Թեմաներ
Չորեքշաբթի 06 / 26 / 2019
Փոխարժեք
  • 549.84
    EUR
  • 608.05
    GBP
  • 7.31
    RUB
  • 485.12
    USD
+ °C
+ °C

Ամենակարևոր իրավական լուրերը Հայաստանից` Telegram-ում

ԲՈԼՈՐ ՆՅՈՒԹԵՐԸ

06/26/2019   00:02 Մուսկովայի բնակիչներին շտապ կերպով տարհանում են մեծ հրդեհի պատճառով 06/25/2019   22:18 Վախթանգ Կիկաբիձեն պատասխանել է իր մահվան մասին լուրերին 06/25/2019   21:48 Սահակաշվիլիի կուսակցության առաջնորդներից մեկին մեղադրել են Թբիլիսիում բախումների կազմակերպման մեջ 06/25/2019   21:11 Ցավում եմ, որ դատական համակարգում կարող էր տեղի ունենալ այն, ինչին ականատես եղանք. Արամ Վարդեւանյան 06/25/2019   20:59 Հարբած օդաչուն խցկվել է բուխարու մեջ և վեց ժամ մնացել գլխիվայր կախված 06/25/2019   20:40 Երեւանում դանակահարվել է երիտասարդ կուսակցական գործիչ 06/25/2019   20:30 Նախարար Վանո Սիրադեղյանը հանձնարարել էր սպանել Գուրգեն Եղիազարյանին 06/25/2019   19:43 Նախագահ Քոչարյանը միանշանակ ազատվելու է, բայց ձեր արածները չեն մոռացվելու. Արա Վարդանյան 06/25/2019   19:22 Թաթուլ Շուշանյանը անձնական երաշխավորությամբ ազատ է արձակվել. պաշտպան 06/25/2019   19:11 ‹‹Այնքան ասելիք ունեմ. ոչ օրենք կա, ոչ օրինականություն››. Քոչարյանի խոսքերը ՔԿՀ մտնելուց առաջ (տեսանյութ) 06/25/2019   19:05 Նիկոլ Փաշինյանը Ռոբերտ Քոչարյանին դարձրեց քաղաքական գործոն. Ղազինյան 06/25/2019   19:03 ՀՀ Ազգային ժողովի նախագահն ընդունել է Վիետնամի խորհրդարանական պատվիրակությանը 06/25/2019   18:58 Քաղաքապետ Հայկ Մարությանը պարգևատրել է բուժաշխատողներին 06/25/2019   18:53 Հանդիպում ՀՀ ՊՆ վարչական համալիրում 06/25/2019   18:47 Ռոբերտ Քոչարյանի որդին արձագանքել է հորը կալանավորելու դատարանի որոշմանը(տեսանյութ) 06/25/2019   18:38 Ստեղծված իրավիճակը ՍԴ-ի մեկնաբանման տիրույթում է. Կարեն Մեժլումյան 06/25/2019   18:15 Ռոբերտ Քոչարյանն այս պահին ՔԿՀ-ի մոտ է. աջակիցները շարունակում են բողոքի ակցիան (տեսանյութ) 06/25/2019   18:08 Պատգամավոր Ռուստամ Բաքոյանը հանդիպել է ԻԻՀ խորհրդարանի նախագահ Մոհհամմադալ Հալբուսիի հետ 06/25/2019   17:58 Ավտոմեքենան արգելափակվել է ցեխի մեջ. անհրաժեշտ է փրկարարների օգնությունը 06/25/2019   17:48 Ոստիկանները հայտնաբերել են կեղծ եվրոներ 06/25/2019   17:36 Նախագահը շնորհավորել է Սլովենիայի նախագահին՝ Պետականության տոնի առթիվ 06/25/2019   17:28 Ռոբերտ Քոչարյանին կալանավորելու որոշումը ենթակա է անհապաղ կատարման. դատախազ 06/25/2019   17:28 Ռոբերտ Քոչարյանն անձամբ է ներկայանալու ՔԿՀ. պաշտպան 06/25/2019   17:20 Արթուր Դավթյանն ընդունել է ՀՀ-ում ՌԴ դեսպան Սերգեյ Կոպիրկինին 06/25/2019   17:14 Խաթարված