Թեմաներ
Չորեքշաբթի 01 / 22 / 2020
Փոխարժեք
+ °C
+ °C

Ամենակարևոր իրավական լուրերը Հայաստանից` Telegram-ում

ԲՈԼՈՐ ՆՅՈՒԹԵՐԸ

01/22/2020   00:25 Մահացել է պայմանագրային զինծառայող 01/21/2020   23:03 Տեղի կունենան հանքի հանրային լսումներ Երևանի Աջափնյակ համայնքում 01/21/2020   22:43 Դավիթ Գրիգորյանի նկատմամբ քրեական գործ հարուցելու մասին որոշումը վերաքննիչ դատարանը ոչ իրավաչափ է ճանաչել. Քրեական գործը ենթակա է կարճման 01/21/2020   22:19 Կեղծիքով, սուտ խոստումներով ժողովրդից կորզված էմոցիաները վերդարձնել հնարավոր չի լինի․ Ռոբերտ Հայրապետյան 01/21/2020   22:01 Զոհրաբ Մնացականյանը հանդիպել է Հայաստանի Ամերիկյան համալսարանի հումանիտար և հասարակական գիտությունների ֆակուլտետի պրոֆեսորադասախոսական կազմի և ուսանողների հետ 01/21/2020   21:21 Այս աշխարհը չի լինելու գործարանների երկիր, այն երիտասարդների աշխարհ է լինելու․ նախագահ Արմեն Սարգսյան 01/21/2020   21:07 5,3 մլն եվրո՝ վտանգավոր թափոնների կառավարմանը. քաղաքապետն ու ԵՄ դեսպանը հուշագիր են ստորագրել 01/21/2020   20:24 Փոխվարչապետ Մհեր Գրիգորյանը հանդիպում է ունեցել ԵՄ ներկայացուցիչների հետ 01/21/2020   19:58 Կրթության նախարարն ամենակարեւոր ոլորտային զարգացման ծրագիրը չի մտցրել ՀՀ բյուջե. Կարեն Վարդանյան 01/21/2020   19:41 Փոխվարչապետ Մհեր Գրիգորյանը մասնակցել է Բեռլինի Թումո կենտրոնի հիմնադրման վերաբերյալ պայմանագրի ստորագրման արարողությանը 01/21/2020   19:33 Փոխզիջումներ լինելու են, վաղը ԱԺ-ում կառավարության ղեկավարի մակարդակով հարցին պատասխան կտրվի. Գարիկ Սարգսյանը՝ բողոքող անասնաբույծներին 01/21/2020   19:20 Ռոբերտ Քոչարյանի գործով դատարանը դրսեւորում է անգործություն. փաստաբաններ 01/21/2020   18:58 Նախագահ Արմեն Սարգսյանը Դավոսում հանդիպել է Շվեյցարիայի Ազգային խորհրդի նախագահ Իզաբել Մորեի հետ 01/21/2020   18:46 ՍԴ-ն մերժել է Ռոբերտ Քոչարյանի դեկտեմբերի 25-ի դիմումի քննությունը 01/21/2020   18:41 Մենք մեր բան ու գործը թողած վաղ առավոտից թիթեռ ենք նկարում. Իվետա Տոնոյան 01/21/2020   18:35 Նենգափոխվեց դիսկուրսի բովանդակությունը, մեր գործընկերներն ինքնահրկիզվեցին. Նաիրա Զոհրաբյան 01/21/2020   18:29 Դատապարտյալին բերված նռերի մեջ հայտնաբերվել է սփայս տեսակի թմրամիջոց 01/21/2020   18:22 Հանդիպում ԵՄ պատվիրակության հետ 01/21/2020   18:18 ԵՄ-ն բազմակողմանի աջակցություն է հայտնել արդարադատության ոլորտում բարեփոխումներ իրականացնելու Հայաստանի հանձնառությանը 01/21/2020   18:05 25-ամյա կինը ամուսնուց հեռացել է սիրեկանի մոտ. Վերջինս մեքենան վարել է նրա ամուսնու ու մոր ուղղությամբ 01/21/2020   17:57 Ցավում եմ, որ ստիպված եմ լինելու աշխատել հոգեբանական բարդույթներ ունեցող պատգամավորների հետ. «Իմ քայլը» պատգամավոր 01/21/2020   17:54 Այս որոշումը որոշ քաղաքացիների մոտ մի փոքր անհարմարություն է առաջացնելու, բայց պաշտպանում ենք ՀՀ 3 մլն քաղաքացիների