Թեմաներ
Շաբաթ 12 / 14 / 2019
Փոխարժեք
+ °C
+ °C

Ամենակարևոր իրավական լուրերը Հայաստանից` Telegram-ում

ԲՈԼՈՐ ՆՅՈՒԹԵՐԸ

12/14/2019   16:49 Բացահայտվել է վճարային տերմինալի գողության դեպքը 12/14/2019   16:15 Երախտապարտ ենք Ձեզ և Ձեր գործընկերներին՝ արադարության համար պայքարին նվիրվածության համար. նախագահ Սարգսյանն ուղերձ է հղել Նենսի Փելոսիին 12/14/2019   15:57 Նախագահ Արմեն Սարգսյանը հանդիպել է Կատարի փոխվարչապետ և պաշտպանության նախարար Խալիդ բին Մոհամեդ Ալ Աթիյայի հետ 12/14/2019   15:34 Նախագահ Արմեն Սարգսյանը կմասնակցի հեղինակավոր «Դոհա ֆորում»-ին 12/14/2019   15:29 Փաշինյանի համար հեղափոխություն բառը շատ ավելի կարևոր է, քան Արցախը, անվտանգությունը. Հրանտ Մելիք-Շահնազարյան 12/14/2019   14:36 Մայրուղիներ և նույնիսկ, գյուղական ճանապարհներ են ասֆալտապատվել 12/14/2019   14:26 Ադրբեջանի վերջանագրից հետո չէր կարելի շարունակել բանակցություններ. Արթուր Ղազինյան 12/14/2019   14:12 Ֆասթ ֆուդի հաճախակի օգտագործումը կարող է գլխացավի հանգեցնել 12/14/2019   14:07 ՀՀ ԱՆ «Սևան» քրեակատարողական հիմնարկում հերթական անգամ կանխվել է թմրամիջոցների իրացումը 12/14/2019   14:00 Արցախի շուրջ ստեղծված իրավիճակը համակարգային ճգնաժամի մեջ է. Աշոտյան 12/14/2019   13:47 Վլադիմիր Կարապետյանը հայտարարում է, որ Ռուբեն Հայրապետյանը կեղծ տեղեկություններ է տարածում 12/14/2019   13:37 Ջերմաստիճանը կբարձրանա 12/14/2019   13:25 «Ղարաբաղի ադրբեջանական համայնքից» նամակ են ուղարկել ԵԽ. Խելքով եւ ռիսկով չախեք, քանի ուշ չէ. Աշոտյանը՝ ԱԳՆ-ին եւ ԱԺ-ին 12/14/2019   12:56 Վարդան Ոսկանյան. Բաքվի «ռազմավարական համբերությանը» պետք է հակադրել «անզուգաչափ ռազմավարական հյուծման» քաղաքականությունը 12/14/2019   12:49 Շփման գոտում հակառակորդը խախտել է հրադադարի պահպանման ռեժիմը շուրջ 140 անգամ 12/14/2019   12:43 Ռուբեն Հայրապետյան. Ձերբակալում են, թող ձերբակալեն 12/14/2019   12:35 Անդրանիկ Քոչարյանը՝ Ռուբեն Հայրապետյանին. Հանգիստ նստեք ձեր տեղը 12/14/2019   12:24 Երկաթե սրտից ավելի վտանգավոր է ջրիկ ուղեղը. Շարմազանով 12/14/2019   11:46 Բրավո Քիմ. Նաիրա Զոհրաբյանը՝ Քիմ Քարդաշյանի մասին 12/14/2019   11:37 ՊԵԿ-ը ևս մեկ անգամ հորդորում է սեղմ ժամկետներում իրականացնել մեքենաների մաքսային ձևակերպումը և դրանք դուրս բերել մաքսային հսկողության տարածքից 12/14/2019   11:28 ՀՀ Արագածոտնի մարզի դատախազ Սարգիս Մնացականյանն ամփոփում է 2019թ. ընթացքում մարզի դատախազության գործունեությունը 12/14/2019   10:47 Երբ փորձ է արվում ոչնչից ստեղծել «աննախադեպություն». «Փաստ» 12/14/2019   10:42 «Եթե վարչապետն ասում է՝ «Ղարաբաղը Հայաստան է և վերջ», ապա ինչի՞ շուրջ բանակցել». «Հրապարակ» 12/14/2019   10:41 ԴԱՀԿ-ն չինական լվացքի փոշի է աճուրդի հանել․ «Ժողովուրդ» 12/14/2019   10:37 Պետության գլխին կանգնած մարդն ասում է՝ կջարդի պետական համակարգը. «Փաստ» 12/14/2019   10:30 Իշխանությունը ընտրական հանձնաժողովներում հավատարիմ կադրեր է փնտրում. «Փաստ» 12/14/2019   10:26 ԱԺ-ում ցնծություն է․ Ամանորին ընդառաջ աշխատակազմը պարգեւավճար կստանա. «Ժողովուրդ» 12/14/2019   10:26 Փակ և դժվարանցանելի ավտոճանապարհներ 12/14/2019   10:21 Պատրաստվո՞ւմ է ԲՀԿ-ն Փաշինյանին անվստահություն հայտնելու գործընթաց սկսել. «Հրապարակ» 12/14/2019   00:19 «Անդրանիկ Քոչարյանը փոխանցել է, որ լքեմ երկիրը, որովհետև Նիկոլը հրաման է տվել, որ ինձ բռնեն». Ռուբեն Հայրապետյան. 168.am 12/13/2019   23:21 Պենտագոնը անհանգստացած է Ռուսաստանի և Չինաստանի ուժեղացմամբ 12/13/2019   22:10 Պարգևատրման հանդիսավոր արարողություն ոստիկանությունում (տեսանյութ) 12/13/2019   22:03 Նախագահ Սարգսյանն ուղերձ է հղել բանաձևի հեղինակներին և Սենատի անդամներին 12/13/2019   21:59 Վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը շնորհավորական ուղերձ է հղել Բորիս Ջոնսոնին 12/13/2019   21:40 ՀՅԴ Հայաստանի Գերագույն Մարմնի հայտարարությունը ԱՄՆ Սենատի կողմից Հայոց ցեղասպանությունը ճանաչող բանաձևի ընդունման կապակցությամբ 12/13/2019   21:11 ՀՔԾ-ն զբաղված է հանրությանը մոլորեցնելու գործառույթով, Միհրան Պողոսյան 12/13/2019   20:54 Աթենքում կայացավ ՍԾՏՀԿ անդամ պետությունների ԱԳ նախարարների խորհրդի 41-րդ հանդիպումը 12/13/2019   20:44 Արարատ Միրզոյանն ընդունել է Ամերիկայի հայկական համագումարի հոգաբարձուների խորհրդի համանախագահին եւ տարածաշրջանային տնօրենին 12/13/2019   20:24 ՏԿԵ նախարար Սուրեն Պապիկյանը խորհրդակցություն է անցկացրել մարզպետների մասնակցությամբ 12/13/2019   20:15 Դեմ ենք ԼԳԲՏ համայնքի ներկայացուցիչներին կենցաղային հարաբերություններում ընտանիքի անդամին հավասարեցնելուն. Գեւորգ Դանիելյան 12/13/2019   19:58 ԱՄՆ-ը հանել է պատժամիջոցները ռուսական վեց ընկերություններից 12/13/2019   19:44 Հնդկաստանի քաղաքացին հայտարարել է, որ իրեն չարտաքսելու համար, շորթմամբ, ԱԱԾ պաշտոնյան պահանջել է 50 հազար դոլար կաշառք (տեսանյութ) 12/13/2019   19:42 Ոստիկանությունը հորդորում է պահպանել համակեցության և անվտանգության կանոնները (տեսանյութ) 12/13/2019   19:30 ՀՀ տարածքում կան դժվարանցանելի ավտոճանապարհներ 12/13/2019   18:53 Բացահայտվել է թույլտվության համակարգի ավագ տեսուչի ապօրինությունները (ՏԵՍԱՆՅՈՒԹ) 12/13/2019   18:24 Մեր տղան կարծես հաղթահարում է սուր լիմֆոբլաստային լեյկոզը. Աննա Հակոբյան 12/13/2019   18:19 Բակո Սահակյանը խորհրդակցություն է անցկացրել Թալիշ գյուղում 12/13/2019   17:52 Բանակցային սեղանին որևէ փաստաթուղթ չկա. Անհասկանալի է՝ ինչի մասին է խոսում պարոն Մամեդյարովը. ԱԳՆ խոսնակ 12/13/2019   17:48 Թուրքիայում ԱՄՆ դեսպանը կանչվել է ԱԳՆ 12/13/2019   17:44 Կարո Փայլան․ «Հայ ժողովրդի վերքերը կարող է ապաքինել միայն Թուրքիայի խորհրդարանը»