է եղել արդար դատաքննության սկզբունքը․ Ռոբերտ Քոչարյանի փաստաբանները հանդես են եկել հայտարարությամբ 06/25/2019   17:05 «ՎԵՏՕ» շարժուման ակցիայի մասնակիցները շարժվում են դեպի Մատենադարան 06/25/2019   17:02 Դատարաններն ունակ են օբյեկտիվ դատական ակտ կայացնել. Քոչարյանին կալանավորելու որոշումից հետո հայտարարել է փաստաբան Սեդա Սաֆարյանը 06/25/2019   16:57 Արարատ Միրզոյանն ընդունել է Հայաստանում Հնդկաստանի արտակարգ եւ լիազոր դեսպանին 06/25/2019   16:41 Ռոբերտ Քոչարյանը քաղաքական բանտարկյալ է այլևս. Շարմազանով 06/25/2019   16:37 Զարեհ Սինանյանն իր ռազմավարական ծրագրի առաջին քայլը նախանշել է Ռուսաստանի հայ համայնքի հետ աշխատանքը 06/25/2019   16:31 Նախագահ Արմեն Սարգսյանը համագործակցության հարցեր է քննարկել «Կասպերսկի լաբորատորիա» ընկերության գլխավոր տնօրենի հետ 06/25/2019   16:27 Կայացել է զորակոչի ընթացքում քաղաքացիների դիմումների և բողոքների քննարկման հանձնաժողովի առաջին նիստը 06/25/2019   16:22 Ռազմական կցորդներն այցելել են ՀՕՊ զորամաս 06/25/2019   16:15 Նիկոլ Փաշինյանը շնորհավորել է Խորվաթիայի վարչապետին 06/25/2019   16:08 Քոչարյանը դարձյալ կկալանավորվի. դատարանը բավարարեց բողոքները 06/25/2019   16:07 Արցախի ժողովուրդը ունի նույն այն իրավունքները, ինչ այստեղ նստած մեզանից յուրաքանչյուրը. Նաիրա Զոհրաբյանի ելույթը ԵԽԽՎ-ում 06/25/2019   15:42 Ֆելիքս Ցոլակյանն ԱԻՆ-ի հաշմանդամություն ունեցող աշխատակիցներին հանձնել է 5 միավոր նոր շարժասայլակ 06/25/2019   15:38 Մանվել Գրիգորյանի գործով դատական նիստը հետաձգվեց. Գրիգորյանը հայտնեց, որ իրեն լավ չի զգում 06/25/2019   15:30 Զոհրաբ Մնացականյանը հանդիպում է ունեցել ՄԱԿ Մարդու իրավունքների Գերագույն հանձնակատար Միշել Բաչելետի հետ 06/25/2019   15:26 Քաղաքացիների ընդունելություն փոխնախարար Կարեն Իսախանյանի մոտ 06/25/2019   15:12 Կարճատել տեսակցությունից հետո կլանավորի մոտից հայտնաբերվել է հզոր ցավազրկող դեղամիջոց 06/25/2019   14:57 Ջերմաստիճանը կնվազի 06/25/2019   14:37 ԵՄ հանձնակատարի հետ նախագահը խոսել է գիտության և նորարությունների ոլորտներում փոխգործակցության հեռանկարների մասին 06/25/2019   14:29 ՀՀ արդարադատության նախարարության «Սևան» քրեակատարողական հիմնարկ Պաշտպանի չհայտարարված այցի արդյունքները 06/25/2019   14:20 Վերաքննիչ քրեական դատարանը կասեցրել է Քոչարյանի անմեղության կանխավարկածի խախտման վերաբերյալ գործի վարույթը 06/25/2019   14:01 Ինչպես է փոխվել տնտեսական ակտիվությունը 06/25/2019   13:51 ՍԴ դատավոր Վահե Գրիգորյանն արժանի է քրեական պատասխանատվության. Տեր-Նակալյան (տեսանյութ) 06/25/2019   13:45 Աննա Վարդապետյան. «Ցանկացած բարեփոխում իրականացնելու ենք այն համատեքստում, որ քաղաքացին չզրկվի դատարան դիմելու իրավունքից» 06/25/2019   13:27 Նախագահ Սարգսյանը հանդիպել է ամերիկացի հայտնի ֆիզիկոս-տեսաբան, Նոբելյան մրցանակի դափնեկիր Քիփ Թորնի հետ 06/25/2019   13:16 Մալականի այգում հրդեհ է բռնկվել
