Թեմաներ
Ուրբաթ 04 / 19 / 2019
Փոխարժեք
  • 549.84
    EUR
  • 608.05
    GBP
  • 7.31
    RUB
  • 485.12
    USD
+ °C
+ °C

ԲՈԼՈՐ ՆՅՈՒԹԵՐԸ

04/19/2019   17:24 Կրակել են «Դռիկ Ալիկ»-ի վրա 04/19/2019   17:19 Բաժնի պետը հայտարարում է, որ հետապնդման է ենթարկվում Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի ղեկավարի կողմից 04/19/2019   17:04 28-ամյա վարորդը վիճել է անչափահասների հետ ու դանակահարել 04/19/2019   16:24 Ատամնաբույժը փորձել է բջջային հեռախոս փոխանցել դատապարտյալին 04/19/2019   16:22 Արցախում 10-ամյա երեխայի սպանության մեջ կասկածվում է ավագ եղբայրը 04/19/2019   16:17 ԱԺ տնտեսական հանձնաժողովին կից կստեղծվի ենթահանձնաժողով. Բաբկեն Թունյան 04/19/2019   16:09 Եվրոպական դատարանի այս որոշումը լիովին բավարարող որոշում է. Արսեն Մկրտչյան 04/19/2019   16:07 Սամվել Բաբայանը սխալ է համարում Արցախի Հանրապետությունը Հայաստանի մարզ ճանաչելու նախաձեռնությունը 04/19/2019   15:25 Ն.Փաշինյանը հանձնարարել է Դավիթ Սանասարյանին՝ ապահովել «Մեղադրյալի պաշտոնավարությունը ժամանակավոր դադարեցնելու մասին» որոշման կատարումը 04/19/2019   14:50 Դավիթ Սանասարյանը դատի է տվել Բարձրաստիճան պաշտոնատար անձանց էթիկայի հանձնաժողովին 04/19/2019   14:38 Եթե սա իրոք շինծու գործ է, ուրեմն Փաշինյանի կառավարման շրջանում չկա Արդարադատություն. Էդուարդ Շարմազանով 04/19/2019   14:36 Սևանի հարկայինի պետը, նրա տեղակալն ու տեսուչն ազատ են արձակվել գրավի կիրառման արդյունքում 04/19/2019   14:26 Վարչապետն ու Ծառուկյանը հանդիպմանը քննարկել են ներդրումների հարցեր և ցեմենտի գործարանի հետ կապված խնդիրը 04/19/2019   14:26 Բաբայանը ստորագրահավաք է սկսելու Արցախի Սահմանադրության փոփոխման համար 04/19/2019   14:06 ՍԴ-ն չափազանց խիստ ձեւով է արձանագրել ՎԴ-ի կողմից Վաչագան Ղազարյանի իրավունքների խախտման փաստը. սահմանադրագետ 04/19/2019   13:52 Էդմոն Մարուքյանն իր գործընկերներին խորհուրդ տվեց բացահայտել իրենց շահերը 04/19/2019   13:50 Lեռնային շրջաններում սպասվում է տեղումներ ձյան տեսքով 04/19/2019   13:13 Մատվիենկոն հայտարարել է Պուտինի եւ Փաշինյանի հնարավոր հանդիպման ժամկետների ու վայրի մասին 04/19/2019   12:54 Պետք է կտրուկ ուժեղացնել հանրային վերահսկողությունը 04/19/2019   12:47 Դավիթ Սանասարյանին իրականում հետապնդում են համակարգին չենթարկվելու ու նրան դիմադրելու համար. Սասնա Ծռեր 04/19/2019   12:40 Կոռուպցիայի դեմ պայքարում մարդկանց չենք բաժանելու յուրայինների, օտարների, ինչպես եղել է նախկինում. Լենա Նազարյան 04/19/2019   12:27 Ռուս սահմանապահները ձերբակալել են հայ-թուրքական սահմանն ապօրինի հատած Թուրքիայի քաղաքացու 