանգիստ փակեք. տնտեսագետ 08/20/2019   09:40 Գեներալը թռել է. Սեյրան Սարոյանի տանը՝ «ռազբորկա» և ոստիկանության հատուկ գործողություն. «Ժամանակ» 08/20/2019   09:38 Հոսանքազրկումներ Երևանում և մարզերում 08/20/2019   09:34 Չկա ԱԺ դարպասները փակելու ընթացակարգ, սակայն դրանք փակվեցին. իրավաբան 08/20/2019   09:34 Երջանկության մեխանիկան՝ ըստ կառավարության ծրագրի. «Ժամանակ» 08/20/2019   09:29 Կասկածելի ցուցմունք Օգանովսկու դեմ. Փնտրված վկան՝ Սամվել Բաբայանի համախո՞հ. «Հրապարակ» 08/20/2019   01:07 Սպանել է ամբողջ ընտանիքին. Ուլյանովսկի դեռահասը կացնահարել է հինգ մարդու և ցատկել վերնատնից 08/19/2019   23:57 Արտակարգ դեպք «Շիրակ» օդանավակայանում. ինքնաթիռը վայրէջք կատարելիս ետնամասով հպվել է վազքուղուն 08/19/2019   23:28 Ռուսաստանը Նոդար Թբիլիսկուն հանձնեց Ֆրանսիային 08/19/2019   23:06 Ժողովրդի շահերից է բխում, որ հնարավորություն տանք, որպեսզի Ամուլսարի հանքը շահագործվի․ Փաշինյան 08/19/2019   23:04 Ամուլսարի ցիանիդը իրականում թունավորելու է հենց Փաշինյանի պաշտոնավարումը. Աշոտյան 08/19/2019   23:00 Պուտինը համեմատել է Մոսկվայում տեղի ունեցող զանգվածային ցույցերը «դեղին ժիլետների» բողոքների հետ 08/19/2019   22:57 Ռոբերտ Քոչարյանի գործը մակագրվել է դատավոր Աննա Դանիբեկյանին 08/19/2019   22:28 Թոմ Քրուզը վախեցել է մտերիմների համար և տեղափոխել նրանց եկեղեցուն մոտ 08/19/2019   21:51 Այս պայմաններով շահագործման դեպքում, Ամուլսարը շահագործվելու է շատ բարձր, Հայաստանի համար աննախադեպ բնապահպանական ստանդարտներով․ Փաշինյան (տեսանյութ) 08/19/2019   21:49 Ամենաերիտասարդ «օրենքով գողն» ուղարկվել է բանտ՝ հանցավոր աշխարհում առաջնորդության համար 08/19/2019   21:40 Ռոբերտ Քոչարյանի փաստաբանները հանդես են եկել հայտարարությամբ 08/19/2019   21:18 ԱՄՆ-ում մահացու ժանտախտի համաճարակ է բռնկվել 08/19/2019   20:51 Երեք ուրացում մեկ օրում. Ռուբեն Մելիքյանը՝ իշխանությունների գործողությունների մասին 08/19/2019   20:41 «Ձյունիկ սառնարան» ՍՊԸ-ում ծուխ է նկատվել. դեպքի վայր են մեկնել հրշեջները 08/19/2019   20:34 Նիկոլ Փաշինյանը ներկայացնում է իր դիրքորոշումը՝ Ամուլսարի վերաբերյալ (ուղիղ եթեր) 08/19/2019   19:55 Երեւանի կենտրոնում «Mercedes E350» մակնիշի ավտոմեքենան բախվել է ծառին. վարորդի վիճակի ծանր է 08/19/2019   19:08 ԲՀԿ-ն այսօր հրատապ նիստ է հրավիրել. Աբովյան 08/19/2019   18:58 Իրական ժողովրդավարության կայացումն այսօր էր, երբ պետք է բաց լինեին Բաղրամյան 26-ի դարպասները 08/19/2019   18:38 Վարչապետն էկոնոմիկայի փոխնախարար է նշանակել 08/19/2019   18:30 ՀՀ պաշտպանության նախարարը մասնակցել է «Միջազգային բանակային խաղեր-2019» մրցաշարի փակման արարողությանը 08/19/2019   18:25 ՀՀ զինված ուժերի գլխավոր շտաբի պետն այցելել է հյուսիսարևելյան սահմանագոտի 08/19/2019   18:17 ՓՊ-ն պատրաստ է