06/25/2019   20:30 Նախարար Վանո Սիրադեղյանը հանձնարարել էր սպանել Գուրգեն Եղիազարյանին 06/25/2019   10:30 Վահե Գրիգորյանի հայտարարությունը ՍԴ նախագահի լիազորությունները յուրացնելու մասին կոպիտ խախտում է։ Նրա արարքները չպիտի անհետևանք մնան. Գոռ Հովհաննիսյան 06/25/2019   21:11 Ցավում եմ, որ դատական համակարգում կարող էր տեղի ունենալ այն, ինչին ականատես եղանք. Արամ Վարդեւանյան 06/25/2019   18:38 Ստեղծված իրավիճակը ՍԴ-ի մեկնաբանման տիրույթում է. Կարեն Մեժլումյան 06/24/2019   10:49 Վահե Գրիգորյանի հայտարարությունից հետո Հրայր Թովմասյանի վրա ճնշումները նոր թափ են ստանում 06/24/2019   17:20 Վահե Գրիգորյանի հայտարարությունը՝ ինքզինքը ՍԴ նախագահ հռչակելու մասին՝ քաղաքական թիմի հետ համաձայնեցված քա՞յլ 06/25/2019   11:13 ԼՀԿ-ն ԲԴԽ թեկնածու առաջադրելու համար բանակցություններ է վարում 06/25/2019   19:43 Նախագահ Քոչարյանը միանշանակ ազատվելու է, բայց ձեր արածները չեն մոռացվելու. Արա Վարդանյան 06/25/2019   18:15 Ռոբերտ Քոչարյանն այս պահին ՔԿՀ-ի մոտ է. աջակիցները շարունակում են բողոքի ակցիան (տեսանյութ) 06/25/2019   13:06 Հարբած տղամարդը հայհոյել է կանգառում կանգնած աղջկան, ապա՝ դանակահարել իրեն դիտողություն արած 20-ամյա երիտասարդին 06/24/2019   13:52 ​Հրայր Թովմասյանը պետք է պայքարի ոչ թե իր պաշտոնը, այլ Հայաստանի Հանրապետության Սահմանադրությունը և դատարանի անկախությունը փրկելու համար. Վազգեն Մանուկյան 06/24/2019   17:58 Կարեւոր ուղերձ ԵԽ-ից. Վենետիկի հանձնաժողովը հետեւում է ՍԴ-ի շուրջ զարգացումներին 06/25/2019   17:28 Ռոբերտ Քոչարյանն անձամբ է ներկայանալու ՔԿՀ. պաշտպան 06/24/2019   23:35 Ներկայիս իշխանությունը ցանկանում է վերցնել իշխանության երրորդ ճյուղը․ Ռոբերտ Քոչարյան 06/24/2019   11:56 Նոր նշանակումներ Քրեակատարողական ծառայությունում 06/25/2019   16:08 Քոչարյանը դարձյալ կկալանավորվի. դատարանը բավարարեց բողոքները 06/24/2019   13:19 Էթիկայի հանձնաժողովը բողոքարկել է Վաչագան Ղազարյանի գործով դատարանի որոշումը 06/25/2019   14:20 Վերաքննիչ քրեական դատարանը կասեցրել է Քոչարյանի անմեղության կանխավարկածի խախտման վերաբերյալ գործի վարույթը 06/25/2019   13:51 ՍԴ դատավոր Վահե Գրիգորյանն արժանի է քրեական պատասխանատվության. Տեր-Նակալյան (տեսանյութ) 06/24/2019   18:52 Հրազդան քաղաքում 9 տարեկան երեխան ընկել է ջրանցքը