12/12/2019   17:09 Առողջապահության նախարարությունը Արտյոմ Սմբատյանի ապօրինի պաշտոնավարման մեղքը բարդում է վարչապետի վրա 12/12/2019   18:48 Չենք հասցնում արդարադատություն իրականացնել. համակարգը գրեթե կաթվածահար վիճակում է. Վարդազարյան 12/12/2019   22:10 ԱՄՆ Սենատը հաստատեց Հայոց ցեղասպանությունը դատապարտող բանաձեւը 12/14/2019   00:19 «Անդրանիկ Քոչարյանը փոխանցել է, որ լքեմ երկիրը, որովհետև Նիկոլը հրաման է տվել, որ ինձ բռնեն». Ռուբեն Հայրապետյան. 168.am 12/13/2019   14:27 Ռուբեն Հայրապետյանին չեն ձերբակալում. նա հանդես է եկել կարճ հայտարարությամբ 12/13/2019   19:44 Հնդկաստանի քաղաքացին հայտարարել է, որ իրեն չարտաքսելու համար, շորթմամբ, ԱԱԾ պաշտոնյան պահանջել է 50 հազար դոլար կաշառք (տեսանյութ) 12/12/2019   17:54 Դատավոր Լուսինե Աբգարյանի վարկանիշը բավական ցածր է, եղբայրն էլ հայտնի է որպես հակաքոչարյանական. Փաստաբանները քննարկում են ինքնաբացարկի հարցը 12/13/2019   20:15 Դեմ ենք ԼԳԲՏ համայնքի ներկայացուցիչներին կենցաղային հարաբերություններում ընտանիքի անդամին հավասարեցնելուն. Գեւորգ Դանիելյան 12/13/2019   15:55 Բադասյանի հակափաստարկներն ամենևին չփարատեցին նախագծի հետ կապված իմ մտահոգությունները. Դավիթ Հարությունյան 12/14/2019   13:47 Վլադիմիր Կարապետյանը հայտարարում է, որ Ռուբեն Հայրապետյանը կեղծ տեղեկություններ է տարածում 12/13/2019   21:11 ՀՔԾ-ն զբաղված է հանրությանը մոլորեցնելու գործառույթով, Միհրան Պողոսյան 12/13/2019   18:24 Մեր տղան կարծես հաղթահարում է սուր լիմֆոբլաստային լեյկոզը. Աննա Հակոբյան 12/13/2019   12:44 ՀՀ երկրորդ նախագահ Ռոբերտ Քոչարյանը երկրորդ անգա՞մ է վիրահատվել 12/12/2019   18:22 Պետական ապարատում այն մարդիկ են, որոնց նշանակել է Նիկոլ Փաշինյանը . Աղասի Ենոքյան 12/12/2019   23:52 Վենդետա լինելու ա, չեք պլստալու. Նարեկ Սամսոնյան 12/13/2019   16:29 Արա Բաբլոյանի գործն ուղարկվեց դատախազին 12/13/2019   14:07 «Շեկո» մականունով հայտնի գործարարը կալանավորվել է 12/13/2019   09:58 Կատաստրոֆիկ վիճակ ԱԺ-ում. Մակունցը «վտարանդի» էր դարձել. «Հրապարակ» 12/12/2019   21:32 Փաշինյանն ուզում է ազատվել քաղծառայության համակարգի՞ց 12/13/2019   12:54 Մեղադրանքներ են առաջադրվել ՀՀ ՊԵԿ Արևելյան մաքսատուն-վարչության Գոգավան-Պրիվոլնոյե մաքսային կետի 6 աշխատակիցների