04/19/2019   12:23 Եղանակային անբարենպաստ պայմանների պատճառով փոսային նորոգման աշխատանքները ժամանակավորապես դադարեցվել են 04/19/2019   12:21 Գտնվում ենք մեր երկրի համար պատասխանատու ժամանակահատվածում. Տիգրան Խաչիկյան 04/19/2019   12:00 21-ամյա որդին դանակով հարվածել է հոր պարանոցին, դեմքին, այնուհետև աղյուսով՝ գլխին 04/19/2019   11:47 Վարչապետը պաշտոնից ազատել է Ամալյա ենգոյանին 04/19/2019   11:18 Արցախի ՄԻՊ-ի միջամտությամբ փախստական ընտանիքին տրամադրվել է վարձավճարի փոխհատուցում 04/19/2019   11:15 Դատապարտյալին բերված ջեմի միջից հայտնաբերվել և առգրավվել է 17 հատ դեղապատիճ 04/19/2019   11:05 ՍԴ որոշումից հետո Վաչագան Ղազարյանի շահերը ներկայացնող փաստաբանը դիմում կներկայացնի դատական ակտի վերանայման համար 04/19/2019   10:58 Մի պահ կանգ առեք և հիշեք, որ պետական շահը գլխավորն է. Դավիթ Սանասարյան 04/19/2019   10:44 Սպասվում են տեղումներ ձյան տեսքով. Գագիկ Սուրենյան 04/19/2019   10:36 Ազգային ժողովում շարունակվում է քառօրյա նիստը. ՈՒՂԻՂ 04/19/2019   10:26 Պուտինը դիտավորյալ է ձգձգում իր այցը. Ի՞նչ կապ կա այդ այցի և գազի գնի միջև. «Փաստ» 04/19/2019   10:20 Մեծ աղմուկով ձերբակալված, անաղմուկ՝ ազատ արձակված. ՊԵԿ պաշտոնյան այժմ իր հանգիստն է վայելում. «Ժամանակ» 04/19/2019   10:15 «Իմ քայլը» խմբակցությունում նվազագույնը 3-4 թև կա «Իրատես» 04/19/2019   10:10 Փաշինյանը կստանա՞ պաշտոնական այցի հրավեր ԱՄՆ-ից. Հնարավոր բոլոր լծակները գործի են դրվում. «Փաստ» 04/19/2019   10:05 Աննա Հակոբյանը որոշել է մտնել մեծ քաղաքականությո՞ւն. «Հրապարակ» 04/19/2019   09:58 «Տակից» ցերեկային «փարթիներ»՝ ապրիլի 23-ին, իսկ ՔՊ-ականների երեկոյան մեծ խնջույքը՝ ռեստորանում. «Փաստ» 04/19/2019   09:56 Գյումրիում 56-ամյա տղամարդը դանակահարվել է ընկերոջ տանը հյուրընկալվելիս 04/19/2019   09:54 Ֆրակցիայի 3-ժամանոց նիստ. Ճնշե՞լ են կուսակիցներին. «Հրապարակ» 04/19/2019   09:52 Մանսուրյանի նոր ստեղծագործությունը` հատուկ «Երևան» պատանեկան սիմֆոնիկ նվագախմբի համար 04/19/2019   09:45 Դավիթ Անանյանի լռությունը. Ուշագրավ մանրամասներ մաքսատանը դրոշի հայտնի պատմությունից. «Ժամանակ» 04/19/2019   09:41 Գագիկ Ծառուկյանը դժգոհել է ԲՀԿ պատգամավորների քայլից. «Ժողովուրդ» 04/19/2019   09:36 Կառավարության աշխատակազմում «շունը տիրոջը չի ճանաչում»՝ Դիջեյ Էդոյի պատճառով. «Հրապարակ» 04/19/2019   09:30 Սասուն Միքայելյանի դեպքում լռությունն իսկապես ոսկի է. Քաղաքական մարտերում իշխանությունը տանուլ է տալիս. «Իրատես» 04/19/2019   09:28 Գագիկ Ծառուկյանը, կարծես թե, համաձայնության է եկել իշխանության հետ. «Ժամանակ» 04/19/2019   01:25 