Ո՞վ է ձևավորում Հայաստանի օրակարգը 05/22/2019   12:38  |  ԼՐԱՀՈՍ

 

Հուզակա՞ն էր, թե՞ պլանավորած վերջին պոռթկումը

«Այլընտրանքային նախագծեր խումբը»  սկսում է «Հարցեր, որոնք  գոյության իրավունք ունեն» խորագրով վերլուծական տեղեկանքների հրապարակումը՝ հայաստանյան և տարածաշրջանային զարգացումների շուրջ։ Սա հրավեր է՝ իրադարձություններին նայելու ավելի սառը տեսանկյունից՝ շրջանցելով քաղաքական նախասիրությունները և մնալով վերլուծական մտքի ու Հայաստանի իրական շահերի տիրույթում։

Հարցը, թե ո՛վ է ձևավորում հայաստանյան օրակարգն այսօր, կրկին դարձավ քննարկման առարկա մի ուշագրավ իրադարձությունից հետո։ Մայիսի սկզբներին, առանց ավելորդ փիառի, Երևանում աշխատում էր ԱՄՆ պետքարտուղարության՝ բավականին ներկայացուցչական մի պատվիրակություն։ Ըստ պաշտոնական լրահոսի՝ պատվիրակությունը ոչ միայն ներկայացուցչական էր, այլև՝ մեծաթիվ։ Նախկինում ԱՄՆ-ի և Հայաստանի միջև ռազմավարական երկխոսության ձևաչափը U.S. –Armenian Joint Taskforce (USATF) կազմակերպվում էր ամենամյա սկզբունքով, բայց պատվիրակության կազմը երբեք այդքան ներկայացուցչական չէր լինում։ Պատվիրակությունը հանդիպումներ է ունեցել կառավարության առանցքային անդամների և իրավապահ համակարգի ղեկավարների հետ։

Տեղ գտած լրահոսի համաձայն՝ քննարկվել են առավելապես Հայաստանի ներքին զարգացման խնդիրներ, և ոչ թե՝ երկկողմ համագործակցության կամ տնտեսական աջակցության։

Ուշագրավ է, որ այս այցին նախորդել էր ԱՄՆ կոնգրեսականների պատվիրակության այցը Հայաստան, որի կորիզը Ժողովրդավարական գործընկերության հանձնախմբի (House Democracy Partnership)  ղեկավարությունն էր։ Այս հանձնաժողովի նպատակն է հետխորհրդային երկրների խորհրդարանականների հետ աշխատանքը, և հիմնական գործընկերներն են Վրաստանը, Ուկրաինան և Ղրղզստանը։

Ըստ այդմ՝ ստեղծվում է տպավորություն, որ ԱՄՆ-ը սկսում են ակտիվորեն ներգրավվել Հայաստանի ներքին օրակարգի ձևավորման մեջ՝ ներազդելով ներքաղաքական պրոցեսների վրա։ Եթե նախկինում այդ պրոցեսը գնում էր հայտնի մի քանի ֆոնդերի և հասարակական կազմակերպությունների միջոցով, ապա այժմ միացել է ԱՄՆ պետական մեքենան՝ Վրաստանի և Ուկրաինայի օրինակով։ Ընդունենք, որ սա նոր իրողություն է մեր պետության և հասարակության համար։ Հետևաբար՝ պետք է հաշվարկել ռիսկերը։

Հարց առաջին. ինչպե՞ս կազդի այս նոր իրողությունը Հայաստանի վրա՝ Ռուսաստանի հետ ռազմավարական հարաբերությունների համատեքստում։