շահերը. «Իմ քայլը» պատգամավորը՝ մորթը սպանդանոցներում իրականացնելու մասին 01/21/2020   17:46 ՌԴ նախագահ Վլադիմիր Պուտինը պարգևատրել է ԱԻՆ աշխատակիցներին 01/21/2020   17:35 Քրեական ենթամշակույթը ներկայացված է մեր խորհրդարանում. Ուլիխանյան 01/21/2020   17:28 Չկա սպանդանոցային մորթի անհրաժեշտության հանրային լայն ընկալում. ՀՅԴ 01/21/2020   17:26 Տիգրան Ավինյանն ընդունել է Ասիական զարգացման բանկի Հայաստանի գրասենյակի նորանշանակ տնօրենին 01/21/2020   17:18 Օլիգարխները, որոնք հեղափոխությունից հետո մկան ծակ էին փնտրում մտնելու համար, հիմա վերստանձնում են իրենց դիրքերը. Արման Բաբաջանյան 01/21/2020   17:12 Դուք շատ փոքր մարդ եք, քննարկեք իմ կոմպետենտության հարցը. Անի Սամսոնյանը՝ Ջուլհակյանին 01/21/2020   17:06 ՀՀ ՊՆ աշխատանքային խումբը մասնակցում է ՀԱՊԿ միացյալ շտաբում անցկացվող քննարկումներին 01/21/2020   17:01 Մի քիչ դետալների մեջ ես մտնում, պարզվում է՝ գյուղացին չի տուժում. ԱԺ պատգամավորը՝ սպանդանոցների մասին 01/21/2020   16:46 Թող մեկը փորձի պետության հետ սպառնալիքի լեզվով խոսել. Ռուստամ Բադասյան 01/21/2020   16:43 «Իմ քայլը» թեկնածուներ չի առաջադրի Երեւանի քաղաքապետարանին վերաբերող քննիչ հանձնաժողովի համար և դեմ է քվեարկելու կազմը հաստատելու նախագծին 01/21/2020   16:36 Ծննդատների փակումը նշանակում է կատարել ադրբեջանցիների երազանքը, որպեսզի սահմանը ուղղակիորեն հայաթափվի. Գուրգեն Եղիազարյան 01/21/2020   16:31 Արմեն Թավադյանը չի մասնակցել դատարանի որոշման հրապարակմանը. Պաշտպանական կողմը կանխատեսել էր դրա բովանդակությունը 01/21/2020   16:24 Եթե վաղը որոշումը տապալվեց՝ քաղաքական մեծ խնդիր եք ունենալու». Մարուքյանը՝ Մակունցին 01/21/2020   16:14 Չենք պատրաստվում իրավիճակային ուղղակի լուծումների համար սահմանադրական փոփոխություններ նախաձեռնել. Ռուստամ Բադասյան 01/21/2020   16:06 Արմեն Թավադյանը կշարունակի մնալ կալանավորված 01/21/2020   16:05 Իմ քայլը դեմ է Երեւանի քաղաքապետի գործողություններին վերաբերող քննիչ հանձնաժողովի ստեղծմանը 01/21/2020   15:58 Շարունակվել են վարչապետի աշխատակազմի 2020 թ. նախատեսվող ծրագրերի ու միջոցառումների վերաբերյալ քննարկումները 01/21/2020   15:53 Կամ ձեր ԱԺ նախագահին չեք վստահում, կամ փորձում եք քննիչ հանձնաժողովի օրինականությունը վարկաբեկել. Անի Սամսոնյանը՝ «Իմ քայլը» պատգամավորին 01/21/2020   15:42 ՀՀ երրորդ Նախագահ Սերժ Սարգսյանի նկատմամբ քրեադատավարական փաթեթավորմամբ իրականացվում է քաղաքական հետապնդում.