Տեսախցիկը նկարահանել է, թե ինչպես է BMW-ն մխրճվում հետիոտների խմբի մեջ Սանկտ Պետերբուրգի կենտրոնում 04/19/2019   01:04 Դիետաբանը պատմել է, թե ինչպես խուսափել աղիների քաղցկեղից 04/19/2019   00:10 Ռոսավիացիայի վարչության պետին ձերբակալել են 1 միլիարդ ռուբլու պայմանագրի համար 04/18/2019   23:41 «Փաստինֆո» գործակալության անունից տարածվել է կեղծ տեղեկատվություն. հերքում
04/18/2019   21:00 ՃՈ-ի կողմից տեւական ժամանակ ամբողջ հանրապետության տարածքում զանգվածաբար խախտվել են մարդու իրավունքները. ահազանգ 04/18/2019   14:05 Դավիթ Սանասարյանի լիազորությունները չեն կասեցվի. Վարչապետի խոսնակ 04/18/2019   12:08 Զինծառայողի կյանքը փրկել չհաջողվեց 04/18/2019   20:48 «ԱԱԾ-ն վարչապետին ենթակա կառույց է». Վլադիմիր Կարապետյան 04/18/2019   19:15 Դավիթ Սանասարյանին մեղադրանք առաջադրվեց. նրա լիազորությունները ժամանակավորապես կդադարեցվեն 04/19/2019   14:06 ՍԴ-ն չափազանց խիստ ձեւով է արձանագրել ՎԴ-ի կողմից Վաչագան Ղազարյանի իրավունքների խախտման փաստը. սահմանադրագետ 04/18/2019   12:13 ԱԱԾ զինված աշխատակիցները ներխուժել են ԱԺ նախկին պատգամավոր Միհրան Պողոսյանի առանձնատուն. հայտարարություն 04/18/2019   17:16 Հեղափոխականների տանը կռիվ է ընկել ու բանը հասել է դիվանբաշուն. Փաշինյանը երկընտրանքի առաջ 04/18/2019   16:27 Հայտնաբերվել է «Սպայկա» ընկերության` Արարատի մարզի անվտանգության պետի դին Shamshyan. com 04/19/2019   14:50 Դավիթ Սանասարյանը դատի է տվել Բարձրաստիճան պաշտոնատար անձանց էթիկայի հանձնաժողովին 04/18/2019   13:07 Քրեական գործ հարուցեք, տարեք նստացրեք էդ մարդկանց, էս ինչ ձև ա. Նիկոլ Փաշինյան 04/19/2019   11:05 ՍԴ որոշումից հետո Վաչագան Ղազարյանի շահերը ներկայացնող փաստաբանը դիմում կներկայացնի դատական ակտի վերանայման համար 04/19/2019   12:47 Դավիթ Սանասարյանին իրականում հետապնդում են համակարգին չենթարկվելու ու նրան դիմադրելու համար. Սասնա Ծռեր 04/18/2019   23:16 Մոսկվայի շրջանի բնակչուհին մահացել է դաժան բռնաբարության հետևանքով 04/19/2019   11:47 Վարչապետը պաշտոնից ազատել է Ամալյա ենգոյանին 04/18/2019   09:35 Ով է փոխարինելու Դավիթ Սանասարյանին ՊՎԾ պետի պաշտոնում. «Ժողովուրդ» 04/19/2019   15:25 Ն.Փաշինյանը հանձնարարել է Դավիթ Սանասարյանին՝ ապահովել «Մեղադրյալի պաշտոնավարությունը ժամանակավոր դադարեցնելու մասին» որոշման կատարումը 04/17/2019   23:06 «Օրենքով գող» Արա Արմավիրսկին յոթ տարվա ազատազրկման է դատապարտվել 04/18/2019   22:51 Անշարժ գույքի «չափազանց սեքսուալ» գովազդը շփոթեցրել է հեռուստադիտողներին 04/18/2019   23:41 «Փաստինֆո» գործակալության անունից տարածվել է կեղծ տեղեկատվություն. հերքում