Հարց երկրորդ. ինչպե՞ս դա կազդի Հայաստանի ներքաղաքական դասավորվածության վրա։

Եթե վերցնում ենք որպես նախադեպ Վրաստանը և Ուկրաինան, ապա  Միացյալ Նահանգների ուղիղ միջամտությունը ներքին պրոցեսներին ունեցել է հստակ հետևանք՝ տարածքային կորուստներ։ Վրաստանի պարագայում՝ Աբխազիա և Հվ. Օսիա, Ուկրաինայի պարագայում՝ Ղրիմն ու Դոնբասը։ Հայաստանի դեպքում ակնհայտ է, որ խոսքը  վերաբերելու է ոչ միայն Արցախում լարվածությանը, այլև՝ Հայաստանի Հանրապետության և Իրանի միջև հարաբերությունների կտրուկ վատթարացմանը։

Նոր իրողություններ, նոր գաղափարներ

Շատ կարևոր է հասկանալ՝ արդյո՞ք ՀՀ կառավարությունը հաշվարկել է  բոլոր ռիսկերը այն դեպքի համար, եթե ԱՄՆ դառնա ուղիղ մասնակիցը մեր երկրի զարգացման ներքին օրակարգի ձևավորմանը։ Եվ, որն ավելի վտանգավոր է, արդյո՞ք այդ օրակարգը ձևավորվում է ամերիկյան կողմի հետ համատեղ, թե՞ ամերիկացիները դա անելու են մեր փոխարեն։

Նոր ռիսկեր

1.   Ձևավորելով Հայաստանի զարգացման ներքին օրակարգը, արդյո՞ք ԱՄՆ պատրաստ է մասնակցել և սատարել Հայաստանի զարգացման ծրագրերին և նախագծերին։ Դատելով Լիդիանի պատմությունից՝  դեռ երկար ժամանակ անիմաստ է ակնկալել ամերիկյան կամ եվրոպական լուրջ ներդրումներ Հայաստանում։ Այդ դեպքում ինչի՞ համար է այս պրոցեսը։

2.  Ձևավորելով ներքին օրակարգ՝ ամերիկացիները, ըստ էության, քանդում են կայուն տնտեսական զարգացման ինստիտուցիոնալ առկա մեխանիզմները։ Ուշագրավ էր Գլխավոր դատախազի հանդիպման դրվագը և հետագա հայտարարությունները բանկային գաղտնիքի վերաբերյալ։ Կան նախադեպեր՝ Լատվիա, Կիպրոս. ըստ էության՝ այս երկրների բանկային համակարգերի փլուզումը տեղի է ունեցել նույն սխեմայով։

3. Պատահականություն է, թե ոչ, բայց ամերիկյան պատվիրակության այցից անմիջապես  հետո ԱԺ նախագահը կազմակերպում է լսումներ «Անցումային արդարադատության» թեմայով։ Ակնհայտ է, որ այս մեխանիզմի ներդրումն ուղղակիորեն կազդի ներդրումային միջավայրի վրա և հարցականի տակ կդնի սեփականության իրավունքը  Հայաստանում։

4. Հասկանո՞ւմ են արդյոք ՀՀ կառավարության ղեկավարները, որ, մի պահից սկսած, ամերիկյան կողմի հետ պայմանավորվածություններից մի փոքր անգամ շեղվելու դեպքում, հենց իրենք են հայտնվելու սանկցիաների տակ։ Օրինակներ՝ որքան ուզեք, վերջինը՝ Ուկրաինայի ՍԴ նախագահը։ Այս տարվա փետրվարին ՍԴ-ն ապօրինի հարստացման համար քրեական պատասխանատվության ենթարկելը հակասահմանադրական էր համարել։ Դրանից հետո նա պաշտոնանկ արվեց։ Սա խոսում է ամերիկյան կողմի ուղիղ միջամտության հնարավորությունների մասին ո՛չ միայն գործադիր իշխանության, այլև դատական իշխանությանը։

