Թեմաներ
Երկուշաբթի 01 / 27 / 2020
Փոխարժեք
+ °C
+ °C

Ամենակարևոր իրավական լուրերը Հայաստանից` Telegram-ում

ԲՈԼՈՐ ՆՅՈՒԹԵՐԸ

01/27/2020   12:52 Ավագանու կազմից կհանեն, մի հատ շատ հարմար, տաքուկ և գուցե շատ էլ փողոտ գործի կդնեն. քաղտեխնոլոգ 01/27/2020   12:49 Ռուբեն Մխիթարյանը դիմել է երկրի քաղաքական և հոգևոր իշխանություններին՝ կոչ անելով չտեսնելու չտալ հասարակության մեջ տիրող խայտառակ վատ մթնոլորտը 01/27/2020   12:32 «Նա նույն Փաշինյանն է երիտասարդ տարիքում, ով իշխանության գալու համար պատրաստ է ցանկացած ստորության». Ղազինյան 01/27/2020   12:26 «Էրեբունի պլազայում» կրակոցներ արձակած անձը կալանավորվել է 01/27/2020   12:22 «Իմ քայլի» պատգամավորները կարծում են, որ Նիկոլ Փաշինյանի հրապարակած փաստարկ-գրիչը սխալ է ընկալվել 01/27/2020   12:11 Հայաստանում առկա է ոստիկանապետություն կառուցելու վտանգ. Փաստաբան 01/27/2020   11:57 Վաղը թիրախավորելու են բոլորիս երեխաներին. Նաիրա Զոհրաբյան 01/27/2020   11:54 Հրայր Թովմասյանի աղջկա ֆբ էջը տարածած ավագանու անդամը ներկա կգտնվի իր արարքը քննող նիստին 01/27/2020   11:48 Կասեցվել է կարագի փոխարեն սփրեդի մատակարարումը Սիսիանի մանկապարտեզներին 01/27/2020   11:43 Հունվարի 29-ից սկսած գիշերային այս ցրտերը էականորեն մեղմվում են. Սուրենյան 01/27/2020   11:29 Մնացականյան-Մամեդյարով հանդիպումը տեղի կունենա հունվարի 29-30-ին՝ Ժնեւում 01/27/2020   11:24 Մենք գլորվում ենք անդունդն անասելի արագությամբ. Հայկ Մարտիրոսյան 01/27/2020   11:10 Վերջաբանը տխուր է լինելու և առաջին հերթին՝ հենց կառավարող թիմի համար. Էդմոն Մարուքյան 01/27/2020   10:52 Սահմանադրական բարեփոխումների մասնագիտական հանձնաժողովի անդամների ընտրության արդյունքների մասին տեղեկությունը կհրապարակվի հունվարի 29-ին 01/27/2020   10:45 Որևէ մեկն իրավունք չունի թիրախավորել ընտանեկան կյանքն ու առավել ևս երեխաների. Արման Թաթոյան 01/27/2020   10:36 Դիմում բոլոր դեռ սթափ վիճակում գտնվող պատգամավորներին և կառավարության անդամներին, եթե այդպիսիք մնացել են. Արա Վարդանյան 01/27/2020   10:21 Երևանի ավագանու «Իմ քայլը» խմբակցությունը կգումարի հրատապ նիստ 01/27/2020   10:20 Հայաստանի հանրապետության Սահմանադրական դատարանի շուրջ ստեղծված իրավիճակի վերաբերյալ. «Ազգային օրակարգ» կուսակցության խորհուրդ 01/27/2020   10:13 Ընտանիքի անդամների թիրախավորումը, ատելության խոսքն ու նման կեղտոտ գործիքակազմը չի կարող մեզանում տեղ ունենալ. Վահան Կոստանյան 01/27/2020   10:03 Վարդենյաց լեռնանցքը բեռնատարների