Գերմանիայի Բունդեսթագի հունիսի 2-ին ընդունված բանաձևի ամբողջական տեքստը 06/03/2016   18:16  |  ՓԱՍՏԱԹՂԹԵՐ

Գերմանիայի Բունդեսթագ տպագիր փաստաթուղթ՝ 18/[…]
18-րդ ընտրաշրջան (ամսաթիվ)

Քրիստոնյա-դեմոկրատական և Քրիստոնյա-սոցիալական միությունների (ՔԴՄ/ՔՍՄ), Գերմանիայի սոցիալ-դեմոկրատական կուսակցության (ՔՍԴԿ) և Դաշնություն 90/ԿԱՆԱՉՆԵՐԻ խմբակցությունների կողմից

                                                                                      Դիմում

1915 և 1916թթ.  հայերի և այլ քրիստոնյա փոքրամասնությունների դեմ իրագործված ցեղասպանության ոգեկոչումն ու հիշատակը

Բունդեսթագը ցանկանում է հետևյալ բանաձևն ընդունել.

Գերմանիայի Բունդեսթագը խոնարհվում է Օսմանյան Կայսրությունում ավելի քան 101 տարի առաջ հայերի և այլ քրիստոնյա փոքրամասնությունների նկատմամբ իրագործված տեղահանությունների և կոտորածների զոհերի առջև: Նա դատապարտում է ժամանակի երիտթուրքական  կառավարության հանցագործությունները, որոնք հանգեցրեցին հայերի գրեթե լիակատար բնաջնջմանը Օսմանյան Կայսրությունում:  Նույն ճակատագրին արժանացան նաև այլ քրիստոնյա ժողովուրդների խմբեր՝ հատկապես ասորի/արամեացի և քաղդեացի քրիստոնյաները:

Ժամանակի երիտթուրքական ռեժիմի հանձնարարությամբ 1915թ. ապրիլի 24-ին Օսմանյան Կայսրությունում սկսվեց մեկ միլիոնից ավելի ազգությամբ հայ բնակչության ծրագրված տեղահանումն ու բնաջնջումը: Նրանց ճակատագիրը որպես վառ օրինակ է հանդիսանում զանգվածային բնաջնջումների, էթնիկ զտումների, տեղահանումների, այո ցեղասպանությունների պատմության համար, որոնց զարհուրելի կնիքն է կրում 20–րդ դարը:

Ընդ որում մենք գիտենք Հոլոքոստի բացառիկությունը, որի համար Գերմանիան մեղք ու պատասխանատվություն է կրում:

Բունդեսթագը ցավում է Գերմանական Կայսրության անփառունակ դերի համար, որը  որպես Օսմանյան Կայսրության գլխավոր ռազմական դաշնակից,  չնայած  հայերի կազմակերպված տեղահանումների և բնաջնջման մասին նաև գերմանացի դիվանագետների և միսիոնարների կողմից հաղորդված միանշանակ տեղեկություններին, անգամ չփորձեց կասեցնել մարդկության դեմ իրագործվող այդ հանցագործությունը:  Այս ոգեկոչմամբ Գերմանիայի Բունդեսթագը արտահայտում է իր հատուկ հարգանքը երկրագնդի թերևս հնագույն քրիստոնյա ժողովրդի հանդեպ:

Գերմանիայի Բունդեսթագը ամրագրում է իր 2005 թվականին ընդունած բանաձևը (տպ. փստթղթ. 15/5689), որը նվիրված էր ինչպես զոհերի հիշատակին, այնպես էլ իրադարձությունների պատմական գնահատականին` նպատակ ունենալով նպաստել թուրքերի և հայերի միջև հաշտությանը:

100-ամյակի կապակցությամբ 2015թ. ապրիլի 24-ին Գերմանիայի  Բունդեսթագում տեղի ունեցած հատուկ նիստի ընթացքում բոլոր խմբակցություններից ելույթ ունեցողները, և հատկապես ԳԴՀ Նախագահն այդ քննարկման նախօրյակին, դատապարտեցին հայերի նկատմամբ իրագործված  ցեղասպանությունը` ոգեկոչեցին զոհերին և հաշտության կոչ արեցին:  Գերմանական Կայսրությունը մեղսակից է եղել  այդ իրադարձություններին:

Բունդեսթագը խոստովանում է, որ Գերմանիան հատուկ պատմական պատասխանատվություն է կրում այդ հարցում: Դա իր հետ բերում է նաև հայերին և թուրքերին օգնելու պարտականությունը`անցյալի անդունդները հաղթահարելու և հաշտության ու փոխըմբռնման ուղիներ փնտրելու գործում: Հաշտեցման այս գործընթացը վերջին տարիներին շտապ նոր խթանների կարիք ունի:

Գերմանիայի Բունդեսթագը հարգանքի տուրք է մատուցում ոչ միայն աներևակայելի դաժան հանցագործության զոհերի հիշատակին, այլև այն բոլոր անձանց, որոնք Օսմանյան և Գերմանական Կայսրություններում 100 տարի առաջ դժվարին պայմաններում և իրենց կառավարությունների ընդդիմության պարագայում տարբեր միջոցներով ամեն ինչ արեցին հայ կանանց, երեխաներին և տղամարդկանց փրկելու համար:

Այսօր Գերմանիայի դպրոցական, համալսարանական և քաղաքական կրթության առջև պարտականություն է ծառանում`ուսումնական ծրագրերում և նյութերում ընդգրկել հայերի տեղահանման և բնաջնջման պատմությունը  որպես 20-րդ դարի էթնիկ բախումների պատմության մաս`ավանդելով այն գալիք սերունդներին: Այդ հարցում կարևոր դեր ունեն կատարելու հատկապես ԳԴՀ-ի երկրամասերը:

Գերմանիայի Բունդեսթագն համարում է, որ տեղահանումների և կոտորածների զոհ դարձած հայերի ոգեկոչումը` հաշվի առնելով Գերմանիայի դերը և նկատի ունենալով նյութի  ներկայացումը հայկական ու թուրքական ծագում ունեցող համաքաղաքացիներին, նպաստում է նաև նրանց համախմբմանն ու համատեղ խաղաղ համակեցությանը:  

Գերմանիայի Բունդեսթագը ողջունում է նաև Թուրքիայի գիտական, հասարակական, արվեստի ու մշակույթի բնագավառներում այն նախաձեռնությունների և ներդրումների աճը, որոնք ուղղված են հայերի նկատմամբ իրագործված հանցագործության քննությանն ու թուրքերի և հայերի միջև հաշտեցմանը:

Գերմանիայի Բունդեսթագը շարունակում է խրախուսել ԳԴՀ կառավարությանը` 1915թ. հայերի դեմ իրագործված տեղահանումների և կոտորածների զոհերի ոգեկոչմանն ու վերաիմաստավորմանն ուշադրություն հատկացնելու գործում: Գերմանիայի Բունդեսթագը ողջունում է նաև հարցի արծարծմանն ու օժանդակությանն ուղղված յուրաքանչյուր նախաձեռնություն:

Գերմանիայի սեփական պատմական փորձը ցույց է տալիս,  թե որքան դժվար է յուրաքանչյուր հասարակության համար`անդրադառնալ իր պատմության մութ էջերին: Այսուհանդերձ պատմության անաչառ հետազոտումը թերևս հաշտության ամենակարևոր հիմքն է հանդիսանում ինչպես տվյալ հասարակության ներսում, այնպես էլ նրա ուրիշների հետ ունեցած հարաբերությունների մեջ: Ընդ որում այստեղ պետք է տարբերել ոճրագործների կողմից գործված մեղքը և այսօր ապրող մարդկանց կրած պատասխանատվությունը: Բացի այդ անցյալի ոգեկոչումը նախազգուշացնում է մեզ արթուն մնալ և խոչընդոտել յուրաքանչյուր քայլի, որ վերստին կարող է սպառնալ  մարդկանց ու ժողովուրդներին:

Գերմանիայի Բունդեսթագը տեղյակ է Հայաստանի և Թուրքիայի կողմից 2005 թվականից ի վեր նախաձեռնվող մերձեցման փորձերից և կոչ է անում թե ոգեկոչման և թե միջպետական հարաբերությունների կարգավորման հարցերում քայլեր կատարել: Այդուհանդերձ երկու պետությունների միջև հարաբերությունները շարունակում են մնալ լարված`կրելով փոխադարձ անվստահության կնիքը: Գերմանիան պետք է օժանդակի հայերին և թուրքերին մերձեցման գործընթացում: Իհարկե կենսական նշանակություն ունի պատմության հետ առերեսումը, վերաիմաստավորումը, որը փոխըմբռնման հիմք է կարող է  հանդիսանալ թե´ ներկայի և  թե´ ապագայի համար:

Թուրքիայի Հանրապետության և Հայաստանի Հանրապետության միջև հարաբերությունների լիցքաթափումն ու կարգավորումը կարևոր է նաև կովկասյան տարածաշրջանի կայունացման համար: Գերմանիան ԵՄ հարևանության քաղաքականության շրջանակներում պատասխանատու է զգում իրեն հայ-թուրքական հարաբերություններում կատարած պատմական դերի առումով:

II. Գերմանիայի Բունդեսթագը կոչ է անում  գերմանական կառավարությանը.

- հարյուրամյակի կապակցությամբ 2015թ. ապրիլի 24-ին Գերմանիայի Բունդեսթագում կայացած հատուկ նիստի քննարկման ոգով շարունակել նպաստելու 1915/1916 թվականների հայերի տեղահանման և գրեթե լիակատար բնաջնջման, ինչպես նաև այդ հարցում Գերմանական Կայսրության ունեցած դերի մասին հրապարակային լայն արծարծմանը,

- թուրքական կողմին խրախուսել զբաղվելու ժամանակին տեղի ունեցած տեղահանումների և կոտորածների հարցով, որը հիմնաքարային նշանակություն ունի հայ ժողովրդի հետ հաշտեցման գործընթացում,

-  շարունակել անցյալի վերաիմաստավորումով հասնել թուրքերի և հայերի միջև մերձեցման, հաշտության և պատմական մեղքի ներման,