այսօր բերման ենթարկված ակտիվիստներին իրավաբանական օգնություն ցուցաբերել 08/19/2019   17:43 Վաչե Տերտերյանն ընդունել է ՄԱԿ-ի մանկական հիմնադրամի (ՅՈՒՆԻՍԵՖ) ներկայացուցչին 08/19/2019   17:37 Արագածոտնում առանձնապես խոշոր չափերի յուրացման դեպք է բացահայտվել 08/19/2019   17:23 Սա այն կառավարությունը չէ, որ միջազգային կազմակերպությունները ճնշում գործադրեն. Ալեն Սիմոնյան 08/19/2019   17:14 «Երևանի հենաշարժական համակարգի խախտումներ ունեցող երեխաների թիվ 17 հատուկ դպրոց» ՊՈԱԿ-ի նախկին տնօրենը յուրացրել է առանձնապես խոշոր չափի գումար և սնունդ
08/18/2019   12:27 Օգանովսկու դեմ ցուցմունք է տվել հետախուզման մեջ գտնվող Կամոն (լուսանկարներ) 08/19/2019   13:06 Այս իշխանությունն է՝ իր հանդեպ Մոսկվայի ակնհայտորեն անհարգալից վերաբերմունքի մեղավորը. Հայկ Մարտիրոսյանը՝ Միհրան Պողոսյանին չարտահանձնելու ՌԴ որոշման մասին 08/18/2019   23:54 Ռուս բժիշկ-մահը. ինչպես է սովորական գիտնականը դարձել Բերիայի անձնական մարդասպանը 08/18/2019   19:23 Հանրաճանաչ մթերքը պարզվել է վտանգավոր է առողջության համար 08/19/2019   22:57 Ռոբերտ Քոչարյանի գործը մակագրվել է դատավոր Աննա Դանիբեկյանին 08/19/2019   12:41 Արմեն Գեւորգյանի գույքի կալանքի հարցով Դատախազության բողոքը մերժվեց 08/19/2019   19:08 ԲՀԿ-ն այսօր հրատապ նիստ է հրավիրել. Աբովյան 08/19/2019   14:26 Վարչապետն այս պահին հանքի շահագործումը դադարեցնելու հիմքեր չի տեսնում. Վ. Կարապետյան 08/19/2019   12:15 Ալեքսանդր Զաքարյանը չի ընդունում առաջադրված մեղադրանքը. Նա պատրաստակամ է ցուցմունք տալ 08/19/2019   10:57 Մեկնարկեց Արմեն Գեւորգյանի գույքի կալանքի հարցով դատական նիստը 08/19/2019   14:11 Քննիչը չի նշել, թե Արմեն Գեւորգյանի գույքի վրա կոնկրետ որ նպատակով է կալանք դրվում. Էրիկ Ալեքսանյան 08/19/2019   16:47 ԱԺ այգին բացելիս այն ժողովրդինն էր, ինչպե՞ս եղավ, որ այս պահին իրենցը չէ. Նաիրա Զոհրաբյան 08/19/2019   23:57 Արտակարգ դեպք «Շիրակ» օդանավակայանում. ինքնաթիռը վայրէջք կատարելիս ետնամասով հպվել է վազքուղուն 08/19/2019   15:29 Վարչապետը խոստացավ՝ Ջերմուկում կհանդիպենք. Ջերմուկի համայնքի ղեկավար 08/19/2019   13:35 20-ամյա երիտասարդը սպանության հետքերը թաքցնելու համար հրկիզել է դիակն ու ամառանոցը. նոր մանրամասներ 08/19/2019   21:40 Ռոբերտ Քոչարյանի փաստաբանները հանդես են եկել հայտարարությամբ 08/19/2019   21:51 Այս պայմաններով շահագործման դեպքում, Ամուլսարը շահագործվելու է շատ բարձր, Հայաստանի համար աննախադեպ բնապահպանական ստանդարտներով․ Փաշինյան (տեսանյութ) 08/18/2019   21:37 Զբոսաշրջիկներով ավտոբուսը Մոսկվայում բախվել է սյանը (տեսանյութ) 08/19/2019   23:04 Ամուլսարի ցիանիդը իրականում թունավորելու է հենց Փաշինյանի պաշտոնավարումը. Աշոտյան 08/18/2019   13:58 Ամփոփվել են sms քվեարկության առաջին արդյունքները. հայտնի են առաջատարները