համար փակ է, իսկ մարդատարների համար՝ դժվարանցանելի 01/27/2020   09:59 2020 թվականին ընդհանուր առմամբ նախատեսված է 287.7 միլիարդ դրամի կապիտալ ծախս. Փաշինյան 01/27/2020   00:47 Փոխվարչապետ Մհեր Գրիգորյանը մասնակցել է Հնդկաստանի Հանրապետության ազգային տոնին նվիրված միջոցառմանը 01/27/2020   00:35 Հայաստանում կան փակ և դժվարանցանելի ավտոճանապարհներ 01/26/2020   23:32 Հայաստանն իր տեղը զիջել է 6 նիշով` զբաղեցնելով 47-րդ հորիզոնականը. Doing Business 01/26/2020   21:30 Նիկոլ Փաշինյանը ՍԴ նախագահին մեղադրել է կեղծիք կատարելու մեջ 01/26/2020   21:26 Մեկ միասնական քննչական մարմնի գաղափարն այլևս անհարկի ձգձգելն ակնհայտ անընդունելի է 01/26/2020   20:57 Վանաձոր քաղաքում տեղի է ունեցել ՃՏՊ. կան տուժածներ 01/26/2020   19:42 Հրապարակվել են Թրամփի սկանդալային խոսակցությունները՝ Ուկրաինայի և Ռուսաստանի մասին 01/26/2020   19:38 Իշխող կուսակցությունը պետք է քննարկի իր շարքերից վարչապետի նոր թեկնածու առաջադրելու հարցը. Վանեցյան 01/26/2020   18:24 Թուրքիայում երկրաշարժի գոտուց տարհանվել են ադրբեջանցի ուսանողները 01/26/2020   18:06 Հրայր Թովմասյանը խնդրել է պատրաստել հայցադիմում. Ամրամ Մակինյան 01/26/2020   17:57 Կյանքը գրիչա. մի օր ձեռքդա, մի օր՝ էլ... Արմեն Աշոտյան 01/26/2020   17:45 Կանադացի գիտնականները հնարավոր են համարել քաղցկեղով վարակվելու հավանականությունը 01/26/2020   17:05 Նիկոլ Փաշինյանը որպես ապացույց հրապարակել է միջոցառման ժամանակ ՍԴ նախագահի փոխանցած գրիչը 01/26/2020   15:20 10 փաստ, որի մասին չի խոսվել 01/26/2020   14:52 Ծրագրային ուղերձի փոխարեն միմյանց տեղը բերել-չբերելու մասին ակնարկներ. Նորիկյանը` վարչապետի ասուլիսի մասին 01/26/2020   14:42 Առաջիկա օրերին ջերմաստիճանը կբարձրանա 8-10 աստիճանով 01/26/2020   13:58 Փաստ համար 2. Նիկոլ Փաշինյան 01/26/2020   13:41 Դատարանը պարտավորեցրել է օգտատիրոջը` ներողություն խնդրել Լոռու մարզպետից` ֆեյսբուքյան մեկնաբանության համար 01/26/2020   12:38 Արգելվել է կենդանական ծագման մթերքի և հումքի ներմուծումը Չինաստանից 01/26/2020   12:21 Ի լրումն Փաշինյանի` եւս 9 փաստ` «նոր Հայաստանի» մասին, ովքեր չեն տեսնում` «կփռվեն» ասֆալտին 01/26/2020   11:54 Արմեն​ Սարգսյանը​ և​ տիկին Սարգսյանն այցելել​ են​ ​ Սուրբ​ Հարության​ տաճար 01/26/2020   11:00 ՀՀ տարածքում կան փակ և դժվարանցանելի ավտոճանապարհներ 01/26/2020   00:06 Ամեն ինչ անլրջացնելն անթույլատրելի է. Արթուր Վանեցյան 01/25/2020   23:48 «ԳԱԶել» մակնիշի ավտոմեքենան ընկել է