Ձախլիկությունը` աշխարհի ընկալման այլ տարբերակ 03/16/2019   13:44  |  Առողջություն

Քսանամյա Սոնա Մկրտչյանը հինգ տարեկան էր, երբ վերցրեց գրիչն ու արեց գրելու իր առաջին փորձերը: Ամեն ինչ բարեհաջող էր, մինչ այն պահը, երբ տանը նկատեցին, որ երեխան ձախով է գրում: Դե, դրանում արտասովոր ոչինչ չկար, համենայն դեպս, չպետք է լիներ: Բայց Սոնան լավ է հիշում` իրականում ամեն ինչ  այդքան էլ սովորական չէր. «Մի օր մայրս վերադարձավ ծնողական ժողովից ու ասաց, որ լուրջ խոսակցություն ունի ինձ հետ. թեման` ձախով գրելս էր: Իրեն դպրոցում ասել էին, որ դա տարօրինակ է, շեղում է, ու պետք է անպայման փոխել»: Այդ օրվանից հետո սկսվել էր Սոնայի «կռիվը»: Ամեն անգամ գրիչը վերցնելիս ուզում էր ձախով գրել, առհասարակ, ամեն ինչ ձախով էր անում, բայց երբ տանը տեսնում էին, փորձում էին փոխել, անգամ կոնֆետ էին խոստանում դրա դիմաց. «Եկավ մի շրջան, երբ ես համառորեն չէի գրում, բայց հետո աստիճանաբար նահանջեցի, ու սկսեցի գրել աջով, թեպետ մնացած բոլոր գործողությունները շարունակում եմ ձախով անել»,-պատմում է Սոնան։

Առհասարակ, ձախլիկությունը մարդու մոտ ձևա­վորվում է կյանքի 1-2-րդ տարում, երբ ուղեղն արդեն բավականաչափ զար­գացած է, և հստակ երևում է համա­պատասխան կիսագնդի դոմինանտությունը. ձախլիկների մոտ առավել զարգացած է աջ կիսագունդը, որը պա­տասխանատու է աբստրակտ և ստեղ­ծագործական մտածողության համար, ինչի արդյունքում ձախլիկներն ավելի տպա­վորվող են եւ զգացմունքային, իսկ աջլիկների մոտ զարգացած է ձախ կիսագունդը, որն իր մեջ ներառում է տրամաբանության եւ դա­տողության կենտրոնները: Այսինքն` սա բնությամբ պայմանավորված առանձնահատկություն է, որի վրա ներգործելու անհրաժեշտություն ամենեւին չկա:

Բայց Սոնան միակը չէ, ում բնությունը փոխվել է արտաքին աշխարհի ազդեցությամբ, ինչի հիմքում մասնագետները վտանգներ են տեսնում: ԵՊՀ փիլիսոփայության եւ հոգեբանության ֆակուլտետի դասախոս, հոգեբան Լուսինե Ստեփանյանի կարծիքով` վերափոխված ձախլիկների մոտ սեփական անձի հետ կոնֆլիկտի մշտական զգացողություն կա. մարդն իրեն անընդհատ ստիպում է անել մի բան, եւ դա առաջացնում է ավելորդ լարվածություն կամ սթրեսային վիճակ, ինչը, պարտադիր չէ, բայց կարող է հանգեցնել նաեւ նեւրոզների. «Ուզում եմ ուշադրություն հրավիրել անձի պոտենցիալի բացահայտման եւ զարգացման խնդրի վրա. եթե մարդը ձախլիկ է, ուրեմն` նրա մոտ զարգացած է աջ կիսագունդը, հետեւաբար` վերջինիս պոտենցիալը ավելի մեծ է, եւ այն զարգացնելու դեպքում կարող ենք հասնել մաքսիմալ ռեալիզացիայի, հակառակ դեպքում, երբ ձախլիկին վերափոխում ենք աջլիկի, մի կողմից զարգացնում ենք նրա  ձախ կիսագունդը, որի պոտենցիալը այնքան էլ մեծ չէ, մյուս կողմից արգելակում ենք աջինը, որը ուներ առավել մեծ հնարավորություններ»:

Ձախլիկների ավելի խելացի լինելու մասին տեղեկությունները հոգեբանը համարում է կարծրատիպ. «Դա ոչ թե արտասովորություն է, այլ  աշխարհի ընկալման մեկ այլ տարբերակ. ձախլիկները նախ ընկալում են ամբողջությունը, հետո միայն` տեսնում դրանում եղած էլեմենտները, իսկ աջլիկները այդ էլեմենտներից են ամբողջություն կառուցում»:

Հոգեբանի խոսքով` տարիներ առաջ ձախլիկության` որպես արատի ընկալումը պայմանավորված էր այն հանգամանքով, որ այն ռեցիզիվ գեն է. տարբեր ուսումնասիրությունների համաձայն՝ մարդկության 15-20 տոկոսն է ձախլիկ, եւ մարդիկ դրա նկատմամբ թյուրըմբռնում ունեին. «Բայց հուրախություն մեզ` այսօր արդեն հասարակությունը, գիտությունը այնքան են զարգացել, որ ձախլիկներին չեն փորձում վերափոխել աջլիկի ոչ տանը, ոչ մանկապարտեզում, ոչ էլ դպրոցում, իսկ եթե առանձին դեպքերում փորձեն, ապա ծնողը պետք է պահանջատեր եւ հետեւողական լինի այդ հարցում»:

Տասներկուամյա Շահանե Ասրյանը փաստում է հոգեբանի խոսքերը. «Դպրոցում ձախլիկությունս փոխելու դեպքեր երբեք չեն եղել, բոլորը դրան լավ են վերաբերվել, նույնիսկ դասընկերներս զարմանում են, երբ մեկ-մեկ փորձում եմ աջով գրել, ասում են` նայեք-նայեք, Շահանեն աջով է գրում»: Ինչ վերաբերում է ընտանիքի վերաբերմունքին, այն եւս շատ խիստ չի եղել. «Սկզբնական շրջանում միայն մայրս էր փորձում փոխել, բայց ես համառորեն ձախով էի անում ամեն ինչ, եւ ծնողներիս այդ փաստը չէր զարմացնում, որովհետեւ հայրիկս էլ որոշ չափով ձախլիկ է»: Ինքը` Շահանեն, ձախլիկի կերպարում իրեն լավ է զգում եւ հաճախ է հիշում մայրիկի` արդեն սիրելի խոսքերը. «Ձախլիկ լինելը նույնքան բնական է, որքան աջլիկ լինելը»:

Իհարկե, ձախլիկությունը կարող է արտահայտված լինել այս կամ այն չափով. կա ձեռքի ձախլիկություն, ոտքի, տեսողության, լսողության, եւ ի վերջո, հնարավոր է՝ պատահեն խառը նախասիրություններով մարդիկ, որոնք կարողանում եմ հավասարաչափ աշխատեցնել երկու ձեռքերն էլ։ Բայց անկախ հավասարաչափ կամ անհավասարաչափ նախասիրություններից՝ մասնագետը վստահ է՝ երեխաներին պետք է թողնել ինքնուրույն կողմնորոշվել, որովհետեւ նրանք ավելի լավ գիտեն՝ ինչ է ուզում իրենց օրգանիզմը։

Հեղինակ` Միլենա Խաչիկյան


Հարակից հրապարակումներ`

17:33 06/03/2019  |  Առողջություն«Գունավոր լինզաների հաճախակի օգտագործման արդյունքում տեսողությունը կարող է կտրուկ ընկնել». մասնագետ
22:16 11/02/2019  |  ԱռողջությունՀերթական բարդ վիրահատությունը՝ այս անգամ անոթային վիրաբույժների կողմից
13:47 15/10/2018  |  ԱռողջությունԳիտնականները կապ են գտել ընտանիքի չափի եւ ուռուցքաբանական հիվանդությունների միջեւ
13:03 15/04/2018  |  ԱռողջությունՆորագույն տեխնոլոգիաներն սահմանափակում են երեխաների խոսելու ցանկությունը. մասնագետ
15:39 06/04/2018  |  Հետաքրքիր է իմանալԳիտնականներն ապացուցել են կյանքի երկարացումը քաղցաբուժության միջոցով
11:23 02/04/2018  |  ԱռողջությունՏղամարդկանց մոտ անպտղությունը ևս տարածված խնդիր է
12:32 31/03/2018  |  Մամուլ Աուտիզմը դառնում է հաղթահարելի. պատանիները նաեւ հմտանում են արհեստի ու արվեստի տարբեր ճյուղերում
17:06 16/02/2018  |  ԼՐԱՀՈՍԲժշկական համակարգի հաշտարարը կապահովի արագ և անվճար պաշտպանություն
15:16 10/02/2018  |  Հետաքրքիր է իմանալ5 մթերք, որոնք կպաշտպանեն քաղցկեղից
14:08 07/01/2018  |  ԱնցուդարձՆիհարելու արդյունքում կարող է ամբողջությամբ փոխվել արտաքինը

Արխիվ

[]