Թեմաներ
Երկուշաբթի 03 / 25 / 2019
Փոխարժեք
  • 549.84
    EUR
  • 608.05
    GBP
  • 7.31
    RUB
  • 485.12
    USD
+ °C
+ °C

ԲՈԼՈՐ ՆՅՈՒԹԵՐԸ

03/25/2019   17:46 Ընկերության նախկին աշխատակիցը ՍՊԸ-ի տվյալների բազան ջնջել է կայքից 03/25/2019   17:36 Մարզիչը մեղադրվում է դպրոցականին պարբերաբար բռնաբարելու մեջ 03/25/2019   17:12 Օպերատիվ հավաքի մասնակիցներին ներկայացվել են կոռուպցիայի դեմ պայքարի հիմնական ուղղությունները 03/25/2019   17:03 Տեղի է ունեցել ՀՀ կառավարության արտահերթ նիստ 03/25/2019   16:56 Ֆելիքս Ցոլակյանն ընդունեց Հայաստանում ՅՈԻՆԻՍԵՖ-ի ներկայացուցչին 03/25/2019   16:51 Հենրիխ Մխիթարյանն անդրադարձել է ՀՀ նախագահի հետ հանդիպմանը 03/25/2019   16:40 Եթե ապացուցվի, որ Նարեկ Սարգսյանը զանգահարել է ինձ, պատրաստ եմ հրաժարական տալ. Վալերիյ Օսիպյան 03/25/2019   16:36 Մանվել Գրիգորյանը կրկին տեղափոխվել է հիվանդանոց 03/25/2019   16:29 Նախագահ Սարգսյանը հանդիպել է ԱԺ «Իմ քայլը» խմբակցության ղեկավարի և քարտուղարի հետ 03/25/2019   16:26 Հայաստանում անցկացվում է կուրսանտների միջազգային օլիմպիադայի եզրափակիչ փուլը 03/25/2019   16:16 Մեղրու լեռնանցքը կցորդիչով տրանսպորտային միջոցների համար դժվարանցանելի է 03/25/2019   16:13 Օպերատիվ հավաքի շրջանակում դասախոսությամբ հանդես է եկել Զոհրաբ Մնացականյանը 03/25/2019   16:10 ԵՊԲՀ պրոֆեսորների կողմից տրամադրվող անվճար բժշկական խորհրդատվությունները շարունակվում են 03/25/2019   15:51 Ղեկավարը քննիչ պետք է լինի, ոչ թե տնօրեն. ՔԿ նախագահ 03/25/2019   15:00 Նիկոլ Փաշինյանը և Ադրբեջանի նախագահ Իլհամ Ալիևը կհանդիպեն Վիենայում 03/25/2019   14:37 Աջ ղեկով ավտոմեքենաների թեման վարչապետը համարում է փակված. կառավարությունն ընդունեց նոր որոշում 03/25/2019   14:27 Արտակարգ դեպք Երեւանում. 44-ամյա տղամարդն ատրճանակը մաքրելիս անզգուշությամբ կրակել է ու վիրավորվել 03/25/2019   14:10 Բակո Սահակյանը խորհրդակցություն է հրավիրել ԱՀ շրջվարչակազմերի ղեկավարների մասնակցությամբ 03/25/2019   14:02 2019 փետրվարին հունվար ամսվա համեմատ գրանցվել է գործարքների 43.6 %-ով աճ 03/25/2019   13:57 Շենավանում կրակոցների գործով 7 անձ տուժող է ճանաչվել . նոր մանրամասներ 03/25/2019   13:45 Դանակահարություն՝ Խրիմյան Հայրիկի անվան դպրոցի բակում 03/25/2019   13:42 Մարդկանց երազանքները կարող են մեկ օրում կատարվել. նախագահ Արմեն Սարգսյանը հյուրընկալել է Հենրիխ Մխիթարյանին և նրա գյումրեցի փոքրիկ երկրպագուին 03/25/2019   13:34 27-ամյա տղամարդուն մեղադրանք է առաջադրվել թմրամիջոցի ապօրինի ձեռք բերելու, պահելու և ապօրինի իրացնելուն օժանդակելու համար 03/25/2019   13:27 Շենավանում փորձել են սպանել 3 անձի 03/25/2019   13:27 Մեքենան բախվել է ձնակույտին. վարորդը տեղում մահացել է 03/25/2019   13:21 Սերժ Սարգսյանը հարգանքի տուրք է մատուցել Անդրանիկ Մարգարյանի հիշատակին. Լուսանկարներ 03/25/2019   13:12 «Քլիներս» ՍՊԸ հայտարարությունը ՀՀ Ազգային Ժողովի սանմաքրման աշխատանքների վերաբերյալ 03/25/2019   13:03 Օպերատիվ իրավիճակը հանրապետությունում` մարտի 22-ից 25-ը 03/25/2019   12:55 Ապօրինի թմրաշրջանառության դեպք՝ Լուսառատ գյուղում 03/25/2019   12:54 Էդմոն Մարուքյանը կգործուղվի Փարիզ՝ մասնակցելու ԵԽԽՎ հանձնաժողովի նիստին 03/25/2019   12:46 Պետությունը հաշմանդամություն ունեցող անձանց մատուցելու է նրանց կարիքների անհատական ուսումնասիրության վրա հիմնված ծառայություններ 03/25/2019   12:37 «Անձի երկվության այս դիլեման, ցավոք, երկարաձգվում է». Արտակ Զաքարյան 03/25/2019   12:30 Հենրիխ Մխիթարյանը իր մարզաշապիկը նվիրել է Արմեն Սարգսյանին 03/25/2019   12:25 «Երևան իմ սեր» հիմնադրամը մանրամասներ է ներկայացրել «Հայրենիքի պաշտպան» ծրագրի