Ազատի ջրամբարը 01/25/2020   22:36 Երեւան հասնեմ՝ Հրայր Թովմասյանի ակնկալած օբյեկտիվ, արժանահավատ փաստը կհրապարակեմ . Փաշինյան 01/25/2020   19:07 ՀՔԾ-ն մոռացել է Ալիկ Սարգսյանի քրեական գործի մասին. այն սառեցվել է 01/25/2020   18:53 Հայաստանը բարդությունների միջով է անցնելու. աստղաբան 01/25/2020   18:34 «Կոռումպացվածներ», «գործակալներ», ու «դավաճաններ» փնտրիր քո շրջապատում, Նիկոլ. Շարմազանով 01/25/2020   18:23 Չի՛ կարելի խառնել ալկոհոլային խմիչքները
01/26/2020   21:30 Նիկոլ Փաշինյանը ՍԴ նախագահին մեղադրել է կեղծիք կատարելու մեջ 01/26/2020   19:38 Իշխող կուսակցությունը պետք է քննարկի իր շարքերից վարչապետի նոր թեկնածու առաջադրելու հարցը. Վանեցյան 01/25/2020   16:59 Փաշինյանի սուտը՝ աղվեսի դունչը խաղողին չհասավ, ասաց՝ խակ է , շարքից 01/25/2020   17:53 Հրայր Թովմասյանը 20 օր ժամանակ է տվել Փաշինյանին 01/25/2020   18:53 Հայաստանը բարդությունների միջով է անցնելու. աստղաբան 01/26/2020   12:21 Ի լրումն Փաշինյանի` եւս 9 փաստ` «նոր Հայաստանի» մասին, ովքեր չեն տեսնում` «կփռվեն» ասֆալտին 01/25/2020   18:34 «Կոռումպացվածներ», «գործակալներ», ու «դավաճաններ» փնտրիր քո շրջապատում, Նիկոլ. Շարմազանով 01/26/2020   00:06 Ամեն ինչ անլրջացնելն անթույլատրելի է. Արթուր Վանեցյան 01/26/2020   18:06 Հրայր Թովմասյանը խնդրել է պատրաստել հայցադիմում. Ամրամ Մակինյան 01/26/2020   17:05 Նիկոլ Փաշինյանը որպես ապացույց հրապարակել է միջոցառման ժամանակ ՍԴ նախագահի փոխանցած գրիչը 01/26/2020   17:57 Կյանքը գրիչա. մի օր ձեռքդա, մի օր՝ էլ... Արմեն Աշոտյան 01/26/2020   13:41 Դատարանը պարտավորեցրել է օգտատիրոջը` ներողություն խնդրել Լոռու մարզպետից` ֆեյսբուքյան մեկնաբանության համար 01/25/2020   15:49 Մամուլի ասուլիսի ընթացքում փոփոխվեց իմ մեղադրանքը. Արսեն Բաբայան 01/25/2020   16:02 Արսեն Բաբայանն այլեւս չի մեղադրվում սահմանադրական դատարանի լիազորություններին տիրանալուն օժանդակելու մեջ. Երվանդ Վարոսյան 01/26/2020   23:32 Հայաստանն իր տեղը զիջել է 6 նիշով` զբաղեցնելով 47-րդ հորիզոնականը. Doing Business 01/26/2020   19:42 Հրապարակվել են Թրամփի սկանդալային խոսակցությունները՝ Ուկրաինայի և Ռուսաստանի մասին 01/26/2020   14:42 Առաջիկա օրերին ջերմաստիճանը կբարձրանա 8-10 աստիճանով 01/26/2020   17:45 Կանադացի գիտնականները հնարավոր են համարել քաղցկեղով վարակվելու հավանականությունը 01/25/2020   18:23 Չի՛ կարելի խառնել ալկոհոլային խմիչքները 01/25/2020   17:03 Արայիկ Հարությունյանը արձագանքել է Փաշինյանի կոչին