Ո՞վ է ձևավորում Հայաստանի օրակարգը-2 05/27/2019   12:58  |  ԼՐԱՀՈՍ

Ցնցումային արդարադատություն

«Հեղափոխության 2-րդ փուլ» ձևակերպումը կարծես թե վատը չէր, առնվազն՝ ճշմարտությանը մոտ էր։ Իսկապես մենք ականատեսն ենք դառնում (կամ՝ դառնալու) նոր իրողության։ Խոսքը Հայաստանում այլ պետությունների և այլ շահերի ազդեցության զգալի մեծացման մասին է։

Եթե ամերիկացիները նախկինում իրենց քաղաքական շահերը Հայաստանում սպասարկում էին հիմնականում հասարակական կազմակերպությունների և որոշ ֆոնդերի միջոցով, ապա այժմ փորձում են ներթափանցել պետական կառավարման համակարգ և շատ լուրջ քայլեր են ձեռնարկում դատաիրավական համակարգի վրա ազդեցությունը կտրուկ ուժեղացնելու ուղղությամբ։ Վերջին՝ իբր էմոցիոնալ զարգացումների ետևում այս ամենը հաստատող չոր փաստեր են։

Խնդիրը հետևյալն է. երբ հետհեղափոխական իշխանությունը կարևոր հարցերի շուրջ մեկ տարի շարունակ չի կարողանում ձևակերպել հստակ տեսակետներ և մեկ տարվա ընթացքում հասարակությանը չի ներկայացնում պետության զարգացման իր մոդելը, ռեֆորմների իր հայեցակարգերը, ապա նրա փոխարեն դա սկսում են անել ուրիշները։ Այլ պետությունները և այլ շահերը սկսում են «փայ մտնել» հեղափոխության մեջ և իրենց օրակարգը սահուն հրամցնել։ Դա շատ հաճախ արվում է այնքան սահուն և տեխնոլոգիապես ճիշտ, որ իշխանություններն ու առավել ևս՝ ժողովուրդները, չեն էլ կասկածում, որ դա դրսում մշակված ու հրամցված օրակարգ է։

Այս առումով բացառիկ օրինակ է անցումային արդարադատության ծրագիրը, որը երկիրը մաշելու է անթույլատրելիության աստիճան և դառնալու է, բառիս բուն իմաստով, ցնցումային արդարադատություն՝ չափազանց անկանխատեսելի հետևանքներով։ Ուղղակի այս պահին հնարավոր չէ հաշվարկել անցումային արդարադատության ներդրումից հետո ստեղծվելիք իրականությունը։ Եվ ապշեցնող է սա չհասկացողների  ինքնավստահությունը։

Զուգահեռ  թիրախավորվում է հայկական բանակից հետո մեր երկրորդ ամենակայուն համակարգը՝ բանկային համակարգը, որը երկրի անկախությունը երաշխավորող և օտարերկրյա ազդեցությունը զսպող կարևորագույն օղակներից մեկն է։ Սա առայժմ լայն հրապարակայնացում չի ստանում, բայց տարբեր շրջանակներում ու աշխատասենյակներում սկսում է վերածվել օրենքի նախագծերի  ու քաղաքականության։