- շարունակել օժանդակել և պետական բյուջեի սահմաններում ֆինանսավորել Թուրքիայում և Հայաստանում այն գիտական, հասարակական և մշակութային միջոցառումներն ու փոխանակման ծրագրերը, որոնք կծառայեն հայերի և թուրքերի միջև պատմության վերաիմաստավորմանը,

- որպես առաջին քայլ ակտիվորեն օժանդակել Հայաստանի և Թուրքիայի կողմից պատմական իրադարձությունների քննարկմանը և հայ-թուրքական հարաբերությունների վաղուց ի վեր սպասվող բարելավմանը, օրինակ՝ գիտնականներին կրթաթոշակների շնորհման կամ երկու երկրների այն հասարակական ուժերի օժանդակման միջոցով, որոնք ջանքեր են գործադրում վերաիմաստավորման և հաշտեցման ուղղությամբ,

- Թուրքիայի և Հայաստանի կառավարությունների ներկայացուցիչներին խրախուսել շարունակելու միջպետական հարաբերությունների կարգավորման գործընթացը, որն այս պահին լճացման մեջ է,

- ջանք գործադրել, որպեսզի Թուրքիայի և Հայաստանի կառավարությունները վավերացնեն 2009թ. ստորագրված ցյուրիխյան արձանագրությունները, որոնք նախատեսում են ստեղծել պատմության գիտական հետազոտման  հանձնախումբ, դիվանագիտական հարաբերությունների կարգավորում և համատեղ սահմանի բացում,

- միջնորդել, որպեսզի վերջին տարիներին Թուրքիայում  հայկական մշակութային ժառանգության պահպանման ուղղությամբ սկիզբ առած քայլերն ավելի եռանդուն կերպով շարունակվեն,

- ֆինանսական հնարավորությունների շրջանակներում  Գերմանիայում նույնպես շարունակել օժանդակել գիտահասարակական և մշակույթի բնագավառներում տարվող այն նախաձեռնություններն ու ծրագրերը, որոնք թեմատիկ առումով առնչվում են 1915/16թթ. իրադարձությունների հետ:

Բեռլին, ամսաթիվ […]

Ֆոլկեր Քաուդեր, Գերդա Հասելֆելդթ և խմբակցություն
Թոմաս Օպերմանն և խմբակցություն
Կատրին Գյորինգ-Էքարդ, Անտոն Հոֆրայթեր և խմբակցություն

Հիմնավորում

Օսմանյան կայսրությունում Առաջին համաշխարհային պատերազմի ընթացքում հայերի բնաջնջումը հազարամյակների պատմություն ունեցող հայ ժողովրդի համար մեծագույն և ծանրագույն հետևանքներ ունեցող աղետ էր: Անկախ աղբյուրների հաշվարկներով տեղահանումներին և զանգվածային ջարդերին զոհ գնացին միլիոնից ավել հայեր: Բազմաթիվ անկախ պատմաբաններ, խորհրդարաններ և միջազգային կազմակերպություններ հայերի տեղահանումներն  ու բնաջնջումը որակում են որպես ցեղասպանություն: Ինչպես կրոնը և լեզուն, այնպես էլ բռնագաղթերի և կոտորածների հիշողությունը կարևոր նշանակություն ունի այս ժողովրդի ինքնության համար:

Գերմանիայի Բունդեսթագը   հիշում է այս իրադարձությունները` նաև Առաջին համաշխարհային պատերազմի մասին հիշողության համատեքստում: Գերմանական կայսրությունը Օսմանյան կայսրության գլխավոր ռազմական դաշնակիցն էր: Տեղյակ լինելով հայերի հետապնդումների և սպանություների մասին, Գերմանական կայսրության այն ժամանակվա կառավարությունը այնուամենայնիվ ոչինչ չձեռնարկեց: Գերմանիայի Դաշնային Հանրապետությունը պատասխանատվություն է կրում այս հանցագործության հետ առերեսման և դրա մասին հիշողությունը արթուն պահելու համար օժանդակություն ցուցաբերելու գործում:

Չնայած փաստերի առկայությանը, Թուրքիան մինչ օրս ժխտում է, որ հայերի տեղահանությունը, հետապնդումը և կոտորածը նախապես ծրագրված են եղել և որ տարհանման ճանապարհին տեղի ունեցած զանգվածային ջարդերն օսմանյան կառավարության կողմից կանխամտածված են եղել:   