ընթացքի վերաբերյալ 03/25/2019   12:20 Բակո Սահակյանը նախագահել է Արցախի կառավարության նիստը 03/25/2019   12:18 Ձեռք են բերվել ճանապարհաշինական նոր, ժամանակակից սարքավորումներ 03/25/2019   12:12 Նշվել են գլխուղեղի քաղցկեղի առաջին ախտանիշները, որոնց վրա մարդիկ ուշադրություն չեն դարձնում 03/25/2019   12:09 Ժամանակ առ ժամանակ սպասվում են տեղումներ 03/25/2019   12:06 Սարալանջի փողոցում տեղի ունեցած ավտովթարի հետևանքով 7 մարդ տեղափոխվել է հիվանդանոց 03/25/2019   12:02 Նիկոլ Փաշինյանը շնորհավորական ուղերձ է հղել Հունաստանի Հանրապետության վարչապետին՝ Անկախության օրվա կապակցությամբ 03/25/2019   11:55 Մասիսում հոսպիտալացված 12-ամյա երեխայի վիճակը ծայրահեղ ծանր է 03/25/2019   11:44 Մեկնարկել է զինված ուժերի ղեկավար կազմի օպերատիվ հավաքը 03/25/2019   11:34 Մանվել Գրիգորյանի գործով միջանկյալ միջոց ձեռնարկելը ՄԻԵԴ հետաձգել է եւ տեղեկատվություն պահանջել Կառավարությունից 03/25/2019   11:18 Հարկադիր կատարման ծառայությունը 4 օրվա ընթացքում ստացել է 3124 դիմում և գրություն 03/25/2019   11:14 Արայիկ Հարությունյանը գործակցում է կրիմինալի հետ և դրա միջոցով ճնշում է քաղաքացիներին.Սասնա Ծռեր 03/25/2019   10:50 ՆԱՏՕ-ի գլխավոր քարտուղարը Թբիլիսիում հանդիպում է անցկացրել Վրաստանի վարչապետի հետ 03/25/2019   10:47 Մարտի 25-ից գործարկվելու է Դիլիջան քաղաքում տեղադրված արագաչափ սարքը 03/25/2019   10:44 Նախագահ Արմեն Սարգսյանը շնորհավորական ուղերձ է հղել Հունաստանի նախագահ Պրոկոպիոս Պավլոպուլոսին 03/25/2019   10:40 Նիկոլ Փաշինյանն աշխատանքային փակ հանդիպում է ունենալու պաշտպանության նախարարությունում 03/25/2019   10:35 Բախվել են ավտոմեքենաներ. անհրաժեշտ է օգնություն
03/23/2019   23:48 Խմած տղամարդը ոտքով հարվածել է Փաշինյանին 03/25/2019   13:21 Սերժ Սարգսյանը հարգանքի տուրք է մատուցել Անդրանիկ Մարգարյանի հիշատակին. Լուսանկարներ 03/24/2019   15:52 Ռուսաստանում աղջիկը կողակցի հետ սպանել է ընտանիքի անդամներին 03/24/2019   14:50 Ենոքավանում կկատարվեն մի քանի տասնյակ միլիոն դոլարի ներդրումներ 03/23/2019   18:24 Երկու երեխա մեկ ամիս մնացել են սպանված հարազատների մարմինների հետ՝ նույն տան մեջ 03/23/2019   20:07 Զենքի գործադրմամբ խուլիգանության գործով դատարանը գրավ է կիրառել. մեղադրյալն ազատվել է արգելանքից 03/24/2019   13:51 Խանդոտ երիտասարդը դյուրավառ հեղուկը լցրել հղի ընկերուհու վրա և հրկիզել նրան 03/24/2019   12:21 Փոխհրաձգություն Լոռու մարզում. 3 անձ հրազենային վնասվածքներով տեղափոխվել է հիվանդանոց 03/24/2019   20:33 52 -ամյա քաղաքացին ավտոմեքենայով փորձել է նետվել ձորը 03/24/2019   12:09 Մխիթարյանն իր 27-րդ գոլն է խփել Ազգային հավաքականում (տեսանյութ) 03/24/2019   19:50 Դիետոլոգը զգուշացնում է թարմ քամած հյութերի վնասակարության մասին 03/24/2019   21:11 Վիրաբույժը կարել է վերքը տափակաշուրթի օգնությամբ 03/24/2019   21:22 Կայծակը օդանավակայանում հարվածել է վայրէջք կատարող «Победa» ինքնաթիռին 03/25/2019   11:14 Արայիկ Հարությունյանը գործակցում է կրիմինալի հետ և դրա միջոցով ճնշում է քաղաքացիներին.Սասնա Ծռեր 03/24/2019   16:11 Առաջիկա օրերին ջերմաստիճանը կշարունակի նվազել 03/25/2019   12:12 Նշվել են գլխուղեղի քաղցկեղի առաջին ախտանիշները, որոնց վրա մարդիկ ուշադրություն չեն դարձնում 03/25/2019   13:27 Շենավանում փորձել են սպանել 3 անձի 03/24/2019   19:24 ՆԱՏՕ-ն Հարավսլավիայի ռմբակոծումը համարել է անհրաժեշտ և լեգիտիմ 03/25/2019   11:34 Մանվել Գրիգորյանի գործով միջանկյալ միջոց ձեռնարկելը ՄԻԵԴ հետաձգել է եւ տեղեկատվություն պահանջել Կառավարությունից 03/25/2019   11:55 Մասիսում հոսպիտալացված 12-ամյա երեխայի վիճակը ծայրահեղ ծանր է