հայտարարություն 01/21/2020   15:40 Կարծում եմ՝ Գևորգ Պետրոսյանը հին աշխարհում մնացած մի անձնավորություն է. Ալեն Սիմոնյան 01/21/2020   15:33 Դատարանը թույլ չտվեց Մանվել Գրիգորյանին տեղափոխել Ֆրանսիա՝ բուժման համար 01/21/2020   15:26 Երևանի ավագանին չունի բավարար պատշաճ մակարդակ, որպեսզի քննարկի կոռուպցիային վերաբերող հարցեր. Անի Սամսոնյան 01/21/2020   15:02 Ոստիկանության ծառայողների նկատմամբ բռնություն գործադրելու կասկածանքով երկու անձ ձերբակալվել է 01/21/2020   14:52 Քաղտեխնոլոգը կլոր սեղանի նստելու եւ խաղի կանոնները գծելու անհրաժեշտություն է տեսում 01/21/2020   14:48 Սպասվում է առանց տեղումների եղանակ 01/21/2020   14:43 Սուրեն Գրիգորյանը՝ Գորգիսյանին հիշեցրեց, որ եղել է նրա վստահված անձը, որ ընտրվի պատգամավոր 01/21/2020   14:34 Օրինական հիմքերով ինձ այս պահին հեռացնելու իրավունք չունեն. Միհրան Պողոսյան 01/21/2020   14:27 Ի վերջո, տարրական երկխոսելու մշակույթ սովորելու՞ եք. Գորգիսյանը՝ իշխանությանը
01/20/2020   13:55 Սերժ Սարգսյանը մասնակցում է Կուտոյանի հուղարկավորության արարողությանը 01/21/2020   22:43 Դավիթ Գրիգորյանի նկատմամբ քրեական գործ հարուցելու մասին որոշումը վերաքննիչ դատարանը ոչ իրավաչափ է ճանաչել. Քրեական գործը ենթակա է կարճման 01/20/2020   19:28 Արամ Վարդեւանյանը դիմել է դատարան ընդդեմ Ռուստամ Բադասյանի. Պահանջում են Արմեն Դանիելյանի եւ Մհեր Արղամանյանի նկատմամբ կարգապահական վարույթ հարուցել 01/21/2020   11:41 Լռե՛ք, երբ ես խոսում եմ. Ընդհարում Արման Բաբաջանյանի և «Բարգավաճ Հայաստան»-ի պատգամավորների միջև 01/21/2020   18:46 ՍԴ-ն մերժել է Ռոբերտ Քոչարյանի դեկտեմբերի 25-ի դիմումի քննությունը 01/20/2020   17:50 Հրայր Թովմասյանի գործառութային անձեռնմխելիության հարցը կքննի դատավոր Մեսրոպ Մակյանը 01/20/2020   19:10 «Հայաստանի ազգային հերոսներից» մեկը, ըստ տարածված լուրերի, խոցվել է թիկունքից արձակված 2 գնդակով. Արշավիր Ղարամյան 01/20/2020   15:06 Մեզ բանի տեղ չեն դնում, մենք ով ենք էս երկրի մեջ. Անասնապահները վաղը կփակեն միջմարզային ճանապարհները 01/20/2020   17:55 ՍԱՏՄ-ն օգտագործելու է վերահսկման ողջ գործիքակազմը (լուսանկարներ) 01/21/2020   11:07 Ահաբեկչական ակտ իրականացնողին շանս է տրվում ազդեցություն ունենալ երկրում տեղի ունեցող գործընթացների վրա. Իսագուլյան 01/21/2020   09:54 Արսեն Թորոսյանին կկանչեն Ազգային Ժողով եւ պարզաբանում կպահանջեն. «Ժողովուրդ» 01/21/2020   09:48 «Մեջդ» մի պահիր, ասա». Ինչի՞ն է սպասում Սերժ Սարգսյանը. ովքեր են լինելու նոր «տերերը». «Իրատես» 01/21/2020   11:27 Միքայել Մինասյան. Հրաժեշտ ամենամեծ պատրանքին. սրանք մարդ չեն. 01/20/2020   12:50 Սերժ Սարգսյանի վերաբերյալ գործն ուղարկվել է դատախազին 01/20/2020   18:21 Հրաչյա Հակոբյանի գնահատմամբ՝ Հայաստանում ատելության մթնոլորտ չկա 01/20/2020   12:22 Այս տարվա ձյան տեղումների վրա լիմիտ է դրված. Գագիկ Սուրենյան 01/20/2020   15:23 Օդի ջերմաստիճանը 21-ի գիշերը կնվազի 6-8 աստիճանով 01/21/2020   16:36 Ծննդատների փակումը նշանակում է կատարել ադրբեջանցիների երազանքը, որպեսզի սահմանը ուղղակիորեն հայաթափվի. Գուրգեն Եղիազարյան 01/20/2020   13:02 Կառավարության դիմաց կուտակվել են մեծ թվով ոստիկանական ուժեր 01/20/2020   18:03 Իշխանությու՞ն ես, ուրեմն պիտի պատրաստ լինես քննադատության