«Սահմանադրությունը ճիշտ չի հասկացվում՝ հայկական սահմանադրական իրավունքի չափազանց ցածր մակարդակի պատճառով» 05/03/2014   17:31  |  ՀՐԱՏԱՊ ԹԵՄԱ

 
Շուրջ մեկ ամիս է, ինչ Հայաստանի Հանրապետության Նախագահին առընթեր սահմանադրական բարեփոխումների մասնագիտական հանձնաժողովը հրապարակել է Սահմանադրական բարեփոխումների հայեցակարգի նախագծի նախնական տարբերակը: Այս ընթացքում նախագիծն արդեն իսկ մասնագետների կողմից տարբեր վերլուծությունների է արժանացել, այդ թվում նաև` մեր կայքի էջերին:
 
Սահմանադրական բարեփոխումների հայեցակարգի նախագծի, մասնավորապես` դրա դատական իշխանությանը վերաբերող որոշ դրույթների շուրջ «Փաստինֆո»-ն զրուցել է Իրավաբանական գիտությունների դոկտոր (Բեռլին) Գոռ Հովհաննիսյանի հետ:
 
-Սահմանադարական բարեփոխումների հրապարակված հայեցակարգի «Դատական իշխանություն» գլուխը մի շարք հետաքրքիր փոփոխություններ է ենթադրում: Օրինակ, առաջարկվում է անցում կատարել եռաստիճան դատական համակարգից դեպի երկաստիճանի: Որքանո՞վ այս փոփոխությունը կազդի դատական համակարգի աշխատանքի արդյունավետության վրա, և որքանո՞վ է այս առաջարկն այսօր արդիական:
 
- Ընդհանրապես սահմանադրական փոփոխությունների մասին խոսելիս միշտ ասել եմ, որ այսօր մենք մեր երկրում շատ ավելի լուրջ խնդիր ունենք՝ Սահմանադրությունը ճիշտ հասկանալու խնդիր: Եթե Սահմանադրությունը ճիշտ չի հասկացվում՝ հայկական սահմանադրական իրավունքի չափազանց ցածր մակարդակի պատճառով, ապա վերջին հաշվով լրիվ միևնույն է դառնում, թե ինչ կփոխվի Սահմանադրության տեքստում:
 
Չէ՞ որ այն մեկնաբանողներն ու կիրառողները նույնն են մնում: Հետևյալ պատկերավոր օրինակի վրա ամեն ինչ պարզ կդառնա: Եթե մի պահ ենթադրենք, թե ՀՀ-ն ու Գերմանիան փոխանակում են իրենց Սահմանադրությունները և այսուհետ առաջնորդվում մեկը մյուսի Սահմանադրությամբ, ապա համոզված եղեք՝ ո՛չ ՀՀ-ն կդառնա Գերմանիայի նման հզոր ու գերզարգացած պետություն, ո՛չ էլ Գերմանիան կդառնա ՀՀ-ի նման թշվառ երկիր:
 
Պատճառն այն է, որ ՀՀ Սահմանադրությունը գերմանացի իրավաբանի համար լրիվ այլ իմաստ ունի, քան հայ իրավաբանի համար: Օրինակ՝ ՀՀ Սահմանադրության 3-րդ հոդվածի 3-րդ մասը բառացիորեն արտագրված է Գերմանիայի Սահմանադրության 1-ին հոդվածի 3-րդ մասից: Կարդացեք այդ երկու նույն դրույթների մեկնաբանությունները գերմանական ու հայկական գրականության մեջ: Երբեք գլխի չեք ընկնի, թե միևնույն դրույթի մասին եք կարդում: Հետևաբար, ՀՀ-ում նախ պետք է ճիշտ սահմանադրական իրավունք սովորել ու դրանից հետո միայն նոր մտածել Սահմանադրությունը բարեփոխելու մասին:
 
Ինչ վերաբերում է Ձեր հարցին, ապա, իմ խորին համոզմամբ, դատական ատյանների քանակն այդքան էլ կարևոր չէ արդարադատության որակի համար: Կարևոր է, թե ովքեր են արդարադատություն իրականացնողները: Դատավորի պաշտոն պետք է զբաղեցնի միայն այն մարդը, ով ունի հրաշալի իրավական գիտելիքներ և ում արժեհամակարգում արդարությունը գտնվում է ամենաբարձր աստիճանի վրա: Դա նշանակում է, որ դատավորը նախ պետք է գոնե իրավունքից բան հասկանա: Երկրորդ՝ դատավորը պետք է պատրաստ լինի իրականացնելու արդարադատություն՝ անկախ ամեն ինչից:
 
Երկրորդ պահանջը ենթադրում է, որ դատավորն իր էությամբ պետք է լինի բացարձակ անկախ ու համարձակ մարդ, ով կարող է արհամարհել ցանկացած ճնշում իր նկատմամբ և կայացնել արդար վճիռ նույնիսկ պաշտոնազրկվելու և հետապնդումների ենթարկվելու սպառնալիքի տակ: Պարզ ասած՝ արդարությունը պետք է դատավորի համար լինի ամենաթանկ արժեքը, որին հասնելու համար նա պատրաստ է զոհելու ցանկացած բան, այդ թվում՝ իր բարեկեցությունն ու աշխատանքը: Եթե արդարադատություն իրականացնող անձը չունի այս երկու հատկանիշները միաժամանակ, ապա մոռացեք արդարադատության մասին: Ամեն ինչ կմնա այնպիսին, ինչպիսին այսօր է՝ անկախ նրանից, թե դատական ատյանների քանակը 2 է, թե 12:
 