«Շաքարային դիաբետը թաքցնելու հիմքում լուրջ վտանգներ կան». էնդոկրիոնոլոգ 02/22/2019   13:11  |  Առողջություն

Տասնչորսամյա Մարին արդեն երեք տարի է` ունի շաքարային դիաբետ, սակայն այդ մասին նրա շրջապատում միայն վերջերս են իմացել: Մարին անկեղծանում է` ամենասկզբում մտավախություն ուներ, թե իմանալու դեպքում իր հետ այլեւս չեն շփվի կամ կսկսեն իրեն այլ կերպ վերաբերվել. «Երբեմն նույնիսկ լաց էի լինում, բայց այդ մասին ոչ ոք չէր իմանում»:

Իհարկե, Մարին միակը չէ, ով ունի շաքարային դիաբետ եւ ցանկություն` դրա մասին չխոսելու:  Առողջապահության նախարարության 2017 թվականի տվյալների համաձայն` Հայաստանում կա 375 անչափահաս դիաբետիկ: Մինչդեռ «Մուրացան» բժշկական կենտրոնից նշում են, որ ժամանակի ընթացքում դիաբետիկ երեխաների թվի աճ է գրանցվել, եւ այս պահի դրությամբ իրենք ունեն մինչեւ 15 տարեկան 500-ից ավել երեխա` շաքարային դիաբետով:

Դիաբետը քրոնիկ հիվանդություն է, որն ի հայտ է գալիս ենթաստամոքսային գեղձի ոչ բավարար քանակությամբ ինսուլին արտադրելու դեպքում, կամ երբ օրգանիզմը չի կարողանում յուրացնել ինսուլինը, ինչի արդյունքում էլ առաջանում է արյան մեջ գլյուկոզի մակարդակի բարձրացում: Հիվանդությանը բնորոշ են նյութափոխանակության բոլոր տիպերի խանգարումները, ինչպես օրինակ ածխաջրատային, սպիտակուցային, ճարպային, ջրաաղային: Գոյություն ունեցող երեք տիպերից երեխաների մոտ հիմնականում հանդիպում է 1-ին տիպը. սա ինսուլինակախյալ տիպն է եւ բնորոշվում է ենթաստամոքսային գեղձի կողմից ինսուլինի անբավարար քանակի արտադրմամբ:

Մարին պատմում է, որ ժամանակի ընթացքում հարմարվել է հիվանդությանը եւ այն թաքցնելը այլեւս սկզբունքային հարց չի համարում. «Սկսեցի մտածել, որ բոլորս էլ մարդ ենք, դա բոլորիս հետ էլ կարող է պատահել, ու ի վերջո ամենամտերիմներին պատմեցի` դե պայմանով, որ ոչ ոքի չեն ասի»: Այսօր արդեն նա մտածում է, որ դրանում ոչ մի սարսափելի բան չկա, եւ եթե հետագայում մյուսներն էլ իմանան, խնդիր չի լինի. «Մտածում եմ` եթե երկու ընկերուհիներս եկած չլինեն, ու ես հանկարծ ինձ վատ զգամ, մյուսները չեն կարողանա ինձ օգնել, դրա համար` իմանում են` թող իմանան»:

Այս մտավախությունը հաստատում է «Մուրացան» բժշկական կենտրոնի Էնդոկրիոնոլոգիական բաժնի բժիշկ-էնդոկրիոնոլոգ Լուսինե Առաքելյանը: Նա պնդում է, որ դիաբետը թաքցնելը հաճախ ոչ միայն երեխաների, այլեւ ծնողների ցանկությունն է. վերջիններս չեն ուզում, որ շրջապատը իմանա իրենց երեխայի` ինսուլին սրսկվելու մասին կամ մտավախություն ունեն, թե մարդիկ հիվանդությունը կարող են վարակիչ համարել: Մինչդեռ բժիշկը թաքցնելու հիմքում լուրջ վտանգներ է տեսնում. «Երեխաների մոտ երբեմն կարող է հանդիպել հիպոգլիկեմիա` վիճակ, երբ արյան մեջ գլյուկոզը ընկնում է` պայմանավորված սրսկված դեղի բարձր դոզայով, ֆիզիկական ակտիվությամբ կամ ընդունած սննդի չափաբաժնով, եւ սա ուղեկցվում է թուլությունով, սրտխփոցով, ցնցումներով, ընդհուպ մինչեւ ուշաթափությամբ: Հետեւաբար` եթե շրջապատը չիմանա դիաբետի առկայության մասին, չի կարողանա առաջին օգնություն ցուցաբերել, ընդ որում` ճիշտ օգնություն. գուցե ջուր լցնեն վրան կամ այլ մի բան անեն` չիմանալով, որ առաջին հերթին պետք է քաղցր հեղուկ կամ սնունդ տալ»:

Բժշկի խոսքով` հիպոգլիկեմիան կարող է առաջացնել նաեւ շշմածության, ինչի առկայության դեպքում երեխան ի վիճակի չի լինի ընկալելու ուսուցչի կողմից ներկայացված դասը, եւ եթե ուսուցիչը չիմանա դիաբետի մասին, դա կարող է համարել աշակերտական չարաճճիություն:  Սրանից բացի, նա կարեւորում է նաեւ ճիշտ ժամանակին ներարկվելու պատասխանատվությունը. «Երբեմն անհրաժեշտություն է լինում դպրոցում լրացուցիչ ներարկում կատարել եւ սնվել, իսկ եթե շրջապատը չգիտի այդ մասին, եւ դպրոցում էլ չկան համապատասխան պայմաններ, որտեղ երեխան առանձին կարող է կատարել իր ներարկումը, ապա օրգանիզը դարձյալ կտուժի»:

«Ոգեշնչում» հոգեբանական արվեստանոցի համահիմնադիր, հոգեբան Հրաչյա Հովհաննիսյանը խնդրի հիմքում տարբեր պատճառներ է տեսնում: Առաջին հերթին, խնդիրը հասարակական ընկալման մեջ է. «Շաքարային դիաբետը մեր հասարակությունում ընդունված է համարել մեծահասակների հիվանդություն, հետեւաբար` երբ մարդիկ, իմանալով, որ երեխան ունի այդ այսպես կոչված «մեծական» հիվանդությունը, բնական է, որ ավելի մեծ խղճահարությամբ են լցվում նրա հանդեպ, ու դրան համապատասխան` փոխվում է իրենց վերաբերմունքը»,-ասում է հոգեբանը, - «Նույնը տեղի է ունենում  նաեւ հակառակ կողմում. ծնողները, իմանալով երեխայի դիաբետի մասին, հաճախ թաքցնում այն բարեկամներից, անգամ տատիկ-պապիկներից. պարզ է, որ ամեն օր խղճարության, ողբերգական վերաբերմունքի արժանանալը կարող է կրկնապատկել երեխայի սթրեսը: Սա իհարկե նաեւ մենթալիտետի հարց է»:

Բայց մենթալիտետից բացի կա նաեւ զուտ հոգեբանական պատճառ: Հովհաննիսյանի խոսքով` մարդիկ իրենցից անկախ ուզում են հերքել ինչ-որ բանի գոյությունը` այն «մոռացության տալով», այսինքն` դրա մասին չխոսելով. «Ժողովրդական լեզվով ասած` ուզում են իրենք իրենց յուղի մեջ տապակվել, նրանք առանձնապես մեծ օգնություն չեն ակնկալում հասարակությունից, ու մտածում են` էլ ի՞նչ իմաստ ունի խոսել այդ մասին»: Հոգեբանը վստահ է` հաճախ ծնողները իրենց մեջ դեռ հաղթահարած չեն լինում հոգեբանական այս խնդիրները, իսկ նրանց ցանկացած պահվածք, դիմախաղ, հույզ ոչ անմիջականորեն պրոյեկտվում է երեխաների վրա:

Նա  կարեւորում է ծնողների ճիշտ վարքն ու վերաբերմունքը դիաբետին եւ խնդրի լուծման տարբերակ է համարում փսիխոսոմատիկան, այլ խոսքով` հոգեմարմնական վերականգնողական աշխատանքը:

Հեղինակ` Միլենա Խաչիկյան


Տեսանյութեր

03/25/2019   11:18 Ամերիաբանկի աշխատակիցները շաբաթօրյակին մասնակցել են իրենց ընտանիքների անդամների հետ

Տեսադարան

03/23/2019   11:32 Մեկնարկել է համապետական շաբաթօրյակը

Մամուլ

Գործ #

12/24/2018   13:04 «Կայարան» օպերացիա. 430 վագոն վառելանյութի հափշտակությունն ու Համբարձում Ղանդիլյանի սպանությունը 1993 թվականի մայիսի 3-ին հասարակական-քաղաքական կյանքը ցնցվեց սպանության լուրով. սպանության զոհ էր դարձել Հայաստանի երկաթգծի վարչության պետ Համբարձում Ղանդիլյանը։ 12/17/2018   14:26 Համաժողովրդական զարթոնքից 4 տարի անց մեկը մյուսին հաջորդեցին քաղաքական սպանությունները՝  հանուն «ազգի բարօրության». Հովհաննես Սուքիասյանի սպանության մանրամասները 26 տարի առաջ է տեղի ունեցել երրորդ հանրապետության քաղաքական առաջին սպանություններից մեկը։ 11/18/2018   00:25 Կասկածել է սպանված աներորդու՝ քրեական հեղինակություն «Մերգելյանցի Սամվելիկի» կնոջն ու գաղտնալսել նրան 11/14/2018   16:13 Դատարանը շատերի կյանքի համար վտանգավոր եղանակով սպանության մեղադրանքը վերաորակել է և սպանության գործը վաղեմությամբ կարճել Դաժան սպանություն՝ զինվորական պարետատանը 24 տարի առաջ:

Արխիվ

[]