«Պատմական կաղապարներից դուրս գալու» առաջարկը ըստ էության ենթադրում է բանակի հեղինակազրկում, Արցախի կարևորության թերագնահատում, պատերազմում տարած հաղթանակների արժեզրկում, հաղթանակի լիդերների հեղինակազրկում, մշակութային և արժեհամակարգային գաղափարների արժեզրկում, որից հետո՝ պետական քիչ թե շատ կայուն համակարգերի փլուզման քաղաքականություն։ Անցումային արդարադատության քողի տակ դատական համակարգը փլուզելուն զուգահեռ՝ փորձ է արվում նոր օրենքների միջոցով խաթարել բանկային համակարգի կայունությունը։

Միջազգային փորձը ցույց է տալիս, որ որքան թույլ և արժեզրկված են պետական ինստիտուտները, այնքան հեշտ է աշխարհքաղաքական բևեռների կողմից միջամտությունը այդ երկրի ներքին գործերին։  Դրա ամենավառ օրինակն Ուկրաինան է։ Հայաստանի պարագայում նման սցենարը կարող է հանգեցնել ռազմավարական դաշնակցի՝ Ռուսաստանի հետ հարաբերությունների սրընթաց, անկառավարելի վատթարացմանը, ինչը հղի է լրջագույն վտանգներով, այդ թվում՝ անվտանգության։ Սա կարող է այնքան արագ կատարվել, որ մենք չհասցնենք հակակշռել և ուղղակի արձանագրենք կայացած փաստը։

Արդյո՞ք հասկանում են Հայաստանի իշխանությունները, որ այլ տերությունների միջամտության վերջնական նպատակը երկրի քաղաքական ճակատագրի տոտալ վերահսկումն է։ Սա հանգեցնելու է ինքնիշխանության կորստի, և քաղաքական գործըթացները դուրս են մնալու նույնիսկ այսօրվա իշխանությունների վերահսկողության տիրույթից։ Եթե չեն հասկանում և եթե չկա վերջնական որոշում, ապա  Փաշինյանի իշխանությունն ունի աջակցության կարիք, որը պետք է այս փուլում  ապահովել՝ վատագույն անդառնալի սցենարներից խուսափելու համար։

 

Նոր մեծ փողեր, նոր մեծ նպատակներ

Նույնիսկ փորձագիտական շրջանակների համար աննկատ անցավ երկու ուշագրավ իրադարձություն։ Համաշխարհային բանկի գործադիր տնօրենների խորհուրդը հաստատեց Հայաստանին 500 մլն նոր վարկի ծրագիրը։ Ընդ որում՝ կարևորվում են թավշյա հեղափոխությունից հետո ՀՀ նոր կառավարության տեսլականները։ Իսկ ԱՄՀ-ն իր հերթին հաստատել է Հայաստանին 248.2 մլն վարկի տրամադրումը։ Այսինքն Հայաստանը շատ հեշտ ստանում է մոտ 750 մլն դոլարի վարկ միջազգային այն կառույցներից, որտեղ Միացյալ Նահանգների ձայնը որոշիչ է։ Ինչի՞ դիմաց, ի՞նչ պայմանավորվածությունների արդյունքում։ Կա վարկած, որ մայիսին ԱՄՆ պետքարտուղարության ներկայացուցչական պատվիրակությունը (ինչի մասին մենք գրել էինք նախորդ նյութում) ուներ կոնկրետ նպատակ՝ Հայաստանի ներքին բարեփոխումների ճանապարհային քարտեզի մշակում՝ որպես վարկերի ստացման պայման։ Ընդգծենք, որ խոսքը վարկերի՛ մասին է, և ոչ՝ դրամաշնորհների, ինչպես  Վրաստանում։ Շատ հավանական է, որ հենց այս բարեփոխումների արդյունքում նրանք կստանան մուտք դեպի  տեղեկատվական ողջ բազան, այդ թվում, և գուցե առաջին հերթին՝ դեպի բանկային գաղտնիք, և ըստ էության, վերահսկողության տակ կվերցնեն այն։ Իսկ որպես վարկերի վերադարձելիության երաշխիք Հայաստանում պետք է ներդրվի այսպես կոչված անցումային արդարադատության մեխանիզմը, ինչը ոչ այլ ինչ է, քան՝ սեփականության արագ էքսպրոպրիացիայի մեխանիզմ։ Միամտություն է կարծել, թե այս ամենի միակ թիրախը Հայաստանն է։ Սրան ուղիղ առնչվում են Ռուսաստանն ու Իրանը։ Եվ մեծ հաշվով, նրանց հանդեպ գործողությունների ճանապարհային քարտեզն է։ Բայց Հայաստանի համար դա ուղիղ ճանապարհ է դեպի քաոս ու այլ՝ դեռևս դժվար կանխատեսելի ռիսկեր։ Սա նշանակում է՝ վախեցնել ու հեռու վանել ռուսական ու ռուսահայ կապիտալը, որը, բնական է, չի ցանկանա ամերիկյան վերահսկողության տակ գտնվող բանկային համակարգում ներդրումներ ու խոշոր շրջանառություն ունենալ։ Ունի՞ արդյոք իշխանությունը մոտավոր հաշվարկ, թե ինչպիսի արտահոսք կարող է սկսվել երկրից, եթե այդ կապիտալը սկսի «վախենալ»։   