- Հայեցակարգում առաջին ատյանի դատարանների բեռնաթափման խնդիր է դրված: Այդ նպատակով առաջարկվում է տեղական դատարաններ հիմնել, որոնք մասնագիտացված գործառույթներով օժտված ատյաններ կլինեն: Արդյոք սահմանադրական կարգավորումն այս խնդրի միակ լուծման ճանապա՞րհն է: Հնարավոր չէ՞ արդյոք հարցը լուծել դատավորների մասնագիտացման տարանջատման միջոցով:
 
-Դա ամենևին սահմանադրական կարգավորման հարց չէ: Գործող Սահմանադրությունը նախատեսում է մասնագիտացված դատարաններ հիմնելու հնարավորություն: Մնացածն օրենսդրի կողմից օրենքով կարգավորման հարց է: Դրա համար պետք չէ Սահմանադրություն փոխել:
 
- Հայեցակարգում բարձրացվում է նաեւ երդվյալ ատենակալների ինստիտուտի ներդրման հնարավորության հարցը: Այդ հնարավորությունն, ի դեպ, ընձեռում էր նաև 1995թ. ընդունված Սահմանադրությունը: Բայց այս ինստիտուտն այդպես էլ օրենսդրական կարգավորում չստացավ և հետագայում հանվեց 2005թ. ընդունված Սահմանադրության տեքստից: Փաստորեն, վերադառնում ենք անցյալում այդպես էլ չկիրառված այդ դրույթին: Ինչպե՞ս եք գնահատում սա, և արդյոք մտավախություն չկա՞, որ այն դարձյալ կմնա թղթի վրա:
 
-Հայեցակարգը ոչ մի հիմնավորում չի պարունակում այդ հարցի վերաբերյալ: Անհասկանալի է, թե ինչու է կրկին առաջարկվում ներմուծել երդվյալների ինստիտուտը, որի հնարավորությունը նախատեսված էր 1995 թ. Սահմանադրության տեքստում և որը հանվեց 2005 թ. սահմանադրական բարեփոխումների արդյունքում: Հայեցակարգը պետք է մանրամասն հիմնավորեր դրա անհրաժեշտությունը՝ ներկայացնելով վերջին 10 տարում իրադրության այն փոփոխությունները, որոնք այսօր կրկին նպատակահարմար են դարձնում 10 տարի առաջ աննպատակահարմար համարված ինստիտուտի ներդրումը: Թղթի վրա մնալու մտավախություն, հետևաբար, կա:
 
- Նախագծում նաև ՍԴ լիազորությունների ընդլայնման խնդիր է առաջ քաշվում` պետական մարմինների լիազորություններին առնչվող վեճերի լուծման առումով: Սակայն փորձը ցույց է տալիս, որ այսօր ՍԴ-ն առավելապես իր որոշումների կատարումն ապահովելու խնդիր ունի: Գուցե շատ ավելի հրատա՞պ է՝ ՍԴ-ին օժտել իր իսկ որոշումները պարզաբանելու, կամ, ասենք դրանց կատարումն ապահովելու գործառույթներով:
 
-Ես ՍԴ-ի լիազորությունների ընդլայնման հարցի մասին արդեն շատ եմ խոսել: Գործող սահմանադրական կարգավորումների լույսի ներքո պարտադիր է ՍԴ-ին միայն դատական ակտերի վերահսկողության լիազորությամբ օժտելը: Հիմնական իրավունքներով պետության համակողմանի կաշկանդվածության պահանջը (Սահմ. 3-րդ հոդ. 3-րդ մաս) անխուսափելիորեն ենթադրում է ՍԴ-ում հիմնական իրավունքների նույնպիսի համակողմանի պաշտպանության հնարավորություն իշխանության ցանկացած ճյուղի, այդ թվում՝ դատական իշխանության խախտումներից: ՍԴ-ին պետական մարմինների միջև լիազորությունների վերաբերյալ վեճերի լուծման իրավասություն տալը պարտադիր չէ, այլ սահմանադրի հայեցողության հարց է:
 