5.  Գիտակցվո՞ւմ է արդյոք Հայաստանում, որ երկրի ներքին օրակարգին ամերիկյան կողմի ուղիղ միջամտությունը  անընդունելի կլինի ռուսաստանյան բիզնեսի պոտենցիալ գործընկերների և ներդրողների համար։ Այնպես, ինչպես և Չինաստանի և Իրանի։  

6.  Կստացվի մի անհեթեթ վիճակ. ամերիկյան կողմը սահմանում է խաղի կանոնները, այդ թվում՝ մուտք ունենալով բանկային և կոմերցիոն գաղտնիքներին, իսկ Հայաստանի կառավարությունը  ակնկալելու է ռուսաստանյան ներդրումներ, դիմելու է, որ  ռուսական և ռուսահայ ներդրողները գան Հայաստան։ Սա նոնսենս է։

7.  Որպես մասնավոր օրինակ. թերևս կարիք կա խորհելու, թե ո՞ւմ էր պետք այս փուլում, այս ծավալներով տեղեկատվական արտահոսք կազմակերպել Ռուբեն Վարդանյանի վերաբերյալ՝ հարվածելով ոչ միայն նրա գործարար հեղինակությանը, այլև ռիսկեր ստեղծելով Հայաստանում նրա  բիզնես գործունեության համար։ Շատ դժվար  է այստեղ գտնել Հայաստանի շահը։

8.  Իրատեսական չէ, որ կոռուպցիայի դեմ պայքարի և ապօրինի հարստացման լոզունգներով օրակարգի ձևավորմամբ ՀՀ իշխանություններին հաջողվի կապիտալի վերադարձ ապահովել. ո՛չ ամերիկացիները, ո՛չ եվրոպացիները երբևէ որևէ գումար չեն վերադարձնելու Հայաստան։ Դրանք վաղուց արդեն դարձել են  նրանց տնտեսության մասը և աշխատում են ի բարօրություն իրենց պետությունների։ Կա մեծ ռիսկ, որ գործող իշխանությունները, փորձելով ականջահաճո լոզունգներով «կաշառել» ներքին լսարանին, իրական դաշտում ընդամենը կվտանգեն իրական առաջընթացի, տնտեսության աշխատեցման իրական  մեխանիզմները։

Ամփոփում

Հայաստանյան փորձագիտական շրջանակներում այսօր բուռն քննարկման և բանավեճերի թեմա է հետևյալ հարցը. արդյո՞ք այն ինչ կատարվեց վերջին օրերին նախապես պլանավորված էր, թե՞ պահի ազդեցության տակ՝ հանպատրաստից։

Գործող իշխանությունը կամ չի գիտակցում, կամ գիտակցաբար է խթանում իրադարձությունների զարգացումը վերոնշյալ սցենարով։ Պետք  է փնտրել տրամաբանությունը, պետք է փորձել հասկանալ այդ տրամաբանությունը։ Ի դեպ, զարմանալի զուգադիպությամբ  դրա նախորդ օրը վարչապետը հանդիպում էր «Անցումային արդարադատության միջազգային կենտրոնի» / ICTJ/ և Բաց Հասարակության Հիմնադրամների արդարադատության նախաձեռնության փորձագետների հետ։ Հանդիպման հիմնական թեման՝ Հայաստանում անցումային արդարադատության հաստատումը և այդ գործընթացը արագացնելը։ Ամերիկյան փորձագետներն արդեն աշխատում են հայաստանյան պաշտոնյաների և հկ-ների հետ՝ այդ համակարգի ներդրումն արագացնելու ուղղությամբ։ Սրանք փաստեր են, որոնք հուշում են, որ թատերականացված պոռթկումների և հուզական գործողությունների ետևում կարող են լինել շատ սառը և նախապես համաձայնեցված ծրագրեր։

 

«Այլընտրանքային նախագծեր խումբ»

  Շարունակելի

 

 

Աղբյուր` Փաստինֆո


Արխիվ

[]