Մինչ Փաշինյանը հակահեղափոխություն է փնտրում բոլոր այն տեղերում, որտեղ այն չկա, չի նկատում կամ չի ուզում նկատել, որ իր իշխանության ամենաինստիտուցիոնալ վտանգը այլ տեղ է։ Ընդ որում՝ այդ վտանգը գեղեցիկ ու չափազանց վտանգավոր գաղափարների առաջարկների ու իրականացումների մեջ  է՝ դատարանների շրջափակում, անցումային արդարադատություն, վեթթինգ, բանկային համակարգի և բանկային գաղտնիքի մեղմում, չեղարկում, նոր պարտավորություններ, երկրում ներքին թշնամանք, գերտերությունների շահերի բախման կիզակետում հայտնվել և այլն։ Մնացածը տեխնիկայի հարց  է։

Իշխանության մեջ հակակշիռների բացակայության, ինքնուրույն ձայնի բացակայության և մեկ անձի հիման վրա կառուցված իշխանությունը չափազանց վտանգավոր է։ Ըստ էության, եթե երկրում չլինեն հակակշիռներ՝ իշխանության մեջ և իշխանությունից դուրս, ապա մեկ անձի միջոցով հնարավոր է իրականացնել, ներդնել ցանկացած այլ շահեր և սցենարներ։ Մեկ անձը չի կարող հաշվարկել բոլոր ռիսկերը, չի կարող միշտ ընդունել ճիշտ որոշումներ, և մի պահի ինքն է անձամբ դառնում խոցելի։ Եթե մենք ուզում ենք 21-րդ դարում պետություն ունենալ, այս պարզ ճշմարտությունը պետք է ընդունենք՝ անկախ քաղաքական հայացքներից։

Ամենայն հավանականությամբ, հեղափոխության հռչակված 2-րդ փուլը նշանավորվելու է այլ միջավայրերում մշակված սցենարների և գաղափարների` Հայաստանում ներդրման փորձերով և կոնկրետ անհատների դեմ թիրախավորված  պայքարով։ Հենց այս թեմանները մենք կբացենք հաջորդ անգամ։

 

 «Այլընտրանքային նախագծեր խումբ»

Շարունակելի

Աղբյուր` Փաստինֆո


Տեսանյութեր

08/19/2019   18:20 Նախքան որոշում կայացնելը պետք է կշեռքի նժարին դնել բնությունը, բնապահպանությունն ու ֆինանսները. Բագրատյանը՝ Ամուլսարի շահագործման մասին

Տեսադարան

08/03/2019   13:22 Արգիլները աղտոտված են եւ չեն կարողանում թռչել

Մամուլ

Արխիվ

[]