Ընդհանուր առմամբ ջարդերի և տեղահանումների ծավալը  Թուրքիայում դեռևս կասկածի տակ է դրվում: Այնուամենայնիվ կան նաև հակառակ միտումներ: 2008թ. թուրք-հայկական մերձեցման հուսադրող առիթ կար, երբ երկու երկրների նախագահները ներկա գտնվեցին Թուրքիայի և Հայաստանի ազգային հավաքականների միջև  ֆուտբոլային խաղին` ի ցույց դնելով իրենց կամքը հետագա բանակցություններ վարելու հարցում: 2009թ. երկու երկրների արտաքին գործերի նախարարները ստորագրեցին հայ-թուրքական արձանագրություն, որը, ի թիվս այլոց, նախատեսում էր ստեղծել պատմությունը գիտականորեն ուսումնասիրող հանձնաժողով: Սակայն մինչ օրս այդ արձանագրությունը չի վավերացվել երկու երկրների խորհրդարանների կողմից:

Երկու ժողովուրդների միջև հաշտեցման մասին կարելի է մտածել միայն այն դեպքում, եթե 100 տարի առաջ տեղի ունեցած իրադարձությունները հիմնավորապես պարզաբանվեն և փաստերն այլևս չժխտվեն: Դրա համար անհրաժեշտ է, որ հայերի տեղահանման և սպանությունների պատմության հետ առերեսվելիս պատմաբանները և լրագրողները Թուրքիայում կարողանան ազատ գործել` չվախենալով քաղաքական հետապնդումներից: Բնաջնջման թեմայի հետ առնչվող բազմաթիվ նախաձեռնություններ կան արդեն Թուրքիայում: Տարիներ շարունակ այս թեման թուրքական հասարակության իրարամերժ քննարկման առարկա է դարձել: Այս զարգացումները ողջունելի են այնքանով, որքանով ողջունելի են քաղաքացիական հասարակությունների այն անդրսահմանային նախագծերը, որոնք տարիներ շարունակ ֆինանսական աջակցություն են ստանում ԳԴՀ արտաքին գործերի նախարարության կողմից:          

Գերմանական կայսրությունը, որպես Օսմանյան կայսրության գլխավոր ռազմական դաշնակից, նույնպես խորապես ներգրավված էր այդ իրադարձություններում: Գերմանական կայսրության ինչպես քաղաքական, այնպես էլ ռազմական ղեկավարությունները  ի սկզբանե տեղեկացված էին հայերի հետապնդումների և սպանությունների մասին: Երբ ավետարանչական եկեղեցու աստվածաբան դր. Յոհաննես Լեփսիուսը 1915թ. հոկտեմբերի 5-ին Գերմանիայի Ռայխսթագում ներկայացրեց 1915թ. հուլիս/օգոստոս ամիսներին Կոստանդնուպոլսում իր կողմից իրականացված ուսումնասիրությունների արդյունքները, գերմանական կայսրության ղեկավարությունն այդ թեման ամբողջությամբ ենթարկեց գրաքննության: Իր «Թուրքիայում հայ ժողովրդի վիճակի մասին զեկույցը», Լեփսիուսն անմիջականորեն ուղարկել էր նաև Ռայխսթագի պատգամավորներին, որը սակայն   1916թ. գերմանական ռազմական գրաքննության կողմից նույնպես արգելվել և բռնագրավվել էր: Եվ միայն Առաջին համաշխարհային պատերազմի ավարտից հետո 1919թ. այն փոխանցվեց պատգամավորներին: Չնայած գիտության և քաղաքականության ոլորտի ներկայացուցիչնեչի, ինչպես նաև եկեղեցականների և գերմանացի բազմաթիվ անհատների անհապաղ խնդրագրերին` այդ թվում քաղաքական այնպիսի գործիչների, ինչպիսին են Ֆիլիպ Շնայդեմանը, Կարլ Լիբկնեխտը կամ Մաթիաս Էրցբերգերը, և ավետարանչական ու կաթոլիկ եկեղեցիների նշանակալի հեղինակությունների, ինչպիսին են Ադոլֆ ֆոն Հառնակը և Լորենց Վերթմանը, գերմանական կայսրությունն իր օսմանյան դաշնակցի վրա որևէ ճնշում չգործադրեց: 