Ինչ վերաբերում է ՍԴ-ին՝ իր իսկ որոշումները պարզաբանելու լիազորություն տալուն, ապա նախ ՍԴ-ի որոշումները պետք է լինեն այնքան պարզ ու հասկանալի, որ դրանք լրացուցիչ պարզաբանելու կարիք չառաջանա: Նման պահանջ առաջադրում է ՍԴ մասին օրենքի 61-րդ հոդվածի 2.1-րդ կետը: Բայց բոլոր դեպքերում ՍԴ-ն իր որոշումները պարզաբանելու լիազորություն ունի ՀՀ քաղաքացիական դատավարության օրենսգրքի 143-րդ հոդվածի կամ վարչական դատավարության օրենսգրքի 123-րդ հոդվածի հիման վրա: Հիշյալ դրույթները սահմանափակված չեն միայն քաղաքացիական ու վարչական դատավարությամբ:
 
Ընդհանուր դատավարական իրավունքի սկզբունքները պարտադիր են նաև սահմանադրական դատավարության համար, որովհետև սահմանադրական դատավարությունն ընդհանուր դատավարական իրավունքի բաղկացուցիչ մասն է և չի կարող դրանից կտրված դիտարկվել: Քանի որ ՍԴ-ի մասին օրենքը դատավարության համապարփակ կանոններ չի նախատեսում, ուստի՝ քաղաքացիական ու վարչական դատավարության օրենսգրքերի դրույթները կարող են անալոգիայով կիրառվել՝ ՍԴ-ի կողմից իր դատավարությունը պատշաճ կազմակերպելու համար: Այլ հարց է, որ ՍԴ-ն չի գիտակցում իրեն տրված այս հնարավորությունն ու չի օգտվում դրանից:
 
 
Հարցազրույցը` Նելլի Դանիելյանի
 

Հարակից հրապարակումներ`

10:10 30/04/2014  |  ՄամուլԳևորգ Դանիելյան. Ինչպես սահմանադրական, այնպես էլ քաղաքական ճգնաժամ չկա
17:52 29/04/2014  |  ԼՐԱՀՈՍԱղվան Վարդանյան. Եթե գնան կիսանախագահականը բարեփոխելու ճանապարհով, կարող ենք մերժել Սահմանադրական բարեփոխումները
16:32 28/04/2014  |  ԼՐԱՀՈՍՍահմանադրական զարգացումները նման են մարդու սրտի աշխատանքին. բոլոր խողովակները պետք է միշտ բաց լինեն. Գագիկ Հարությունյան
13:58 26/04/2014  |  ՀՐԱՏԱՊ ԹԵՄԱԳևորգ Դանիելյան. Եթե նախապատվություն տրվի կիսանախագահական կառավարման ձևին, ապա այն էական վերանայումների կենթարկվի
16:53 22/04/2014  |  ԼՐԱՀՈՍԱրմեն Ռուստամյան. «Սահմանադրական բարեփոխումների հարցում ՀՅԴ-ի և Ռոբերտ Քոչարյանի տեսակետների մեջ կա տարբերություն»
11:52 15/04/2014  |  ՀարցազրույցՀայկ Ալումյան. Սահմանադրական դատարանի շատ որոշումներն ավելի անորոշ վիճակ են ստեղծում, քան գոյություն է ունեցել մինչև այդ
22:25 12/04/2014  |  ԼՐԱՀՈՍՌուբիկ Հակոբյան. Սահմանադրական փոփոխություններ անպայման պետք է լինեն, բայց հիմա ճիշտ պահը չէ
10:23 12/04/2014  |  ՄամուլԱրա Ղազարյան. Եթե պետք է Սահմանադրություն փոխենք, բայց քաղաքական որոշում չկայացվի, միևնույն է, դա չի գործելու
21:30 11/04/2014  |  ԼՐԱՀՈՍ ՀԱԿ-ը դեմ է Սահմանադրական փոփոխությունների գործընթացին և ներկայացված նախագծին
17:46 10/04/2014  |  ԼՐԱՀՈՍ«Ժառանգությունը» մշտապես կողմ է եղել կառավարման խորհրդարանական համակարգին

Արխիվ

[]