Արման Թաթոյան. «Առավել ցանկալի է ունենալ լավ Քրեական դատվարություն, քան լավ Քրեական դատավարության օրենսգիրք» 12/27/2013   14:19  |  ՔՐԴԱՏՆԱԽԱԳԻԾ

ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի նախագծի վերաբերյալ «Փաստինֆո»-ի հարցերին է պատասխանում ՀՀ արդարադատության նախարարի տեղակալ Արման Թաթոյանը։

- Պրն Թաթոյան, արդեն շուրջ 3 տարի շարունակ համապատասխան կառույցներն ու աշխատանքային խմբերն աշխատում են Քրեական դատավարության նոր օրենսգրքի ստեղծման ուղղությամբ: Նախագիծը լայն քննարկման ճանապարհ է անցել, «Փաստինֆո»-ն այս ընթացքում կարելի է ասել դրույթ առ դրույթ լուսաբանել է նախագծում տեղ գտած նոր իրողությունները: Եվ հիմա կարծես այն մոտեցել է իր հանգրվանին, նախագիծը պատրաստ է անցնելու ընդունման փուլ: Այսօր արդեն գլխավոր հարց ն է. ե՞րբ ի վերջո կունենանք նոր օրենսգիրքը գործողության մեջ:

-Մենք հույս ունենք, որ գարնանային նստաշրջանի ընթացքում ԱԺ-ում արդեն հնարավորություն կունենանք քննարկելու և ընթերցումները տեղի կունենան։ Հույս ունեմ, որ հենց գարնանային նստաշրջանի ավարտին արդեն կունենանք ընդունված օրենսգիրք, հետագայում արդեն որոշակի ժամկետ կտրվի ուժի մեջ մտնելու համար:

-  Վերադառնանք ակունքներին. երբ որոշում ընդունվեց ունենալ նոր օրենսգիրք: Ի՞նչ հիմնական նպատակ է հետապնդում այսպիսի գլոբալ փոփոխությունը քրեաիրավական դաշտում:

-Ասեմ, որ, ճիշտ եք ասում, ունենք սկզբունքային փոփոխություններ և այդ իսկ պատճառով ունենք նոր օրենսգրքի նախագիծ: Գործող օրենսգիրքը 1998թ-ին երբ ընդունվեց իր բնույթով բավական առաջադիմական էր, քանի որ այդ ժամանակվա հասարակական զարգացման աստիճանին համապատասխան մենք ունեինք դրույթներ մարդու իրավունքների պաշտպանության վերաբերյալ, առաջին անգամ սահմանվեցին արդարադատության իրականացման ժողովրդավարական սկզբունքները, որոնք նաև հաշվի էին առնում միջազգային որոշակի պահանջներ, բայց օրենսգրքի կիրառության ընթացքում ի հայտ եկան թերություններ, որոնք վկայում էին այն մասին, որ լուծումներ կան, որոնք կարիք ունենա փոփոխության: Իրականում այդպես էլ եղավ: Օրենսգիրքը ժամանակի ընթացքում ենթարկվեց բազմաթիվ փոփոխությունների:

Փոփոխությունները պայմանավորված էին ոչ միայն իրավակիրառ պրակտիկայով, այլև այն կանխադրույթով, որ պետք է համապատասխաներ միջազգային չափանիշներին: Եվ երբ դարձանք ԵԽ անդամ, վավերացրեցինք Եվրոպական կոնվենցիան, այդտեղ արդեն հարց առաջացավ համապատասխանել ԵԴ նախադեպային պրակտիկայի պահանջներին:

ԵԴ նախադեպային պրակտիկայի առումով ազդեցությունը Քրեադատավարական օրենսդրության վրա շատ ավելի լուրջ էր, որովհետև ծանրությունը հիմնական բեռն ընկնում էր այս ոլորտի վրա:
Բացի այդ մենք ունեցանք նաև մեր դատական պրակտիկայի ազդեցությունը, մասնավորապես` ՍԴ-ն, օրինակ, նոր օրենսգրքի հայեցակարգը մշակելու դրությամբ արդեն ուներ, որքան հիշում եմ, 19 գործ, որոնցով քննարկել էր Քրեադատավարական օրենսգրքի սահմանադրականության հարցը, և դրանցից 10-ով գործող օրենսգրքի որոշ դրույթներ ճանաչվել էին հակասահմանադրական:

Դրանից զատ Վճռաբեկ դատարանն ուներ արդեն բավական լուրջ նախադեպային պրակտիկա, և հիմա էլ շարունակում է դա զարգացնել. Ազատությունից զրկման մեխանիզմների, բողոքարկման մեխանիզմների առումով: Ահա այս բոլոր փոփոխությունները, կամ նոր զարգացումները հանգեցրեցին գործող օրենսգրքի դրույթների իրավաըմբռնման և դրանց կիրառման գաղափարախոսության փոփոխությունների:

Մենք նաև խնդիր ունեինք, որպեսզի համակարգային առումով լուծումներն իրար համապատասխանեին: Դրանք իրավիճակային բնույթ էին կրում, լինում էին դեպքեր, երբ կտրված էին լինում մյուս դատավարական դրույթներից: Ստացվում էր, որ կարծես արհեստական ներմուծված ինստիտուտներ են: Սա նաև տանում էր քրեադատավարական հարաբերությունների բնականոն ընթացքից շեղվելուն, խաթարվում էին որոշակի հարաբերություններ, և մասնավոր ու հանրային շահերի հարաբերակցության ճիշտ հավասարակշռումը այստեղ չէինք կարողանում ապահովել:

Այս բոլոր նկատառումներից ելնելով, ի վերջո, սկիզբ դրվեց Քրեական դատավարության նոր օրենսգրքի մշակման աշխատանքներին: Ասեմ, որ նախ ընդունվեց ՀՀ նախագահի կարգադրությունը 2010թ-ին, դրանից հետո Արդարադատության նախարարի կողմից ձևավորվեց աշխատանքային խումբ, որն իրականացրեց նախագծի մշակման հիմնական աշխատանքները:

Սակայն առանձնահատկությունը Քրեադատավարական օրենսգրքի մշակման հետ կապված այն էր, որ երևի թե եզակի դեպքն էր հայաստանյան իրականության մեջ, որ աշխատանքային խմբին հանձնարարվեց 3-ասյա ժամկետում մշակել նոր օրենսգրքի հայեցակարգ: Սա կարևոր էր, որովհետև անհրաժեշտ էր հասկանալ, թե մեր ապագա օրենսգիրքն ինչպիսի հայեցակարգային լուծումներ է որդեգրելու և մենք ինչ ճանապարհով ենք գնում, քանի որ անընդհատ ասում ենք, չէ՞, որ անցումային փուլում ենք գտնվում և պետք է գնանք մեկ քայլ առաջ ավելի զարգացման, ավելի նոր փուլ թևակոխենք: Այստեղ պետք էր հասկանալ, թե այդ անցումային փուլից, երբ անցում ենք կատարում, ինչ աստիճան պետք է փոփոխություններ կատարենք: Սահմանված ժամկետում մշակվեց հայեցակարգը, շահագրգիռ կազմակերպությունների և մարմինների հետ քննարկումներից հետո կառավարությունը 2011թ-ի մարտ ամսին արդեն ընդունեց հայեցակարգը և դրա հիման վրա աշխատանքային խմբի առջև խնդիր դրվեց մշակել նախագծի տեքստը:

-Անդրադառնանք Ձեր նշած հայեցակարգայի դրույթներին: Որոնք են այն կարևոր կետերը, որոնք արդեն իրենց տեղն են գտել նաև նախագծի մեջ:

- Դրանք տարբեր են: Նախ առաջնահերթ մենք խնդր ունեինք լիարժեք ապահովելու հանրային և մասնավոր իրավաչափ շահերի հավասարակշռությունն այս ոլորտում: Դրա հիման վրա արդեն նախատեսվեցին կոնկրետ մեխանիզմներ: Օրինակ, մինչդատական վարույթ իրականացնող մարմինների հարաբերությունների առումով, քրեական դատավարության մեջ ներգրավված բոլոր անձանց իրավունքների պաշտպանության առումով: Եվ հայեցակարգային հիմնարար լուծումներից էր դատարանի դերի բարձրացումը: Եթե հայեցակարգն ուսումնասիրեք, կտեսնեք, որ այնտեղ վերջնանպատակ է դրված ի վերջո դատարանակենտրոն դատավարություն ունենալը, նախաքննության այսօրվա ողջ ծանրությունը մի փոքր թեթևացնել և փորձել դա դատարանի դերի ակտիվացման ճանապարհով լուծել: Իհարկե, մենք այստեղ նաև պետք է զգույշ լինենք, որովհետև, եթե ռադիկալ փոփոխություններ կատարենք, պետք է նաև չկորցնենք ձեռք բերածը: Օրինակ, դատարանի դերի ակտիվացման հետ կապված, կամ պաշտպանության կողմի իրավունքների հետ կապված հատկապես մինչդատական վարույթում: Նախագծում ընդլայնվել են նաև պաշտպանության կողմի իրավունքները և դա մեր հայեցակարգային դրույթներից էր: Բայց մենք արել ենք դա այն չափով, որ չափով այս պահին անհրաժեշտ էր անել՝ առկա պրակտիկան, ավանդույթները պահպանելով, և պահպանողականություն ցուցաբերելով նաև համարձակ նորարարության միջոցով լուծել այս խնդիրը:

Նաև հայեցակարգային հիմնական լուծումներից էր արդարադատության արդյունավետության մեխանիզմների ավելացումը և այդ համատեքստում անձի իրավունքների ապահովումը: Տպավորություն թող չստեղծվի, որ հայեցակարգի հիմնարար մոտեցումների հիմքում ընկած է եղել կա’մ առավելապես հանրային շահի ապահովումը, կա’մ մասնավոր: Ոչ, մենք մեր առջև խնդիր ենք դրել, որպեսզի հնրավորինս կարողանանք ապահովել բալասավորումը այս մեխանիզմների միջև: Եվ սա հենց բխում է նաև միջազգային ակտերի պահանջներից: Միջազգային տարբեր փաստաթղթերում հստակ նշվում է, որ պետությունը պետք է ապահովի նաև հանրային շահի պաշտպանությունը: Դա չպետք է տեղի ունենա իրավական համակարգի կոնկրետ առանձնահատկություններից ելնելով, առավելապես հանրային շահը խախտելու հաշվին: Իհարկե, նաև ունենալով ողջամիտ մեխանիզմներ հանրային շահի պաշտպանության առումով:

Երբ մենք մշակում էինք օրենսգրքի նախագիծը, մեխանիզմը հետևյալն էր. սկզբնական ժամանակահատվածում քննարկում էինք, հետո նաև հանձնաժողովի շրջանակներում (որն իրականացնում էր, ինչպես ընդունված է ասել, աշխատանքների ռազմավարական ղեկավարումը) և դրա հիման վրա շահագրգիռ կազմակերպությունների և մարմինների հետ քննարկումներ էին տեղի ունենում, քննարկվում էին նաև առաջարկվող լուծումները, հետագայում արդեն տեքստը մշակելու ընթացքում, եթե հարցեր էին առաջանում դարձյալ լայն քննարկումներ էինք անում: Եվ միայն այս բոլոր քննարկումներից հետո նոր ներկայացվում էին որոշակի փոփոխությունները:
Սա այն հիմնական ամենօրյա գործընթացն էր, որով անցել է նախագիծը:

- Դատավարությունը այն պրոցեսն է, որտեղ կողմերից մեկը միշտ դժգոհ է մնում արդյունքից, ընթացքից: Որքանո՞վ այս նոր օրենսգիրքը հնարավորություն կտա, որպեսզի կողմերը գոհ լինեն, գոնե իրենց իրավունքների պաշտպանության տեսակետից, դատավարական պրոցեսից:

- Իրականում ճիշտ հարց եք բարձրացնում, որ կողմերից մեկը միևնույն է դժգոհ է մնալու: Օրինակ, մենք նախագծի մշակման աշխատանքներում կատակով ասում էինք, որ եթե նախագծի մշակման ընթացքում բոլոր կողմերը դժգոհ էին  լուծումներից, ուրեմն նշանակում է մեզ հաջողվել էր որոշակի ճիշտ լուծման հանգել: Դա դիտում էինք իբրև որոշակի չափանիշ:

Իհարկե սա չեմ ուզում ամբողջապես պրոեկտել դատավարության վրա, բայց այստեղ էլ միշտ կունենանք դժգոհող կողմ: Պարզապես մեր խնդիրն է եղել օբյեկտիվ մոտենալ հարցին, և նայել հարցին այն տեսանկյունից, թե կողմերի համար ինչ հնարավորություններ ենք ընձեռում, արդյոք արդար դատաքննության իրավունքի պահանջներն այստեղ լիովին հնարավոր է լինում իրացնել: Օրինակ, մրցակցային դատավարության մասով, օրինակ, մեղադրյալի իրավունքների ապահովվածությամ մասով: Դրա համար էլ հայեցակարգային հիմնական նպատակներից է եղել մրցակցային ռեժիմի սահմանումը ամբողջ դատավարության համար` հաշվի առնելով, իհարկե, մինչատական վարույթի առանձնահատկությունները: Այս հավասար և արդարցի հնարավորություներով իրավակարգավորումների պայմաններում արդեն գործի հանգամանքներն են ամեն ինչ ցույց տալիս, և հաճախ հարցը կախված է նաև նրանից, թե մասնագիտական առումով կողմերից ով է ուժեղ, ով է կարողանում առավել հստակ ներկայացնել իր հիմնավորումների հիմքում ընկած փաստարկները, ով է կարողանում առավել ճիշտ օգտվել օրենսգրքի ընձեռած հնարավորություններից:

-Երբ նախագիծը մտավ քննարկման վերջնական փուլ, ներկայացվեց բոլոր շահագրգիռ կողմերին, հիմնական մտավախությունը, որ մատնանշվում էր բոլոր կողմերից, այն էր, որ օրենսգիրքը որքան էլ լավն է, բայց հարցն այն է, թե որքանով այն կկիրառվի: Կիրառման տեսակետից ի՞նչ մեխանիզմներ կան, որոնք կարող են պարտադրող լինել: Ասենք, ամենատարածված օրինակը, խափանման միջոցի ընտրության հարցում այսօր էլ դատարաններն ունեն այլընտրանքային միջոցներ, բայց կիրառվում է մեծամասամբ կալանքը: Նոր օրենսգիրքը թույլ կտա՞ արդյոք զերծ մնալ այսպիսի գնահատականներից ու գործողություններից:

- Մտահոգությունը լիարժեք հասկանում եմ ու նաև կիսում եմ, որ այնպես պետք է անել, որ չունենանք նման իրավիճակներ, երբ ունենք թղթի վրա գրված շատ լավ օրենք, բայց պրակտիկայում չկարողանանք ապահովել դրա կիրառությունը: Եվ պատահական չէ, որ աշխատանքային խմբի շրջնակներում մենք որդեգրել ենք հետևյալ սկզբունքը. առավել ցանկալի է ունենալ լավ Քրեական դատվարություն, քան լավ Քրեական դատավարության օրենսգիրք: Եթե մենք պրակտիկայում չունենանք դրա կիրառությունը, այս ամբողջն անիմաստ է դառնում: Եթե դառնամ Ձեր բերած օրինակին կալանքի մասով, տեսեք, ինչո՞ւ են այսօր պրակտիկայում խնդիրներ առաջացել: Որովհետև ի սկզբանե  գործող դատավարական օրենսգիրքը ռեալ երաշխիքներ չէր նախատեսում: Կային դրույթներ, իհարկե, բայց դրանք արդյունավետ չեն: Օրինակ, մենք նախագծով մի քանի քայլ առաջ գնացինք և լուծումների առումով առավել հստակություն մտցրեցինք: Մասնավորապես` մենք հստակ նախատեսեցինք, որ կալանքը համարվում է ծայրահեղ խափանման միջոց և կիրառվում է բացառապես այն դեպքում, երբ մյուս խափանման միջոցները չեն կարողանում ապահովել պատշաճ վարքագիծ: Մենք հստակ նախատեսեցինք, որ քննիչը, երբ միջնորդություն է ներկայացնում դատարան, պետք է շատ մանրամասն փաստարկի և դատարանին հիմքերը ցույց տա, թե ինչու է անհրաժեշտ, որ անձը գտնվի կալանքի տակ:

Դատարանն այստեղ ունի արդեն ավելի լայն հնարավորություններ: Դատարանը ոչ միայն մեխանիկորեն հիմք է ընդունում քննիչի միջնորդության մեջ բերված փաստարկները և դրանք մեխանիկական վերարտադրում է, մինչդեռ գաղտնիք չէ, որ գործող օրենսգրքի պայմաններում այդպիսի դեպքեր մենք ունեցել ենք և ԵԴ-ն էլ դրա վերաբերյալ ունի նախադեպային պրակտիկա ընդհանրապես, այլ դատարանն ինքը պետք է հիմնավորումներ բերի, ցույց տալով իր որոշման օրինականությունը, հիմնավորվածության աստիճանը: Բացի այդ մենք նախատեսել ենք նաև այլ մեխանիզմներ: Դատարանն իրավունք ունի կիրառել համակցված խափանման միջոցներ:Այսինքն եթե դատարանը տեսնում է, որ հիմքերը բավարար չեն անձին կալանավորելու համար, բայց, այնուամենայնիվ, այս անձին ազատ արձակելն էլ ճիշտ չի լինի, դատարանն իրավունք ունի կիրառել միանգամից մի քանի այլընտրանքային խափանման միջոց, օրինակ` տնային կալանք, բացակայելու արգելք և այլն: Կախված կոնկրետ գործի հանգամանքներից, կենկրետ իրավիճակում դատարանն ինքը կորոշի, թե որ խափանման միջոցներով կարող է ապահովել այդ պատշաճ վարքագիծը:

Այսինքն, ամեն ինչ արել ենք նրա համար, որ իրավակիրառողին էլ պարզ լինի, որ կալանքը ընտրում ենք միայն բացառիկ դեպքերում: Միջազգային կազմակերպությունները շատ հստակ պահանջ են դրել բոլոր պետությունների առաջ և խիստ հետևում են սրան. կալանք միայն բացառիկ դեպքերում:

Նաև ուզում եմ ընդգծել, որ միջնորդությունը քննարկելու ընթացակարգում էլ ենք փոփոխություն կատարել: Օրինակ` հրապարակայնության սկզբունքը տարածելու իմաստով, պաշտպանության կողմի իրավունքների ընդլայնման մասով: Այսինքն, փորձել են երաշխիքներ նախատեսել և սրա շնորհիվ ապահովել, որ կալանքներն այդքան հաճախ չկիրառվեն:

-Թերևս այս լավատեսական տրամադրությամբ ավարտենք մեր հարցազրույցը և հուսանք, որ ԱԺ-ն էլ քննարկումների արդյունքում էլ ավելի լիարժեք կդարձնի օրենսգիրքը:

-Մենք էլ հույս ունենք և իհարկե պատրաստ ենք քննարկումների, և իհարկե չենք բացառում փոփոխություններ: Ընթացքը ցույց կտա:

Հարցազրույցը՝ Նելլի Դանիելյանի

 


Հարակից հրապարակումներ`

13:00 23/12/2013  |  ՔՐԴԱՏՆԱԽԱԳԻԾՆ.Բաղդասարյան. Հետ ենք գնալու 1936թ.՝ Վիշինսկու ժամանակները
16:00 17/12/2013  |  ՔՐԴԱՏՆԱԽԱԳԻԾՆոր Քրեադատավարական օրենսգիրքը, Հրայր Թովմասյանի կանխատեսմամբ, ուժի մեջ կմտնի 2014 թվականի աշնանը
11:12 05/12/2013  |  ՔՐԴԱՏՆԱԽԱԳԻԾՄելանյա Առուստամյան. Սա արդեն ինկվիզիցիոն դատավարություն է
20:41 25/11/2013  |  ՔՐԴԱՏՆԱԽԱԳԻԾԽափանման միջոցի ընտրության հարցը կքննարկվի դռնբաց դատական նիստում` նոր ՔԴՕ-ի ընդունվելուց հետո (Տեսանյութ)
13:15 18/11/2013  |  ՔՐԴԱՏՆԱԽԱԳԻԾԱրա Ղազարյան. Վտանգվում է ազատության կանխավարկածը (Տեսանյութ)
21:03 11/11/2013  |  ՔՐԴԱՏՆԱԽԱԳԻԾԱրթուր Ղամբարյան. Գերատեսչական շահերն ազդում են օրենսդրական քաղաքականության արդյունավետության վրա (Տեսանյութ)
09:07 05/11/2013  |  ՔՐԴԱՏՆԱԽԱԳԻԾԱրփինե Հովհաննիսյան. Ցուցմունքների դեպոնացման ինստիտուտն ավելի շատ բացառություն է լինելու կանոնից
15:10 02/11/2013  |  ՔՐԴԱՏՆԱԽԱԳԻԾՀրաժարվե՞լ, թե՞ չհրաժարվել նախաքննական ցուցմունքներից (Տեսանյութ)
12:14 01/11/2013  |  ՔՐԴԱՏՆԱԽԱԳԻԾՀետաքննության և օպերատիվ-հետախուզական գործունեության բարեփոխումներն իրավական ռեալիզմի հարթությունում
14:13 21/10/2013  |  ՔՐԴԱՏՆԱԽԱԳԻԾՌուբեն Մելիքյանն արձագանքում է Քրդատօրի նախագծի քննադատություններին (Տեսանյութ)

Տեսանյութեր

01/21/2020   22:46 Դավիթ Գրիգորյանի նկատմամբ քրեական գործ հարուցելու մասին որոշումը անօրինական է. դատարան

Տեսադարան

01/17/2020   13:26 Երեւանը ծածկված է ձյունով

Մամուլ

Արխիվ

[]