Օսմանյան կայսրությունում գերմանացի դեսպանների և հյուպատոսների զեկույցների վրա հիմնված Գերմանայի արտգործնախարարության ակտերը նույնպես հաստատում են կոտորածների և տեղահանումների պլանավորված իրականացման փաստը: Դրանք այդ ժամանակ կատարված դեպքերի կարևորագույն պետական տեղեկատվությունն են : ԳԴՀ ատգործնախարարությունը դեռևս տարիներ առաջ այդ ակտերը հասանելի էր դարձրել: 1998թ. այդ ակտերի մի ամբողջական փաթեթ միկրոֆիշի տեսքով փոխանցվել է Հայաստանին: Դրանից անմիջապես հետո Թուրքիան նույնպես ստացել է այդ ակտերի մեկ օրինակ:

 

Աղբյուր` Փաստինֆո


Հարակից հրապարակումներ`

17:46 03/06/2016  |  ԼՐԱՀՈՍՈչ ոք չի կարող լռեցնել ճշմարտության ձայնը. Արցախի օմբուդսմենը նամակ է հղել գերմանացի իր կոլեգային
16:01 03/06/2016  |  ԼՐԱՀՈՍԲանաձևի ընդունումը ծանրակշիռ ներդրում է պատմական ճշմարտության վերականգնման գործընթացում
14:03 03/06/2016  |  Միջազգային լրահոսԲունդեսթագի առջև հայ ցուցարարներին զորավիգ են եղել հույներն ու քրդերը
12:41 03/06/2016  |  Միջազգային լրահոսԹուրքիայի արտահանողների միության նախագահ. «Թուրքիան Բունդեսթագից սովորելու ոչինչ չունի»
12:38 03/06/2016  |  Միջազգային լրահոսԸստ Էրդողանի խոսնակի՝ Բունդեսթագի կայացրած որոշումը չի կարող օգտակար լինել Գերմանիայի թուրքական համայնքի ինտեգրմանը
11:24 03/06/2016  |  ԼՐԱՀՈՍԲունդեսթագի թուրքական արմատներով պատգամավորներից առնվազն 7-ը կողմ են քվեարկել Ցեղասպանության ճանաչմանը
11:15 03/06/2016  |  ԼՐԱՀՈՍԲունդեսթագում նախնական քվեարկության ժամանակ Հայոց ցեղասպանության բանաձին կողմ է եղել նաև Անգելա Մերկելը
23:48 02/06/2016  |  ԼՐԱՀՈՍ95 տարի առաջ հունիսի 2-ին Գերմանիան անպարտ ճանաչեց Սողոմոն Թեհլիրյանին. «Արևելք»
23:36 02/06/2016  |  ԼՐԱՀՈՍԹուրքիայի քրդամետ կուսակցությունը չի սատարում Գերմանիայի դեմ մեջլիսի հռչակագրի ընդունմանը
23:25 02/06/2016  |  ԼՐԱՀՈՍԲունդեսթագի կողմից բանաձևի ընդունումը «ամոթալի» և «օրենքի նկատմամբ անհարգալից» քայլ է. Թուրքիայի ԱԳՆ-ի հայտարարությունը

Տեսանյութեր

04/15/2019   23:20 Հրդեհի հետեւանքով փլուզվել է Փարիզի Աստվածամոր տաճարի կտուրը

Տեսադարան

04/15/2019   22:47 Փարիզի Աստվածամոր տաճարը` կրակի մեջ (լուսանկարներ)

Մամուլ

Գործ #

12/24/2018   13:04 «Կայարան» օպերացիա. 430 վագոն վառելանյութի հափշտակությունն ու Համբարձում Ղանդիլյանի սպանությունը 1993 թվականի մայիսի 3-ին հասարակական-քաղաքական կյանքը ցնցվեց սպանության լուրով. սպանության զոհ էր դարձել Հայաստանի երկաթգծի վարչության պետ Համբարձում Ղանդիլյանը։ 12/17/2018   14:26 Համաժողովրդական զարթոնքից 4 տարի անց մեկը մյուսին հաջորդեցին քաղաքական սպանությունները՝  հանուն «ազգի բարօրության». Հովհաննես Սուքիասյանի սպանության մանրամասները 26 տարի առաջ է տեղի ունեցել երրորդ հանրապետության քաղաքական առաջին սպանություններից մեկը։ 11/18/2018   00:25 Կասկածել է սպանված աներորդու՝ քրեական հեղինակություն «Մերգելյանցի Սամվելիկի» կնոջն ու գաղտնալսել նրան 11/14/2018   16:13 Դատարանը շատերի կյանքի համար վտանգավոր եղանակով սպանության մեղադրանքը վերաորակել է և սպանության գործը վաղեմությամբ կարճել Դաժան սպանություն՝ զինվորական պարետատանը 24 տարի առաջ:

Արխիվ

[]